Wyrok NSA z 16 czerwca 2005 r., FSK 1831/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Doroty i Piotra M.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA/Lu 682/03

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie NSA Włodzimierz Kubiak (spr.), Bogdan Lubiński
Barbara Mróz protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Doroty i Piotra M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 14 października 2003 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Doroty i Piotra M. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. kwotę 266 (dwieście sześćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2004 r. I SA/Lu 682/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Doroty i Piotra M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 14 października 2003 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania o objęciu restrukturyzacją należności.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że skarżący złożyli wniosek do Urzędu Gminy K. o restrukturyzację należności z tytułu: 1/ podatku od nieruchomości w kwocie 65.000 zł za okres do 1998 r. oraz 2/ podatku od nieruchomości w kwocie 33.378,90 zł za lata 1999-2002 wraz z odsetkami. Sąd stwierdził, że nie ma między stronami sporu co do tego, że kwota należności wskazana w pkt 1/ wniosku wynika z aktu notarialnego z dnia 1 czerwca 1998 r., na podstawie którego Dorota i Piotr M. nabyli od likwidatora Gminnej Spółdzielni "SP" w K. prawo użytkowania wieczystego działki gruntu oraz własność posadowionego na tej działce pawilonu handlowego. Kwota ta stanowiła dług wymienionej Spółdzielni z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości, jaki powstał do czasu zawarcia umowy sprzedaży z dnia 1 czerwca 1998 r. Na podstawie powołanego aktu notarialnego /art. 777 par. 1 pkt 4 Kpc/ skarżący, jako kupujący, poddali się rygorowi egzekucji wprost z tego aktu.

Organy podatkowe obu instancji uznały, że przedmiotowa należność nie nosi charakteru publicznoprawnego lecz jest zobowiązaniem cywilnoprawnym i jako takie nie podlega restrukturyzacji w świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 155 poz. 1287 ze zm./

Stanowisko organów podatkowych podzielił w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Wskazał, że do powstania zobowiązania podatkowego niezbędne jest powstanie obowiązku podatkowego. W sprawie niniejszej wobec niedoręczenia skarżącym stosownej decyzji, co przyznał sam Piotr M. na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2004 r., nie powstał dla nich co do przedmiotowej kwoty obowiązek na gruncie prawa podatkowego. Nie było zatem uzasadnionych podstaw dla skarżących do żądania od organu podatkowego wydania decyzji, co do której sam skarżący oświadczył, że nie została mu doręczona.

W sferze prawa podatkowego zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości do roku 1998 ciążyło w dalszym ciągu na Gminnej Spółdzielni "SP" w K. i faktu tego nie zmienił powołany wyżej akt notarialny nabycia przez skarżących użytkowania wieczystego działki gruntu i znajdującego się na niej pawilonu handlowego. Dlatego też Sąd uznał, że organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż kwota 65.000 zł wymieniona w postanowieniach par. 5 i 6 aktu notarialnego jest należnością wynikającą z umowy cywilnoprawnej.

Ubocznie Sąd podał, że sami skarżący wywodzili przed Izbą Skarbową w L., składając zażalenie na postanowienie z dnia 27 czerwca 2000 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w sprawie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, że ich zobowiązanie w stosunku do Urzędu Gminy w K. wynikające z wymienionego aktu notarialnego nie jest zobowiązaniem podatkowym. Izba Skarbowa w L. podzieliła wniosek skarżących i stwierdziła niedopuszczalność egzekucji administracyjnej tej należności. Sąd podniósł, że dla uzyskania restrukturyzacji przedmiotowej należności skarżący zmienili zdanie w tym zakresie i obecnie wywodzą zgoła odmiennie. Z punktu widzenia ustawy o restrukturyzacji nie może być jednak mowy o poddaniu jej reżimowi zobowiązania wynikającego z czynności cywilnoprawnej.

Reasumując Sąd podkreślił, że w świetle przepisów ustawy o restrukturyzacji zaistniała w niniejszej sprawie przeszkoda o charakterze przedmiotowym do objęcia restrukturyzacją kwoty wymienionej w pkt 1 wniosku skarżących z dnia 12 listopada 2002 r., albowiem nie jest to należność, o której mowa w art. 6 i 7 cytowanej ustawy o restrukturyzacji. Sąd ocenił jako niezasadne zarzuty skargi co do nie wystąpienia w sprawie przesłanek do umorzenia postępowania, przewidzianych w przepisie art. 208 par. 1 Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w rozpoznanej sprawie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, która sprowadza się do braku elementu materialnego stosunku prawnego, jakim jest nieistnienie przedmiotu opodatkowania.

W skardze kasacyjnej Dorota i Piotr M. wnieśli o uchylenie omówionego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie. Zarzucili mu naruszenie prawa procesowego, to jest art. 106 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, poprzez nie przeprowadzenie dowodu z dokumentu, na którego istnienie pośrednio wskazywali skarżący. Ich zdaniem skutkowało to nie wyjaśnieniem istotnych, zaistniałych w sprawie wątpliwości i tym samym nie wykryciem wad w kontrolowanym postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że decyzją z dnia 23 lipca 1999 r. (...) Wójt Gminy K. określił wysokość podatku od nieruchomości z tytułu działalności gospodarczej od dnia 16 stycznia do 31 sierpnia 1997 r. na kwotę łączną 32.350, 62 zł. Decyzję tę doręczono skarżącym w dniu 28 lipca 1999 r. Powołano się na okoliczność zaginięcia tego dokumentu i wskazano, że został on odnaleziony przez skarżących po wydaniu orzeczenia i dlatego dokument ten złożono dopiero na etapie postępowania kasacyjnego, jako załącznik do skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że z mocy przepisu art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, którego istnienia przesłanek w sprawie niniejszej nie stwierdzono. Taka regulacja prawna powoduje, że Sąd jest związany zarzutami skargi a nadto pozbawiony jest możliwości poszukiwania we własnym zakresie innych wad zaskarżonego orzeczenia niż podniesione w skardze kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej wniesionej w sprawie niniejszej jej autor sformułował zaś jedynie zarzut naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 106 par. 3 cytowanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nie przeprowadzenia dowodu z dokumentu, na którego istnienie - jak to podano w skardze - pośrednio wskazywała strona skarżąca. Przypomnieć w tym miejscu należy, że powołany w skardze kasacyjnej przepis prawa stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podstawowym jednak warunkiem, aby taki dowód mógł być przeprowadzony jest znajdowanie się przedmiotowego dokumentu w aktach sprawy lub przedstawienie go przez strony w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji. Taki stan faktyczny w rozpoznanej sprawie nie zaistniał. Sami skarżący przyznają bowiem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że dokument ten w postaci decyzji Wójta Gminy K. z dnia 23 lipca 1999 r. został odnaleziony już po wydaniu orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji i dołączony dopiero do skargi kasacyjnej.

W przedstawionej sytuacji brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie naruszył przepis art. 106 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro nie był mu znany załączony do skargi kasacyjnej dokument a w związku z tym i stosowne postępowanie dowodowe z oczywistych względów przeprowadzone być nie mogło. Ponadto jak wynika z treści protokołu rozprawy przed sądem pierwszej instancji skarżący podał wówczas, że ani jemu ani też jego żonie nie została doręczona decyzja Wójta Gminy K., jak to określił skarżący, o ich odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe.

Mając powyższe ustalenia na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby skarga kasacyjna wniesiona w sprawie niniejszej zawierała usprawiedliwione podstawy. W związku z tym na podstawie przepisów art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.