Wyrok NSA z 17 marca 2005 r., FSK 1832/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Józefa A.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA/Lu 681/03

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędziowie NSA Włodzimierz Kubiak, Krystyna Nowak (spr.)
Barbara Mróz protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Józefa A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 22 października 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 30 kwietnia 2004 r. I SA/Lu 681/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Józefa A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z 22 października 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2001 r. Przedmiotem sporu między podatnikiem a organami podatkowymi była wysokość zastosowanej stawki podatkowej. Zdaniem organów, nieruchomość zabudowana położona w L. przy ul. M. 4 związana była z działalnością gospodarczą, a znajdujący się na niej budynek nie był budynkiem mieszkalnym. W ocenie Kolegium takie stanowisko uzasadniała treść umowy z 1 sierpnia 1999 r. zawartej przez podatnika z Urzędem do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, na podstawie której zobowiązał się za odpłatnością do zakwaterowania, żywienia i wynajmu pomieszczeń budynku dla 60-120 osób ubiegających się o status uchodźcy; umowa obowiązywała do 31 lipca 2003 r.

Zdaniem organu nie miało w sprawie znaczenia zakwalifikowanie budynku internatu wraz ze stołówką i przychodnią jako mieszkalnego lub niemieszkalnego, bowiem był on zajęty na prowadzenie zarobkowej działalności usługowej.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sporny budynek nie mógł być uznany za mieszkalny w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem poza sporem było, że nie służył on zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, lecz przeznaczony był na usługowy wynajem za odpłatnością. W budynku nikt nie był zameldowany na pobyt stały lub czasowy, a skarżący wskazywał inne miejsce zamieszkania. Ponadto budynek przy ul. M. 4, składający się z pomieszczeń internatu, stołówki, kuchni i przychodni rehabilitacyjnej wynajmowany był w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. W umowie o zakwaterowanie i wyżywienie cudzoziemców oraz najmie pomieszczeń, wskazany został przez skarżącego jako oddział jego przedsiębiorstwa - firmy "S." z siedzibą w P., dysponujący 120 miejscami zakwaterowania. Również przy nabywaniu prawa wieczystego użytkowania gruntu i własności budynku został on określony przez strony umowy jako budynek gospodarczy.

W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez osobę wykonującą zawód radcy prawnego, Józef A. wniósł o:

• uchylenie opisanego wyroku w całości,
• uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z 22 października 2003 r. (...) w całości,
• uchylenie decyzji Urzędu Miasta Wydział Finansowy w L. z 7 lipca 2003 r. (...) w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2000 r. w całości,
• zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jako podstawy kasacyjne autor skargi wymienił naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 32 ust. 1 i art. 59 Prawa budowlanego oraz art. 181 i art. 247 par. 1 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż:

• w celu określenia podatku od nieruchomości niezbędnym jest ustalenie jakiej nieruchomości podatek ma dotyczyć - zgodnie z art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W takiej sprawie pomocniczo należało posłużyć się ustawą - Prawo budowlane,
• następnym etapem jest ustalenie jakim celom służy nieruchomość.

Na tym etapie postępowania należało skorzystać posiłkowo z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z par. 3 pkt 5 tego rozporządzenia nieruchomość przy ul. M. składająca się z pomieszczeń internatu, stołówki i przychodni rehabilitacyjnej należało zakwalifikować jako budynek mieszkania zbiorowego,

• podatek od nieruchomości winien być ustalony na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 7c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,
• Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął dowód w postaci deklaracji podatkowej, czym naruszył art. 181 ustawy Ordynacja podatkowa oraz nie zajął stanowiska wynikającego z art. 247 par. 1 tej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje

Skarga kasacyjna Józefa A. nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną można było oprzeć na dwu podstawach:

• naruszeniu /przez Sąd/ prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/,
• naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /treść orzeczenia Sądu/ /art. 174 pkt 2/.

Równocześnie, w myśl art. 176 Prawa o postępowaniu..., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma o postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Rozpoznawana skarga kasacyjna dalece nie czyniła zadość wymaganiom wyżej wskazanym.

Przy sformułowaniu zarzutów naruszenia prawa procesowego nieuprawniony był wniosek o rozpoznanie skargi /o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji/, a to wobec postanowień art. 188 Prawo... stanowiącego, że jeżeli nie ma naruszeń postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone postanowienie i rozpoznać skargę.

Niezależnie od powyższego zarzut naruszenia przez Sąd postanowień art. 181 i art. 247 par. 1 Ordynacji podatkowej był całkowicie chybiony. Postępowanie przed sądami administracyjnymi od dnia 1 stycznia 2004 r. regulowane było wskazaną wyżej ustawą z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu..., która nie zawierała odesłań do Ordynacji podatkowej. Zatem, niezależnie od tego, że autor skargi nie wskazał istotnego wpływu naruszeń na wynik sprawy, Sąd nie mógł tych przepisów w żaden sposób naruszyć.

Również przed 1 stycznia 2004 r. - co nie mogło mieć żadnego wpływu na rozpoznawaną sprawę - w postępowaniu sądowoadministracyjnym art. 247 par. 1 Ordynacji podatkowej nie miał zastosowania w ogóle, a art. 181 jedynie "odpowiednie", co wynikało z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Jeśli chodziło o zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, to ze skargi kasacyjnej nie można było wywieść czy w zamyśle skarżącego wiązał się on z podstawą kasacyjną z pkt 1, czy z pkt 2 art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Art. 5 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. to przepis kompetencyjny zobowiązujący rady gmin do określania, w drodze uchwał, stawek podatkowych podatku od nieruchomości zróżnicowanych z uwagi na przedmiot opodatkowania; nie zawierał żadnego odesłania do przepisów z zakresu budownictwa.

Przepisu tego nie mogło naruszyć ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Ponieważ jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że budynek na nieruchomości przy ul. M. nie mógł być uznany za mieszkalny w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, to należało stwierdzić, że analiza treści art. 5 ust. 1 pkt 1 w porównaniu do pkt 2 pozwalała na stwierdzenie, że rada gminy miała obowiązek określenia odrębnej stawki podatku od nieruchomości od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych osób wymienionych w art. 1 ustawy i ich bliskich i odrębnej dla budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna oraz części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Do budynku mieszkania zbiorowego, który stanowił przedmiot działalności gospodarczej właściciela nie mogła mieć zastosowania stawka podatku określona na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Stwierdzenie o konieczności zastosowania w sprawie art. 5 ust. 1 pkt 7c nie zostało w żaden sposób odniesione do skarżonego wyroku.

Na podstawie art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej /jest związany granicami tej skargi/, co wyklucza domyślanie się intencji skarżącego i uzasadnienie "za niego" zarzutów skargi. Przepis ten przesądza o braku analogi między dwuinstancyjnym postępowaniem administracyjnym, w którym organ II instancji, niezależnie od zarzutów odwołania ponownie bada sprawę w jej całokształcie, a dwuinstancyjnym postępowaniem sądowoadministracyjnym, prowadzonym według wskazanych reguł.

Z braku uzasadnionych podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.