Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2004 r. I SA/Gd 78/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Firmy "G." Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 23 listopada 2000 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 r.
W uzasadnieniu orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podał, że Wójt Gminy K. decyzją z dnia 21 czerwca 2000 r., wydaną między innymi w oparciu o przepisy art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 oraz art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ - zwanej dalej ustawą o podatkach i opłatach lokalnych - określił skarżącej Spółce podatek od nieruchomości za 2000 r. należny od nieruchomości położonych w miejscowościach K. i R., według stawki jak za grunty związane z działalnością gospodarczą. Organ pierwszej instancji określił nadto Spółce zaległość w wymienionym podatku oraz odsetki za zwłokę. W motywach rozstrzygnięcia podano, że Spółka w deklaracji podatkowej za 2000 r. zaliczyła posiadane grunty do kategorii gruntów pozostałych. Tymczasem w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy uważa się za związane z działalnością gospodarczą. Dlatego też Spółka powinna uiścić podatek od nieruchomości według wyżej stawki.
W odwołaniu od omówionej decyzji Wójta Gminy K. skarżąca Spółka wskazała, że przedmiotowe grunty nie są związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Zgodnie z ewidencją gruntów są one gruntami rolnymi. Zdaniem Spółki nie została więc spełniona żadna z przesłanek podanych w art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, skoro nie zostały wydane decyzje o wyłączeniu gruntów na cele nierolnicze.
Stanowisko zajęte we wskazanej decyzji przez organ pierwszej instancji podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., utrzymując ją w mocy. W zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że Spółka jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowych gruntów. Nie są one wykorzystywane na cele rolnicze. Zdaniem organu odwoławczego wykładnia art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych prowadzi do wniosku, że nieruchomości są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, jeżeli pozostają we władaniu podmiotu gospodarczego i to bez względu na to w jaki sposób są wykorzystywane i w jakim celu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie uwzględnił skargi wniesionej przez skarżącą Spółkę. Sąd stwierdził, że wprowadzona z dniem 1 stycznia 1997 r. nowelizacja ustawy o podatkach i opłatach lokalnych spowodowała, że sam fakt posiadania nieruchomości gruntowej przez przedsiębiorcę stał się jedynym kryterium jej zakwalifikowania do gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Ustawodawca od wskazanej daty poszerzył zakres pojęcia gruntów związanych z działalnością gospodarczą, obejmując wyższymi stawkami podatku od nieruchomości nawet te grunty, które nie służą do prowadzenia działalności gospodarczej /art. 5 ust. 3 pkt 3 wskazuje przykładowo na grunty zajęte pod zieleńce/.
Skład orzekający Sądu pierwszej instancji podzielił tym samym pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2001 r. FPK 3/00 /ONSA 2001 Nr 4 poz. 160/, iż w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 r. grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, za czym przemawia zarówno wykładnia językowa, historyczna, celowościowa jak i systemowa.
Sąd wskazał, że w sprawie niniejszej poza sporem pozostawała okoliczność, iż przedmiotowe grunty nie są objęte przepisami o podatku rolnym i leśnym. Uznano też, że pozostaje bez wpływu na rozpoznaną sprawę fakt prowadzenia procesów cywilnych o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości i składanych w toku ich prowadzenia oświadczeń. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych skarżąca Spółka, jako użytkownik wieczysty gruntów, obciążona jest obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości.
Sąd podkreślił, że przywołane w skardze orzeczenia sądowe zostały wydane pod rządami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w jej brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1997 r.
W skardze kasacyjnej Firma "G." Sp. z o.o. wniosła o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2004 r. I SA/Gd 78/01 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, ewentualnie, na podstawie art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uchylenie tego wyroku i rozpoznanie skargi. Skarżąca Spółka wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego - przepisów art. 5 ust. 3 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd orzekający dokonał błędnej wykładni przepisu art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy, przyjmując, że każda nieruchomość, w tym i przedmiotowa, będąca w posiadaniu przedsiębiorcy podlega opodatkowaniu według stawek jak za grunty związane z działalnością gospodarczą. Podniesiono, że nieruchomość w K. stanowi teren mieszkaniowy a w R. - są to grunty rolne klasy IV b i nieużytki. W związku z tym żadna z nich nie może być wykorzystana przez skarżącą Spółkę do prowadzenia działalności gospodarczej. Nieruchomości te nie są związane z działalnością gospodarczą i nie jest na nich prowadzona działalność gospodarcza inna niż działalność rolnicza lub leśna.
Skarżąca Spółka przywołuje orzeczenia sądowe i poglądy doktryny, które jej zdaniem, potwierdzają tezę, że nie każda nieruchomość będąca w posiadaniu podmiotu gospodarczego podlega opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
Spółka zarzuca nadto Sądowi pierwszej instancji naruszenie zasady zakazu podwójnego opodatkowania. Podkreśla, że działka w K. pozostaje w posiadaniu samoistnym spółki "I-P" w K. S.A. Stosownie zaś do obowiązującego w 2000 r. przepisu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi także samoistni posiadacze nieruchomości. Spółka wywodzi, że w trakcie licznych spraw Sąd niejednokrotnie stwierdzał, że wymienionej wyżej spółce "I-P" przysługuje przymiot posiadacza samoistnego nieruchomości w K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna w rozpoznanej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że stosownie do przepisu art. 183 par. 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Oznacza to związanie Sądu podstawami i zarzutami podanymi w skardze kasacyjnej, a także brak podstaw do dokonywania przez Sąd samodzielnych ustaleń w zakresie skargą nie objętym. Uprawnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały więc określone odmiennie niż ma to miejsce w odniesieniu do wojewódzkich sądów administracyjnych, które zarzutami i wnioskami skargi nie są związane /por. art. 134 par. 1 cytowanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.
Regulacja zawarta w powołanym przepisie art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma istotna znaczenie przy rozstrzyganiu sprawy niniejszej. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika bowiem, że skarżąca Spółka w istocie zmierza także do zakwestionowania ustalonego w sprawie stanu faktycznego i jego oceny, wówczas gdy wywodzi, iż samoistnym posiadaczem gruntu w K. jest inna spółka niż skarżąca. Są to niewątpliwie kwestie związane z ewentualnym naruszeniem przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania dotyczących określenia zasad gromadzenia materiału dowodowego, ustalenia stanu faktycznego i jego oceny. Kwestie te nie mogą być jednak przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż w podstawach kasacyjnych nie wymieniono zarzutu z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest akceptacja przez skarżącą Spółkę stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia w zaskarżonym wyroku.
Jedynym zarzutem skargi kasacyjnej jest naruszenie prawa materialnego przez Sąd pierwszej instancji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 5 ust. 3 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zarzut ten Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadniony a wykładnię wymienionych wyżej przepisów dokonaną w zaskarżonym wyroku za prawidłową, co potwierdza zarówno powołana w tym wyroku uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2001 r. FPK 3/00, jak i aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. np. wyrok tego Sądu w sprawie FSK 804/04 - nie publ./
Podnieść przede wszystkim należy, że nie było okolicznością w sprawie sporną, iż przedmiotowe nieruchomości nie były objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym. Z tego też powodu podlegały podatkowi od nieruchomości, zgodnie z obowiązującym w 2000 r. brzmieniem przepisu art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jeżeli zaś chodzi o stawki tego podatku, to stwierdzić trzeba, że przepis art. 5 ust. 3 wymienionej ustawy zawiera legalną definicję gruntów związanych z działalnością gospodarczą dla potrzeb całej ustawy, a nie tylko dla jej art.
- Definicja ta uznaje za takie grunty zabudowane lub niezabudowane grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy. W 2000 r. podstawowym zatem i wyłączna przesłanką dla ustalenia czy dana nieruchomość opodatkowana być powinna stawką podatku przewidzianą dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, było posiadanie go przez przedsiębiorcę. Ustawodawca nie przewidział dla tej oceny warunku polegającego na faktycznym wykorzystaniu danych gruntów na działalność gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna. Stąd wywody skargi w tym zakresie nie znajdują oparcia w wykładni językowej omówionych wyżej przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wykładni mającej zasadnicze znaczenie dla ustalenia obowiązku podatkowego jak i stawek podatkowych w podatku od nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za niezasadną, orzekł o jej oddaleniu na podstawie przepisu art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.