Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 maja 2004 r. w sprawie SA/Sz 1685/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Leszka i Mariusza K.-K. Spółka Jawna w K. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia 27 czerwca 2002 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 1999 r.
W tejże decyzji organ podatkowy stwierdził, iż podatnik w deklaracji VAT-7 za styczeń 1999 r. odliczył od podatku należnego kwotę 31.311 zł podatku naliczonego wynikającą z 5 faktur z dnia 29 stycznia 1999 r. wystawionych przez "G." sp. z o.o. z siedzibą w W. i dokumentujących zakup samochodów, co do których ustalono, że dostarczone zostały podatnikowi w dniu 2 lutego 1999 r. przez dostawcę /przewoźnika/ PW "W." Skład Celny w K. Organ podatkowy stwierdził następnie, że w takiej sytuacji podatnik mógł dokonać obniżenia podatku dopiero w miesiącu otrzymaniu towaru i w związku z tym organ określił prawidłową wysokość podatku VAT za styczeń 1999 r. oraz określił zaległość podatkową oraz odsetki od tej zaległości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu skargi jakoby Izba Skarbowa dopuściła się naruszenia prawa materialnego w postaci przepisów art. 19 ust. 1, 2, 3 i 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ zwanej dalej ustawą o VAT.
Tenże sąd stwierdził, iż zasadniczą kwestią sporną jest zagadnienie interpretacji przepisu art. 19 ust. 3a tej ustawy oraz ustalenie, w którym momencie skarżący otrzymali zakupione przez spółkę samochody.
Zgodnie z treścią art. 19 ust. 3a ustawy o VAT obniżenie kwoty podatku należnego nie może nastąpić wcześniej niż w miejscu otrzymania przez nabywcę towaru.
W przypadku bowiem umów sprzedaży otrzymanie towaru jest warunkiem niezbędnym dla nabycia prawa do dokonania obniżenia podatku należnego.
Wobec zaś tego, iż obniżenie podatku należnego jest dokonywane przez podatnika w deklaracji podatkowej zasada wyrażona w art. 19 ust. 3a ustawy o VAT oznacza, że obniżenie to może być dokonane nie wcześniej niż za miesiąc, w którym nabywca otrzymał towar.
Odmienna interpretacja tego przepisu dokonana przez skarżącą, że przepis powyższy pozwala na obniżenie podatku w deklaracji za miesiąc poprzedni, składanej /zgodnie z przepisami/ do dnia 25 następnego miesiąca, jeżeli podatnik otrzymał towar w tym następnym miesiącu, ale przed złożeniem deklaracji, jest nie do przyjęcia dlatego, że wprowadzałaby dodatkowy nie przewidziany ustawą termin "otrzymania towaru przed złożeniem deklaracji VAT-7". Ponadto stanowiłoby to odejście od ustawowych, miesięcznych okresów rozliczenia podatku.
Odnosząc się do spornej kwestii dotyczącej otrzymania owych samochodów sąd administracyjny zwrócił uwagę, iż z uwagi na brak w ustawie o VAT definicji "otrzymanie towaru" należy stosować zasady określone w przepisach kodeksu cywilnego a w szczególności zasady określone w umowie stron.
W myśl zaś ogólnych warunków sprzedaży wynikającej z umowy z dnia 27 listopada 1996 r., sprzedaż towaru zamówionego przez nabywcę dochodzi do skutku w dniu doręczenia faktury sprzedaży, natomiast odebranie samochodów następuje poprzez niezwłoczne ich dostarczenie bezpośrednio do magazynu nabywcy albo do pomieszczeń przechowawcy.
W niniejszej sprawie samochody zostały dostarczone do magazynu nabywcy przez przewoźnika w dacie ustalonej przez organ podatków, a termin ten nie został skutecznie podważony.
W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik spółki - doradca podatkowy zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 19 ust. 1-3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./,
- art. 72 par. 1 pkt 1, 74 par. 1 pkt 1 i 2, 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ stanowiących materialnoprawną podstawę do ustalenia nadpłaty.
Przedstawiając powyższe zarzuty postawiono żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazywał, iż poza sporem jest, że przed dniem 25 lutego 1999 r. w dacie złożenia deklaracji VAT-7 za styczeń tegoż roku podatnicy posiadali faktury otrzymane w styczniu 1999 r. oraz samochody. Skarżący nie zgadza się z twierdzeniem Sądu, iż te samochody otrzymano w dniu 2 lutego 1999 r. albowiem sąd błędnie zinterpretował zapisy umowne wiążące strony.
Tymczasem zgodnie z zapisami umownymi wystawienie faktury sprzedaży samochodu przez sprzedającego powoduje natychmiastową zmianę statusu prawnego i własnościowego pojazdu poprzez zmianę właściciela, bowiem wystawienie faktury nosi w sobie zarówno cechy zobowiązujące jak i rozporządzające danej czynności prawnej, w tym także jej skutki, z którymi związane jest przeniesienia posiadania. Należy zatem przyjąć, iż wydanie samochodu właścicielowi nastąpiło z chwilą wystawienia faktury i zlecenia przewoźnikowi przewozu rzeczy stanowiących już własność odbiorcy. Sam przewóz samochodów nie miał nic wspólnego z ich otrzymaniem.
Nawet gdyby przyjąć, że słuszne stanowisko organów podatkowych oraz sądu dotyczące daty otrzymania towaru, to nie można zgodzić się z wykładnią, iż dopiero w rozliczeniu za miesiąc luty można było skutecznie obniżyć podatek należny.
Skoro bowiem podatnicy otrzymali towar przed dniem złożenia deklaracji VAT-7, to mieli prawo do obniżenia podatku należnego za styczeń 1999 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących wywodził, iż w zaskarżonym wyroku sąd nie orzekł w sprawie, która była również przedmiotem skargi, a mianowicie nie orzekł w kwestii zasadności naliczania odsetek za zwłokę za okres, w którym występowały jednocześnie zaległości i nadpłaty w podatku od towarów i usług.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz od strony skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej p.p.s.a. wymaga, aby skarga kasacyjna czyniła nie tylko zadość rygorom formalnym wymienionym w art. 46 i 47 p.p.s.a. lecz także zawierała wymagania szczególne, takie jak:
- oznaczenie zaskarżonego orzeczenia,
- wskazanie czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części,
- przytoczenie podstaw kasacyjnych,
- wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia,
- oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny - poza kwestią nieważności postępowania - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny władny jest zatem badać sprawę tylko z punktu widzenia podstawy kasacyjnej zawartej w skardze oraz może uwzględnić taką skargę tylko w ramach wniosku zawartego w tejże skardze; o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż w niniejszej sprawie brak jest wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku zarówno w petitum skargi jak i w uzasadnieniu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje zdecydowany pogląd, iż brak w skardze kasacyjnej jednoznacznego wniosku o uchyleniu lub zmianę zaskarżonego wyroku /art. 176 p.p.s.a./ powoduje, iż taka skarga - jako pozbawiona jednego z koniecznych elementów materialnoprawnych - jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu /por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r. - FSK 209/04 - ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 13 z aprobującą glosą A. Skoczylasa - OSP 2004 z. 6 poz. 73/ złożone w rozpatrywanej sprawie żądanie uchylenia decyzji administracyjnej nie czyni zadość wymaganiom art. 176 p.p.s.a. albowiem przedmiotem kontroli kasacyjnej jest orzeczenie sądu, a nie decyzja organu administracji państwowej.
Z tych przyczyn na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Sąd nie uwzględnił wniosku organu o zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a. tylko w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona wnosząca tę skargę jest obowiązana zwrócić koszty postępowania poniesione przez organ administracji publicznej.