Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 maja 2004 r. I SA/Bk 97/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę Jadwigi i Andrzeja B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 18 lutego 2004 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż 30 kwietnia 2004 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Wezwanie zostało im doręczone, zgodnie z postanowieniami art. 73 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 11 maja 2004 r., tj. z upływem siódmego dnia od daty złożenia pisma w placówce pocztowej.
Wpis sądowy został uiszczony 19 maja, czyli po upływie zakreślonego terminu.
W zażaleniu na postanowienie Jadwiga i Andrzej małż. B. wnieśli o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia skargi. Zarzucili Sądowi obrazę przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 73 w związku z art. 65 par. 1 i par. 2 Prawa o postępowaniu... poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji naruszenie art. 220 par. 3 Prawa o postępowaniu...
Wskazali, iż pismo Sądu zostało im doręczone listem poleconym, za powtórnym awizem pocztowym z 12 maja, w dniu 14 maja 2004 r. Powtórnego awiza poczta dokonała w trybie par. 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę. Żądany wpis wpłynął na rachunek Sądu 19 maja.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył co następuje
Zakwestionowane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 26 maja 2004 r. kończyło postępowanie w sprawie ze skargi Jadwigi i Andrzeja B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 18 lutego 2004 r.
Środkiem prawnym, który mógł być użyty w celu jego wzruszenia była - zgodnie z art. 173 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - wyłącznie skarga kasacyjna.
Stosowne pouczenia zostały stronom doręczone przez WSA, razem z odpisem postanowienia, 2 czerwca 2004 r.
Skarżący, wykonujący zawód radcy prawnego, złożyli natomiast zażalenie na postanowienie, a więc środek przez prawo nieprzewidziany.
Sąd, po analizie treści zażalenia, doszedł do przekonania, że odpowiada ono podstawowym wymaganiom przewidzianym dla skargi kasacyjnej. W szczególności autorzy wskazali w nim na naruszenie przez WSA prawa procesowego, co było dopuszczalną przesłanką kasacyjną z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu... i przedstawili uzasadnienie zarzutu.
Sąd uznał, że w tej sytuacji możliwe było rozpoznanie wniesionego środka prawnego na zasadach określonych dla skargi kasacyjnej.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, w rozdziale 4. Doręczenia, stanowiła, m.in.:
- w art. 65 par. 2, że do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym i równocześnie
- w art. 73, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej..., a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję..
Art. 73 Prawa o postępowaniu..., w momencie jego podpisania, powtarzał treść par. 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym /Dz.U. nr 62 poz. 697/, stanowiącego wówczas, że: "Przesyłkę..., wraz z formularzem potwierdzenia odbioru, przechowuje się w pocztowej placówce oddawczej przez 7 dni od dnia jej złożenia".
Wyrokiem z 17 września 2002 r. SK 35/01, którego sentencja opublikowana została w Dz.U. 26 września 2002 r. nr 157 poz. 1318, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że par. 9 ust. 3 wskazanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 czerwca 1999 r., w zakresie, w jakim ustanawiał tylko siedmiodniowy termin przechowywania w pocztowej placówce oddawczej przesyłek - pism sądowych, a tym samym uniemożliwia powtórne zawiadomienie adresata o tym piśmie, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji i równocześnie, że wskazany przepis traci moc z dniem 31 marca 2003 r.
Konsekwencją wskazanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego była zmiana treści par. 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 czerwca 1999 r. dokonana w par. 1 pkt 2 rozporządzenia tegoż Ministra z 21 marca 2003 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym /Dz.U. nr 55 poz. 489/.
Przepis par. 9 ust. 3, w brzmieniu obowiązującym po 31 marca 2003 r. stanowił, że jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór przesyłki, w terminie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 /siedmiu kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia u adresata/ pocztowa placówka oddawcza sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni..
Zatem od 1 kwietnia 2003 r. powstała sprzeczność między art. 73 Prawa o postępowaniu..., a przepisami szczególnymi, do których odsyłał art. 65 par. 2 ustawy.
Sprzeczności tej nie należało tłumaczyć na niekorzyść skarżących. Jak wyżej wskazano, w momencie stanowienia, art. 73 nie ustalał innego terminu do doręczenia zastępczego pism sądowych niż określony w sądowym postępowaniu cywilnym /art. 65 par. 2/.
Wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi /pierwsze/, skierowane do małż. B. nastąpiło skutecznie 4 maja 2004 r. Zatem siedmiodniowy termin pozostawania przesyłki w Urzędzie Pocztowym /B. 29/ upływał z dniem 11 maja. Pismo zostało powtórnie awizowane 14 maja i w tym samym dniu odebrane przez adresatów. Zatem siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu - wyznaczony przez Sąd - upływał z dniem 21 maja; skarżący uiścili wpis 19 maja 2004 r.
Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.