Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Marka J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24 stycznia 2003 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wskazał, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń podnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego. Zasady i tryb kwestionowania środków egzekucyjnych stosowanych przez organy egzekucyjne są unormowane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./. Zarzuty oraz inne środki odwoławcze określone w tej ustawie, a przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego, nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zmiana lub uchylenie decyzji podatkowej może nastąpić wyłącznie w ramach trybu określonego ustawą Ordynacja podatkowa. Stąd też podnoszone na tym etapie postępowania zarzuty skarżącego, dotyczące legalności zobowiązania do zapłaty odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, są chybione. Słuszny zatem jest wniosek Kolegium, iż skoro kwestionowane przez podatnika tytuły wykonawcze, zostały wystawione w oparciu o ostateczne decyzje organu podatkowego pierwszej instancji, zarzut bezprawnego zawyżenia w tych decyzjach egzekwowanej kwoty nie może zostać uwzględniony.
W ocenie Sądu również kolejny zarzut skarżącego, odnośnie naruszenia przez organ egzekucyjny art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest nieuzasadniony. Podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 wyżej wymienionej ustawy. Z art. 80 ustawy egzekucyjnej wynika jednoznacznie, iż zajęcie rachunku bankowego /jeden ze sposobów egzekucji/ jest dokonywane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia do banku, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego /art. 80 par. 3/. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący otrzymał jednocześnie odpisy tytułów egzekucyjnych oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego. Nie sposób zatem dopatrzyć się naruszenia przez organ art. 33 ustawy egzekucyjnej.
Sąd zwrócił uwagę na to, iż dochodzona przez organ należność pieniężna została określona w orzeczeniu /decyzji/. W tej sytuacji, stosownie do postanowień par. 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 137 poz. 1541 ze zm./, doręczanie upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie jest wymagane.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Marek J. zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 56 Ordynacji podatkowej poprzez nietrafną jego interpretację oraz art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wywodzi, iż zarzut egzekucyjny dotyczył nieistnienia części zobowiązania, tj. odsetek od należności podatkowej. Wywodzi, iż nie znajduje uzasadnienia pobranie przez organy podatkowe odsetek ustalonych w oparciu o współczynnik określony w art. 56 Ordynacji podatkowej, skoro wskazany tam współczynnik nie istnieje. Współczynnik ten władny był ustalić Prezes NBP w stosownym obwieszczeniu. Dywaguje, iż gdyby ustawodawca pragnął powołać się na stopę kredytu ogłaszaną przez Radę Polityki Pieniężnej to umocowałby to w art. 56 Ordynacji podatkowe, a co uczynił dopiero w nowelizacji tego przepisu.
Twierdzi nadto, że decyzja wymiarowa podlega kontroli także w toku kolejnych czynności takich jak postępowanie egzekucyjne. W konkluzji wnosi o skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności art. 56 Ordynacji podatkowej z Konstytucją RP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Została ona sformułowana w sposób, który nie pozwala na kasacyjną ocenę zaskarżonego wyroku.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- naruszeniu prawa materialnego przez: a/ błędną jego wykładnię co oznacza niewłaściwe odczytanie przez sąd treści przepisu. W takim przypadku skarżący winien wskazać, jak zastosowany przepis winien być rozumiany, lub b/ niewłaściwe zastosowanie, to jest dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego;
- naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 56 Ordynacji podatkowej, podczas gdy w postępowaniu zarówno przed organami administracji państwowej jak też w postępowaniu sądowym przepis ten nie miał zastosowania. Przedmiotem niniejszej sprawy jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wobec tego tylko błędna wykładnia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogły stanowić podstawę skargi kasacyjnej. W postępowaniu egzekucyjnym nie ma miejsca na kwestionowanie kwot wynikających z tytułu wykonawczego bowiem był na to czas w postępowaniu wymiarowym.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdzić należy, iż autor skargi nie wskazał na czym naruszenie powyższego przepisu przez Sąd miałoby polegać.
Wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w jednym zdaniu stwierdza, iż "zobowiązanemu udzielono w ustawie prawa do wniesienia zarzutu co do wykonania lub umorzenia w części lub całości obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku podatkowego", co pozwala na twierdzenie, że kwestionuje on istnienie części zobowiązania podatkowego tzn. odsetek od zaległości podatkowych.
Otóż w tym miejscu należy wyjaśnić, iż zarzuty, których podstawę ustawodawca wymienia w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są środkiem prawnym przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie zaś w jego toku. W dalszych etapach tego postępowania pozostaje zobowiązanemu tylko obrona przed egzekucją poprzez przedstawienie organowi egzekucyjnemu dowodów stwierdzających wykonanie, umorzenie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.
W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Zajęcie rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. O zajęciu wierzytelności organ egzekucyjny zawiadomił zobowiązanego doręczając mu odpis tytułu wykonawczego i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do konstatacji, że jej autor nie dostrzega różnicy pomiędzy postępowaniem wymiarowym a rządzącym się swoimi prawami postępowaniem egzekucyjnym. W żaden sposób nie wykazano naruszenia przez Sąd przepisów art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W tej sytuacji skarga kasacyjna na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu.