Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Marka J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24 stycznia 2003 r. w przedmiocie określenia wysokości podatku od środków transportowych za II półrocze 2002 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji odnosząc się do wywodów skarżącego dotyczących legalności zobowiązania do zapłaty odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, stwierdził, że tezy strony są chybione. Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 51 Ordynacji podatkowej, zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie. Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki ustawowe /art. 53 par. 1 cyt. ustawy/, które zasadniczo obowiązany jest naliczyć sam podatnik /art. 53 par. 3/. Jeżeli jednak doszło do określenia zaległości podatkowej przez organ w warunkach, o jakich mowa w art. 21 par. 3 Ordynacji, to odsetki za zwłokę nalicza organ podatkowy, określając je na dzień wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej /art. 53 par. 4/. Obowiązek płacenia odsetek w wypadku pojawienia się zaległości podatkowej, to kategoryczna i nie budząca wątpliwości interpretacyjnych zasada, w sposób jasny wyrażona w art. 53 par. 1 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, iż taka zaległość powstała.
W dalszej części uzasadnienia Sąd wyjaśnił, iż kwestionowany przez skarżącego art. 56 Ordynacji podatkowej /w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r./, pomimo wadliwej konstrukcji, wskazuje w jakiej wysokości muszą być pobierane odsetki od zaległości podatkowych. Wykładnia tego przepisu winna być dokonywana z uwzględnieniem ratio legis art. 53 Ordynacji podatkowej. Przeciwny pogląd, a w szczególności prezentowany przez skarżącego, prowadziłby bowiem do kwestionowania zasady wiodącej, wynikającej z art. 53, zgodnie z którą zaległości podatkowe muszą być obciążane odsetkami. Tym samym norma art. 56 par. 1 zastępowałyby, a nie uzupełniała regułę zasadniczą. Taki tok rozumowania pozostaje w sprzeczności z celem i funkcją art.
- Postanowienia art. 56 par. 1 należy interpretować w taki sposób, by przepis ten mógł zapewnić realizację zasady wyrażonej w art. 53, a nie uniemożliwiać jej wykonanie. Nadto zwrócił uwagę, iż organ podatkowy naliczając odsetki za zwłokę obowiązany jest opierać się na stawkach ogłoszonych w obwieszczeniu Ministra Finansów w Dzienniku Urzędowym RP Monitor Polski /art. 56 par. 3 Ordynacja podatkowa/, wobec czego nie sposób dopatrywać się uchybień w jego działaniu, skoro zastosowana przez niego stawka odpowiadała opublikowanej z zachowaniem powyższych reguł.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Marek J. zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 56 Ordynacji podatkowej poprzez nietrafną jego interpretację i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wywiódł, iż art. 56 Ordynacji podatkowej jest niekonstytucyjny, gdyż nie można z niego wprost odczytać skutku jaki wynika z tego przepisu.
W ocenie autora skargi obwieszczenie przez Ministra Finansów stopy odsetek jest dla sprawy bez znaczenia bowiem obwieszczenia nie znajdują się w konstytucyjnym wykazie aktów prawnych obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej. Wniósł ponadto o skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucja RP treści art. 56 Ordynacji podatkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Została ona sformułowana w sposób, który nie pozwala na kasacyjną ocenę zaskarżonego wyroku.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- naruszeniu prawa materialnego przez: a/ błędną jego wykładnię, co oznacza niewłaściwe odczytanie przez Sąd treści przepisu. W takim przypadku skarżący winien wskazać, jak zastosowany przepis winien być rozumiany, b/ niewłaściwe zastosowanie, to jest dokonanie wadliwej subsumpcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego,
- naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tymczasem autor skargi kasacyjnej zarzucił wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszenie art. 56 Ordynacji podatkowej przez jego błędną wykładnię, gdy faktycznie przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia.
Przedmiotem niniejszej sprawy było określenie wysokości zaległości w podatku od środków transportowych, a więc podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił art. 21 par. 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 9 i art. 11 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, iż obowiązek podatkowy ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych, którzy z mocy prawa są obowiązani bez wezwania organu podatkowego zapłacić za dany rok podatek w terminie i ratach ustalonych w cytowanej ustawie. W sytuacji, gdy podatnik nie wywiąże się z powyższego obowiązku organ podatkowy wydaje decyzję określającą zaległość podatkową od środków transportowych.
Zasadą jest, iż od kwot stanowiących zaległość podatkową, naliczane są odsetki za zwłokę. Naliczanie odsetek za zwłokę jest automatycznym skutkiem prawnym istnienia zaległości.
Odsetki za zwłokę obowiązany jest naliczyć sam podatnik. Oznacza to, że ma on obowiązek do powiększenia wpłaty dokonanej z tytułu zaległości podatkowej o kwotę prawidłowo obliczonych, na dzień dokonania wpłaty, odsetek /art. 53 par. 3 Ordynacji podatkowej/.
Stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych określona została w art. 56 par. 1 Ordynacji podatkowej.
W związku z tym, że w okresie od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. podstawową stopę oprocentowania kredytu bankowego nie ustalał Prezes Narodowego Banku Polskiego, jak to wynika z art. 56 par. 1 Ordynacji podatkowej lecz Rada Polityki Pieniężnej /art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Narodowym Banku Polskim/ to okoliczność ta sama przez się nie stwarzała podstawy do przyjęcia poglądu prezentowanego przez autora skargi, że obowiązek naliczania odsetek za zwłokę przestał istnieć ponieważ te nalicza się z mocy prawa /art. 53 par. 1 Ordynacji podatkowej/ a nie w powiązaniu z przypisaniem kompetencji do ustalania tych stóp konkretnemu organowi.
Z tych też względów należy uznać, że skarga kasacyjna wniesiona przez Marka J. nie zasługuje na uwzględnienie i stosownie do art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - orzec jak w sentencji.