Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2003 r. I SA/Po 4583/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę sp. z o.o. "S." z Z. na decyzję Izby Skarbowej w Z. z 14 listopada 2001 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1995 r.
Z uzasadnienia wyroku wynikało, że przedmiotem sporu miedzy organami podatkowymi, a podatniczką - Spółką było, m.in., zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów 1995 r. wydatków na rzecz "O." GmbH z W., z tytułu zawartej 28.12.1994 r. umowy know-how.
Z umowy wynikało, że jej przedmiotem było przekazywanie przez firmę niemiecką ogólnej wiedzy celem budowy, organizacji oraz kierowania przedsiębiorstwem. Firma niemiecka, zobowiązała się do przekazania całej koniecznej wiedzy w formie instrukcji technologicznych oraz szkolenia pracowników. Spółka "S." miała w zamian przekazywać opłatę w wysokości 28.000 DEM na podstawie każdorazowo wystawianych faktur.
Faktury wystawiane przez kontrahenta niemieckiego nie były udokumentowane konkretnymi zleceniami, brak było jakichkolwiek dowodów i dokumentów że prace, do których odnosiły się faktury były w ogóle wykonane.
Spółka nie posiada dokumentów na podstawie których możnaby stwierdzić, że zostało przeprowadzone jakiekolwiek szkolenie względnie w jakiej formie była przekazywana wiedza technologiczna.
Przedstawione w toku postępowania dokumenty pochodziły z roku 1994; Spółka rozpoczęła działalność 1.01.1995 r. i dotyczyły działalności innego podmiotu gospodarczego. Również pisma z roku 1995 nie dokumentowały realizacji umowy know-how. Ponieważ Spółka w postępowaniu podatkowym nie wykazała związku poniesionych kosztów dotyczących opisanej umowy z przychodem zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych organy podatkowe wyłączyły z kosztów uzyskania przychodów sumę 572.952,80 zł. Również, zdaniem Sądu, postępowanie podatkowe i odwoławcze w zakresie wysokości kosztów uzyskania przychodów wykazało brak dowodów potwierdzających realizację umowy know-how. Wyjaśnienia i informacje Spółki dowodów w tym zakresie nie mogły zastąpić. Specyfika takiej umowy wymagała aby Spółka, wywodząc z niej określone skutki prawne wykazała w jaki sposób umowa została praktycznie wykonana, a poniesione wydatki miały charakter kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podobnie było z innymi zakwestionowanymi przez organy podatkowe pozycjami kosztów, w szczególności odnoszącymi się do napraw reklamacyjnych, kosztów delegacji służbowych; spółka nie wykazała ich związku z przychodem.
W ocenie Sądu organy podatkowe nie naruszyły zasad postępowania określonych w Ordynacji podatkowej.
W skardze kasacyjnej od odpisanego wyroku "S." Sp. z o.o. z siedzibą w Z., działając prze pełnomocnika wykonującego zawód adwokata, zaskarżając wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Jako podstawę skargi kasacyjnej, jej autor wskazał:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez uznanie, że wydatki poniesione w związku z zawarciem umowy know-how. oraz w związku z naprawami reklamacyjnymi i kosztami delegacji służbowych nie są kosztem uzyskania przychodów oraz że spółka nie wykazała ich związku z uzyskanym przychodem, art. 103 Kc poprzez pominięcie możliwości skutecznego potwierdzenia umowy know-how. Poprzez pominięcie przypadku istnienia wątpliwości co do treści porozumienia z 29.12.1995 r. zbadania zgodnego zamiaru stron i celu tego porozumienia, w kontekście tego, czy przez "koszt nadzwyczajny" związany z przejęciem długu strony rozumiał odsetki z tytułu udzielonej pożyczki:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 121, 122, 180, 187, 188 Ordynacji podatkowej w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przez uznanie za prawidłowe ustaleń organów podatkowych odnośnie braku dowodów pisemnych potwierdzających realizację usług w zakresie umowy know-how, wydatków reklamacyjnych i delegacji co było sprzeczne z treścią materiału dowodowego w sprawie, uznanie za prawidłowe, że organy podatkowe pominęły fakt istnienia i znaczenia dla sprawy dowodów znajdujących się w aktach w postaci pisma z 9.01.1995 r., pisma z 14.02.1995 r., faktur PROFORMA i dokumentów JDA SAD, zeznań świadków K., H., L., T. i innych, uznanie za prawidłowe pominięcie dowodów wnioskowanych prze z stronę w postaci przesłuchania wskazanych świadków na okoliczność zasad i przebiegu współpracy w zakresie reklamacji oraz okoliczności, zamiaru i celu w związku z porozumieniem z 29.12.1995 r. w szczególności odnośnie zapisów co do kosztów nadzwyczajnych,
- art. 328 par. 2 Kpc w zw. z art. 59 ustawy o NSA poprzez sporządzenie lakonicznego ogólnikowego uzasadnienia wyroku w tym poprzez brak wskazania faktów, które Sąd uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł i przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz pominięcie twierdzeń i zarzutów strony zawartych w skardze na decyzję Izby Skarbowej w Z. z 14.11.2001 r.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył co następuje
Skarga kasacyjna sp. z o.o. "S." była zasadna.
W pierwszej kolejności Sąd uznał za usprawiedliwioną podstawę kasacji zarzut naruszenia przepisów procesowych mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w postępowaniu przed tym sądem w sprawach podatkowych, miały zastosowanie postanowienia wskazanych przez autora skargi kasacyjnej przepisów art. art. 121, 122, 180, 187, 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Oznaczało to, że Sąd orzekając na podstawie akt sprawy /art. 52 ust. 1 ustawy o NSA/ miał równocześnie obowiązek takiego prowadzenia postępowania, które budziłoby u stron zaufanie do tego Sądu, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oceny całego zebranego przez organ materiału dowodowego oraz wniosków dowodowych, które przez organy podatkowe nie zostały, w toku postępowania zakończonego skarżonym aktem administracyjnym, uwzględnione. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka zamiejscowego w Poznaniu tym wymaganiom nie odpowiadał.
Aczkolwiek Sąd nie był związany granicami skargi /art. 51 zd. pierwsze ustawy o NSA/ nie oznaczało to, że nie miał obowiązku odniesienia się do zarzutów naruszenia prawa przez organy podatkowe postawionych w skierowanej do niego skardze.
Wbrew stanowisku Sądu zaprezentowanemu w zaskarżonym wyroku chociaż niespornym było, że w toku postępowania kontrolnego, a następnie podatkowego stwierdzono, że skarżąca Spółka zaniżyła wysokość przychodów oraz zawyżyła koszty uzyskania przychodów to sporna była między "S.", a organami podatkowymi zgodność tych "twierdzeń" ze stanem rzeczywistym sprawy; do Sądu należała ocena zgodności zaskarżonej decyzji z prawem zarówno materialnym jak i procesowym. Zaskarżony wyrok nie pozwala na stwierdzenie iżby taka ocena we właściwym zakresie została dokonana, np. nie jest jasne dlaczego nie został poddany ocenie zarzut skargi dotyczący szkolenia pracowników w wyniku zawartej umowy know-how /str. 10 skargi/ czy napraw reklamacyjnych /str. 18 skargi/.
Nie sposób uznać za niezasadne twierdzeń skarżącej Spółki, że sąd potwierdził prawidłowość ustaleń organów podatkowych odnośnie braku dowodów pisemnych potwierdzających realizację usług w zakresie khow-how, wydatków reklamacyjnych i delegacji mimo, że w aktach sprawy dowody takie się znajdowały /jw. w skardze kasacyjnej/ skoro w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd do tego problemu w ogóle się nie ustosunkował /mimo zarzutów skargi/. Z tej przyczyny należało uznać, że w konkretnej sprawie również zarzucenie naruszenia art. 328 par. 2 Kpc miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
Wobec budzącego istotne wątpliwości, wynikającego ze wskazanych wyżej naruszeń prawa procesowego, stanu faktycznego sprawy Sąd - rozpoznając skargę kasacyjną - nie mógł merytorycznie ocenić zarzutu naruszenia, zaskarżonym wyrokiem, art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 par. 1 i art. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270/ orzekł jak w wyroku.