Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 lutego 2004 r. SA/Sz 417/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Bogdana S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 23 stycznia 2002 r. (...), którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 1 października 2001 r. ustalającą w stosunku do Bogdana S. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2001 r. w kwocie 11.800 zł.
Z uzasadnienia decyzji ostatecznej wynikało, że za podstawę wymiaru podatku przyjęto powierzchnię budynku zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej, wykazaną przez Bogdana S. w wykazie nieruchomości. Znajdujący się w budynku wolnostojącym lokal użytkowy Bogdan S. zajmował na podstawie umowy najmu zawartej z Gminą Miasta S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na stanowisko organu I instancji przedstawione w trybie art. 227 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926/ oraz protokół z lustracji nieruchomości przyjęło, że lokal użytkowy będący w posiadaniu podatnika zajmuje całą powierzchnię użytkową wolnostojącego budynku. W związku z tym Kolegium uznało, że na Bogdanie S. jako na posiadaczu zależnym nieruchomości budynkowej stanowiącej własność gminy ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Stwierdziło też, że do stanu faktycznego sprawy nie ma zastosowania uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2001 r. FSK 4/00/ - ONSA 2001 nr 4 poz. 164/, bowiem dotyczy ona posiadaczy lokali niewyodrębnionych prawnie, stanowiących część nieruchomości będących własnością gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, w której podnoszono, iż w sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności istotnych dla załatwienia sprawy /czy skarżący zajmuje cały budynek, czy też część budynku jest wynajmowana przez gminę innym najemcom/, oraz nie podano podstawy prawnej i faktycznej uznania podatnika za posiadacza zależnego nieruchomości.
Sąd zauważył, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że budynek wynajmowany przez skarżącego nie jest odrębnym od gruntu przedmiotem własności, stanowi więc część składową gruntu.
W świetle zatem art. 2 ust. 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają niezależnie od gruntu również budynki będące częścią składową tych gruntów. Stanowisko takie jest uzasadnione skoro wymieniony przepis wymienia budynki obok gruntów mimo, że na mocy przepisów szczególnych mogą być one przedmiotem odrębnej własności. Według Sądu z uwagi na konstrukcję powyższego przepisu budynek nie musi być prawnie wyodrębniony od gruntu aby podlegać podatkowi od nieruchomości. Fakt, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 wymienia grunty, a obok nich budynki, które co do zasady wyrażonej w art. 48 Kodeksu Cywilnego są częściami składowymi gruntu, oznacza, że nawet budynki, które są częściami składowymi gruntu, lub też części tych budynków, podlegają niezależnie od gruntu opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Odnosząc się do treści skargi Sąd wyjaśnił, że nie ma wątpliwości, iż skarżący jest posiadaczem zależnym, jako najemca lokalu, jak to określono w umowie.
W oparciu o ustalenia dokonane w postępowaniu podatkowym Sąd przyjął, że skarżący wynajmuje cały budynek. Zauważył przy tym, że kwestia ta nie ma jednak większego znaczenia w sprawie, skoro opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nie tylko budynki, ale również ich części, będące w posiadaniu osób fizycznych, na podstawie umowy z właścicielem.
Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego: art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez niezastosowanie oraz art. 46 i 48 Kc poprzez błędną wykładnię i wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.
Według skarżącego sąd bezpodstawnie przyjął, iż ustalenie, że jest on posiadaczem całego budynku jest wystarczające do obciążenia go podatkiem od nieruchomości, bowiem budynek ten nie stanowi odrębnego przedmiotu własności, nie jest zatem nieruchomością, której posiadanie skutkuj opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny - poza niewystępującymi w niniejszej sprawie przypadkami nieważności postępowania - jest związany granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd przy rozpoznawaniu tego środka zaskarżenia nie ma uprawnień do wyjścia poza wskazane podstawy skargi kasacyjnej oraz wnioski w przedmiocie jej załatwienia.
Skarżący zarzucił wyłącznie naruszenie przepisów prawa materialnego, nie wskazywał natomiast na naruszenie przepisów postępowania, co oznacza, że przyjęty w zaskarżonym wyroku stan faktyczny jest wiążący przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej /por. art. 188 p.p.s.a./.
Wojewódzki Sąd Administracyjnym wskazał w wyroku dowody, w oparciu o które w decyzji ostatecznej ustalono, że Bogdan S. dzierżawił od gminy grunt, na którym posadowiony był wolnostojący budynek, w którym znajdował się lokal użytkowy wykorzystywany w całości przez skarżącego na podstawie umowy najmu, zawartej z gminą. Sąd uznał, że organy podatkowe zgromadziły dowody potwierdzające, że powierzchnia budynku stanowiącego część składową nieruchomości, pokrywa się z powierzchnią lokalu użytkowego, co w konsekwencji oznacza, że skarżący będąc najemcą budynku był jego posiadaczem zależnym.
Skarżący zarzucił, iż Sąd dopuścił się naruszenia art. 46 i 48 Kodeksu cywilnego poprzez ich błędną wykładnię, w sytuacji gdy Sąd nie zajmował się wykładnią wskazanych przepisów /art. 46 Kc zawiera definicję nieruchomości, w art. 48 mowa jest o częściach składowych gruntu/, lecz za podstawę rozstrzygnięcia przyjął, iż przedmiotowy budynek stanowi część składową gruntu, której to okoliczności skarżący nie kwestionuje.
Błędnie został również postawiony zasadniczy zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy przepis ten w sprawie zastosowano jako podstawę stanowiska, że na skarżącym ciążył obowiązek podatkowy. Ewentualny zarzut mógł zatem sprowadzać się do błędnego zastosowania przepisu, a nie jego niezastosowania.
Powołany przepis stanowi, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży m.in. na osobach fizycznych, które są posiadaczami nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem /dalsza treść przepisu nie ma zastosowania w sprawie/. Z niekwestionowanego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż skarżący był w roku podatkowym posiadaczem zależnym /dzierżawcą/ określonej powierzchni gruntu stanowiącego własność gminy, na którym posadowiony był budynek wolnostojący, będący również w posiadaniu zależnym skarżącego /na podstawie umowy najmu zawartej z właścicielem - gminą/.
Na skarżącym - jako posiadaczu zależnym zabudowanej nieruchomości ciążył zatem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości na podstawie wskazanego przepisu ustawy podatkowej.
Powoływana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r. FSK 4/00 - ONSA 2001 nr 4 poz. 164, w której przyjęto, że posiadacz lokalu niewyodrębnionego prawnie, będącego częścią nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wydana została na tle innej sytuacji faktycznej /przedmiotem umowy najmu był lokal stanowiący część budynku, a nie zajmujący cały budynek/.
W stanie faktycznym sprawy zastosowanie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jako podstawy prawnej istnienia obowiązku podatkowego skarżącego w podatku od nieruchomości nie budzi zastrzeżeń.
Jak trafnie zauważył Sąd w zaskarżonym wyroku na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 omawianej ustawy - opodatkowaniu - w przypadku gdy jego przedmiotem jest nieruchomość zabudowana - podlegają budynki, niezależnie od gruntów.
Z powyższych rozważań wynika, iż podstawy skargi kasacyjnej nie były uzasadnione, w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.