Wyrok NSA z 6 maja 2005 r., FSK 2160/04

Rozpoznanie

w dniu 6 maja 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Państwowego "P." w B.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2004 r. III SA/Wa 327/04

Sprawa

w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Państwowego "P." w B. na decyzję Ministra Finansów z dnia 12 stycznia 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1996 r. - uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

Teza

Treść art. 220 par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ nie daje podstaw do wyprowadzenia wniosku, iż środkiem zaskarżenia postanowień odrzucających skargę z powodu nie uzupełnienia jej braków formalnych bądź nie uiszczenia w terminie wpisu od niej jest zażalenie. Środkiem tym, zgodnie z dyspozycją art. 173 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest bowiem skarga kasacyjna.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23.06.2004 r., III SA/Wa 327/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Przedsiębiorstwa Państwowego "P." w B. na decyzję Ministra Finansów z dnia 12 stycznia 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie o podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 1996 r.

W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego III Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5.04.2004 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz uiszczenie od tej kwoty wpisu stosunkowego obliczonego we własnym zakresie, według zasad wskazanych oraz do złożenia pełnomocnictwa procesowego do występowania przed WSA i dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do jednoosobowego podpisania skargi przez dyrektora Tadeusza Z., pod rygorem odrzucenia skargi. W związku z nie uzupełnieniem braków formalnych w terminie przewidzianym prawem skargę odrzucono.

Postanowienie to zaskarżone zostało skargą kasacyjna Przedsiębiorstwa Państwowego "P." w Białymstoku, które, powołując się na zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 58 par. 1 pkt 3 i par. 3 w związku z art. 46 par. 3 i art. 220 par. 1 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wskazano, że skarżącemu nie doręczono zarządzenia do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie o III SA/Wa 327/04, w związku z czym skarżąca nie mogła go wykonać.

Na rozprawie w dniu 6.05.2005 r. pełnomocnik strony przeciwnej - Ministra Finansów wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej z powołaniem się na treść art. 220 par. 4 Prawa o postępowaniu (...) a ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Mając na względzie powyższy wniosek zauważyć na wstępie należy, iż wbrew twierdzeniom pełnomocnika Ministra Finansów strona skarżąca prawidłowo zaskarżyła postanowienie odrzucające skargę na decyzję ostateczną za pomocą skargi kasacyjnej. Wybór środka zaskarżenia w takim przypadku narzuca bowiem przepis art. 173 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zgodnie z którym "od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej". Takiego zaś szczególnego przepisu w odniesieniu do skarżonego tu rozstrzygnięcia brak. W szczególności zaś przepisem takim nie jest art. 220 par. 4 w zw. z par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Regulacja ta zwalnia bowiem od wpisu zażalenia od zarządzeń przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub postanowień sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w par.

3. Ponieważ jednak w par. 3 wymieniono różne środki prawne nie można uznać, że tak ogólne odesłanie do nich determinuje wybór środka zaskarżenia postanowień kończących postępowanie przed Sądem I instancji, który przecież jednoznacznie określony został w przywołanym wcześniej przepisie art. 173 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uprawniony zatem staje się pogląd, że treść art. 220 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje podstaw do wyprowadzania wniosku, iż środkiem zaskarżenia postanowień odrzucających skargę z powodu nie uzupełnienia jej braków formalnych bądź nie uiszczenia w terminie wpisu od niej jest zażalenie. Środkiem tym, zgodnie z dyspozycją art. 173 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest bowiem skarga kasacyjna.

W tym stanie rzeczy przechodząc do meritum niniejszej sprawy stwierdzić w punkcie wyjścia trzeba, że za w pełni uzasadnione godzi się uznać zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 58 par. 1 pkt 3 i par. 3 w zw. z art. 46 par. 3 oraz art. 220 par. 1 i 3. Przepisy te określają bowiem prawne konsekwencje nie uzupełnienia braków formalnych skargi /art. 58 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ bądź nie uiszczenia w terminie wpisu od niej /art. 220 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.

Ażeby jednak przewidziane tymi przepisami konsekwencje mogły w sprawie zaistnieć obowiązkiem Sądu jest podjęcie czynności zmierzających do usanowiania stosownych braków skargi. Polegają zaś one na wezwaniu skarżącego do uzupełnienia braków bądź uiszczenia wpisu w zakreślonym terminie, z jednoczesnym pouczeniem o skutkach nie podporządkowania się temu żądaniu /art. 49 par. 1 w zw. z art. 58 par. 1 oraz art. 220 par. 1 zd. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że z akt sprawy wynika, iż skarżącej doręczono co prawda stosowne wezwanie do uzupełnienia braków skargi niemniej pismo zawierało błędną sygnaturę sprawy /III SA/Wa 322/04 zamiast III SA/Wa 327/04/. Powyższe mogło zatem wprowadzić skarżącą w błąd zwłaszcza, że pod sygnaturą III SA/Wa 322/04 zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie inna sprawa, którą sama zainicjowała, na co podejmując skarżone rozstrzygnięcie nie zwrócono uwagi.

Tym samym więc doręczenie takie prawidłowe nie jest. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że skutki określone w przepisach art. 58 par. 1 i art. 220 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tylko wtedy zaistnieją, gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi będzie pod każdym względem poprawne. Waloru takiego nie można zatem przyznać wezwaniu zawierającemu jakiekolwiek wady, do których zaliczyć należy między innymi błędne oznaczenie sprawy. Strona skarżąca nie ma bowiem obowiązku domyślania się jakiej faktycznie sprawy wezwanie dotyczy, w szczególności w takim przypadku, gdy pod wskazaną jej sygnaturą toczy się już postępowanie, w którym występuje w tej samej roli procesowej. Swoją drogą jakiekolwiek tolerowanie błędów praktyki sądowej w omawianym tu zakresie powodowałoby naruszenie jednej z konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawa jaką jest określona w art. 45 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 78 poz. 483/ zasada prawa do sądu.

Powyższe względy sprawiają zatem, że zarzuty skargi kasacyjnej uznać należało za uzasadnione. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 par. 1 cyt. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.