Wyrok NSA z 7 czerwca 2004 r., FSK 217/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 7 czerwca 2004 r. skargi kasacyjnej Roberta K.

Od orzeczenia

od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 12 grudnia 2003 sygn. akt I SA/Ka 880/03

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kabat (spr.), Sędziowie NSA Adam Bącal, Antoni Hanusz
Dorota Lato protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Roberta K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "K." w Z. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 21 marca 2003 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego w sprawie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych 1/ oddala skargę kasacyjną 2/ zasądza od Roberta K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Roberta K. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2003 r. I SA/Ka 880/03 odrzucające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając zaskarżone postanowienie Sąd wskazał między innymi, że postanowieniem z dnia 14 lipca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach odrzucił skargę strony skarżącej na decyzję Izby Skarbowej z dnia 21 marca 2003 r., wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego w sprawie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu podano, że z nadesłanych akt administracyjnych wynikało, iż zaskarżoną decyzję doręczono skarżącemu w dniu 24 marca 2003 r., więc termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 23 kwietnia 2003 r., natomiast skarga została wniesiona do Sądu za pośrednictwem poczty w dniu 24 kwietnia 2003 r. Wymienione wyżej postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia 14 lipca 2003 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi Leszkowi C. w dniu 1 września 2003 r. W piśmie z dnia 19 września 2003 r. zatytułowanym "wniosek o wznowienie postępowania", wyżej wymieniony pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek pełnomocnik podał, że po otrzymaniu postanowienia skarżący podjął czynności zmierzające do ustalenia daty doręczenia zaskarżonej decyzji: "W Urzędzie Pocztowym uzyskał ustną informację, że przesyłkę zawierającą decyzję Izby Skarbowej odebrano w dniu 25 marca 2003 r. Informacja ta była podstawą do wystąpienia przez pełnomocnika skarżącego z wnioskiem o wznowienie postępowania. Skarżący zwrócił się o potwierdzenie uzyskanej informacji na piśmie. W piśmie z dnia 12 września 2003 r. Urząd Pocztowy wskazał jednak, że przesyłkę odebrała żona skarżącego w dniu 24 marca 2003 r. Przez pomyłkę jednak poinformowała skarżącego, że odbioru przesyłki dokonała w dniu 25 marca 2003 r.". W dalszej części uzasadnienia wniosku pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż: "Należy zaznaczyć, że skarżący koncentruje aktywność zawodową w Warszawie i faktyczne przekazanie przesyłki przez żonę nastąpiło kilka dni po formalnym jej doręczeniu. W tej sytuacji uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego (...), zaś wniosek o przywrócenie terminu zostaje wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia, w którym dowiedział się o rzeczywistym stanie rzeczy."

Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2003 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że był przekonany, że przesyłkę odebrał 25 marca 2003 r. /na potwierdzenie tego faktu złożył uwierzytelnioną kopię koperty z adnotacją skarżącego/, dlatego po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi najpierw została złożona skarga o wznowienie postępowania. Gdy faktyczna data doręczenia decyzji została potwierdzona, skargę o wznowienie cofnięto i zastąpiono wnioskiem o przywrócenie terminu - z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Pełnomocnik zaakcentował fakt koncentracji obowiązków skarżącego w W., jak też psychologiczny aspekt postawy jego żony, która do odbioru korespondencji nie przywiązała znaczenia. Pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu, przy założeniu, że Sąd uzna zachowanie terminu do dokonania tej czynności procesowej.

Sąd wskazał, że stosownie do przepisu art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd z ważnych powodów przywróci na wniosek strony termin do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podkreślono także, że zgodnie z art. 162 par. 2 Ordynacji podatkowej /mającego odpowiednie zastosowanie stosownie do odesłania zawartego w art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/ wniesienie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu jest jedną z koniecznych przesłanek przywrócenia terminu. Bez takiego wniosku Sąd nie miałby podstawy prawnej do działania w tym zakresie. W art. 162 par. 2 Ordynacji podatkowej zostały ustanowione inne jeszcze przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z przesłanek jest dochowanie przez stronę siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Sąd stwierdził, że wniosek pełnomocnika skarżącego nie został wniesiony w terminie siedmiodniowym od ustania przeszkody, przewidzianym w art. 162 par. 2 cytowanej wyżej ustawy, ponieważ termin ten rozpoczął bieg od 1 września 2003 r. /a więc od dnia, kiedy pełnomocnik skarżącego dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi/ i zakończył się 8 września 2003 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał ponadto ponownie, że z akt administracyjnych wynika, iż zaskarżoną decyzję doręczono skarżącemu w dniu 24 marca 2003 r. /co zostało ustalone na podstawie potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji/, więc termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 23 kwietnia 2003 r., natomiast skarga została wniesiona do Sądu za pośrednictwem poczty w dniu 24 kwietnia 2003 r.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W piśmie podniesiono między innymi, że pismem z dnia 8 września 2003 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 58 powołanej wyżej ustawy, wskazując, iż dochował on terminu do wniesienia skargi. Strona skarżąca wywodziła to w szczególności z faktu, że decyzja Izby Skarbowej w K. została mu doręczona w dniu 25 marca, a nie jak przyjął Sąd w dniu 24 marca 2003 r. Nie było zatem w ogóle możliwe, w ocenie strony skarżącej wniesienie przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu, gdyż w jego przekonaniu termin ten został przez niego zachowany. Takie twierdzenie, zdaniem skarżącego w szczególności potwierdzają działania podjęte przez skarżącego w celu ustalenia rzeczywistego terminu doręczenia przez Urząd Pocztowy decyzji Izby Skarbowej. W skardze kasacyjnej podniesiono także, że ważny powód uzasadniający złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przez stronę skarżącą zaistniał dopiero w dniu 12 września 2003 r., kiedy to skarżący dowiedział się, że istotnie przesyłka została mu doręczona w dniu 24 marca 2003 r. poprzez dokonanie odbioru przez jego małżonkę, nie zaś jak mniemał do tej pory w dniu następnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. podniósł, że z akt administracyjnych /zwrotnego potwierdzenia odbioru/ wynika, że przesyłka została prawidłowo doręczona i odebrana przez żonę skarżącego w dniu 24 marca 2003 r. W piśmie wskazano, że Sąd słusznie odrzucił wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu jako wniesiony po terminie i nie spełniający przesłanki z art. 35 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W związku z powyższym skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 r. nikt się nie stawił. Stwierdzono prawidłowe powiadomienie stron o terminie posiedzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył i stwierdził, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do przepisu art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ obowiązującej w czasie, kiedy wydano zaskarżone postanowienie, Sąd z ważnych powodów przywraca na wniosek strony termin do wniesienia skargi. Stosownie do odesłania zawartego w art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w rozważanej sytuacji mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926/ regulujące instytucję przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 162 par. 1 Ordynacji podatkowej, strona składając wniosek o przywrócenie terminu powinna uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Jednocześnie paragraf 2 tego przepisu ustanawia siedmiodniowy termin do dokonania tej czynności. Termin ten liczy się od dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi. Wymaga podkreślenia, że powyższe przesłanki muszą być spełnione kumultatywnie, co oznacza, że niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość przywrócenia stronie przez Sąd terminu do wniesienia skargi.

Sąd pierwszej instancji słusznie ustalił, iż przeszkoda, o której mowa w art. 162 par. 2 Ordynacji podatkowej ustała w dniu 1 września 2003 r. W tym dniu strona otrzymała postanowienie wraz z uzasadnieniem i prawidłowym pouczeniem o przysługujących jej środkach odwoławczych, czego dowodem jest potwierdzenie zwrotne odbioru przesyłki. Niesłuszne jest zatem twierdzenie strony, że nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w przewidzianym ustawą terminie, ponieważ w jej przekonaniu termin został zachowany. Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, iż strona w późniejszym terminie na własną rękę starała się uzyskać pożądane informacje dotyczące terminu odbioru postanowienia odrzucającego skargę od Urzędu Pocztowego, ponieważ uchybienie terminowi do wniesienia skargi zostało już udowodnione w toku postępowania w pierwszej instancji, o czym strona dowiedziała się 1 września 2003 r., i co potwierdza sama w skardze kasacyjnej. Stosownie do art. 162 par. 2 Ordynacji podatkowej termin ten upłynął 8 września 2003 r. W powyższej sytuacji należy stwierdzić, że strona skarżąca nie dochowała terminu przewidzianego powołanym wyżej przepisem i tym samym nie zachowany został warunek kumultatywnego spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie przez Sąd wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Z tych też względów, stosownie do art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.