Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 czerwca 2004 r. III SA 287/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki z o.o. "A." z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Finansów z 14 stycznia 2003 r. (...) w sprawie odmowy sprostowania oczywistych błędów w postanowieniu stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Z uzasadnienia wyroku wynikało, że postanowieniem z dnia 9 października 2002 r. Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 215 par. 1 i par. 3 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej stwierdziła, iż odwołanie "A." Spółka z o.o. w P. od decyzji (...) Urzędu Skarbowego w R. z dnia 26 listopada 2001 r. określającej Spółce podatek dochodowy od osób prawnych za 2000 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 par. 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Minister Finansów postanowieniem z dnia 14 stycznia 2003 r. na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji, po rozpatrzeniu zażalenia Spółki utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując, iż w sprawie nie było podstaw do sprostowania oczywistej omyłki, czy też błędów. Stwierdził równocześnie, że nie było zrozumiałe postępowanie pełnomocnika podatnika, który nie akceptując ostatecznego rozstrzygnięcia z dnia 23 lipca 2002 r. mógł postanowienie Izby Skarbowej zaskarżyć do NSA. Tłumaczenie tegoż pełnomocnika, że nie chciał fatygować w tak oczywistej sprawie Sądu godziło w uregulowany prawem porządek załatwienia spraw z zakresu zobowiązań podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga była oczywiście bezzasadna, gdyż przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia nie wykazała niezgodności z prawem, a tylko w takim przypadku zachodziłaby konieczność jego uchylenia /art. 145 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270/,
Postanowienie, jakie przewidywał art. 215 Ordynacji podatkowej prowadzi do wyeliminowania z orzeczenia najdrobniejszych błędów, które mogły być usunięte bez wpływu na treść rozstrzygnięcia zawartego w orzeczeniu. Służyło więc swojego rodzaju kosmetycznemu skorygowaniu formy orzeczenia bez wnikania w jego treść merytoryczną.
Natomiast pełnomocnik skarżącej Spółki - doradca podatkowy we wniosku z dnia 9 lipca 2002 r. powołując się na art. 215 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej domagał się sprostowania oczywistych błędów jakie - jego zdaniem - zawierało postanowienia Izby Skarbowej przez nie zamieszczenie zapisów dotyczących faktu, iż w ustawowym terminie wniósł on o uzupełnienie decyzji Urzędu Skarbowego, oraz że w dniu 6 maja 2002 r. otrzymał decyzję Izby Skarbowej wydaną w drugiej instancji, odmawiającą uzupełnienia decyzji.
Wyjaśnienia pełnomocnika Spółki sprecyzowane na skutek wezwania Izby Skarbowej, co do tego, iż żąda ona stwierdzenia, że nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji (...) Urzędu Skarbowego w R. z dnia 26 listopada 2001 r. oznaczały nic innego, jak tylko żądanie, aby przy zastosowaniu art. 215 Ordynacji podatkowej organy podatkowe dokonały zmiany treści rozstrzygnięcia. Żądanie takie było nieuprawnione. Spółka została prawidłowo pouczona o tym, że postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia 23 lipca 2002 r. jest ostateczne i jedynym środkiem zaskarżenia może być skarga wniesiona do NSA w ustawowym terminie. Powołano przy tym prawidłowo przepisy art. 35 ust. 1 i art. 37 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Pouczenie było jednoznaczne. Stronę reprezentował kwalifikowany pełnomocnik - doradca podatkowy. Tryb i zasady stosowania norm materialnego prawa administracyjnego realizujący się poprzez wydawanie orzeczeń /decyzji, postanowień/, a także tryb zaskarżenia tych aktów na drodze administracyjnej określają przepisy procesowego prawa administracyjnego. W postępowaniu podatkowym są to przepisy Ordynacji podatkowej. Modyfikowanie tej procedury przez stronę, wnoszenie do organu podatkowego wniosku o sprostowanie zamiast skargi do Sądu administracyjnego, spowodowało, że wniosek podatnika nie mógł być uwzględniony, a skarga uznana za oczywiście bezzasadną podlegała oddaleniu.
W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku, zatytułowanej jako "kasacja" "A." Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła o uchylenie tego wyroku oraz postanowień Ministra Finansów i postanowienia Izby Skarbowej w W. odnośnie sprostowania pomyłki zawartej w wydanym postanowieniu.
Wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 215 par. 1 i par. 3 w związku z art. 213 Ordynacji podatkowej poprzez zawężającą interpretację pojęcia oczywistej pomyłki oraz dokonanie interpretacji nadmiernie ograniczającej możliwości zastosowania art. 215.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, iż w wydanym postanowieniu błędnie określono datę uprawniającą do złożenia odwołania. W ocenie skarżącego się, ponieważ ar. 215 par. 1 nie wymienia błędów pisarskich, pojęcie innej oczywistej omyłki - jaką jest błędne przyjęcie w postanowieniu daty uprawniającej do złożenia odwołania, należy traktować na równi z błędami rachunkowymi.
Dlatego w ocenie składającego skargę Izba Skarbowa w wydanym postanowieniu popełniła oczywistą omyłkę; wpisano do treści postanowienia datę, która nie powinna być wpisana. Do poprawienia takich omyłek uprawnia art. 215.
Skarżący nie zgadza się z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że postanowienia jakie przewiduje art. 215 Ordynacji podatkowej prowadzi do eliminowania z orzeczeń najdrobniejszych błędów, które mogłyby być usunięte bez wpływu na treść rozstrzygnięcia zawartego w tym orzeczeniu.
Skarżący uważa, że art. 215 Ordynacji podatkowej nie ustanawia ograniczeń w eliminowaniu z orzeczeń oczywistych omyłek.
Składający skargę uważa, że miał prawo żądać sprostowania oczywistej omyłki zawartej w spornym postanowieniu, nawet wówczas gdy tak jak w przedmiotowej sprawie prostowanie oczywistej omyłki jeszcze bardziej uwypukliłoby fakt, że postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa.
Wobec powyższego odmowa uzupełnienia /?/ decyzji stanowiła naruszenie prawa materialnego, będącego przesłanką dopuszczalności kasacji.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna Spółki z o.o. "A." była oczywiście bezzasadna.
Na wstępie przypomnieć należało, że postępowanie sądowoadministracyjne uregulowane zostało ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Zgodnie z art. 173 par. 1 ustawy przedmiotem skargi kasacyjnej może być wyłącznie wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego lub postanowienie /takiego sądu/ kończące postępowanie w sprawie.
Skargę kasacyjną, a nie "kasację", która jest innym środkiem prawnym, można było oprzeć na dwu podstawach:
- naruszeniu /przez WSA/ prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1 ustawy/,
- naruszeniu /przez WSA/ przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2 ustawy/.
Art. 176 Prawa o postępowaniu.. wymagała by skarga kasacyjna obok zarzutu /zarzutów/ kasacyjnego zawierała jego uzasadnienie.
Skarga kasacyjna Spółki tym wymaganiom dalece nie odpowiadała.
Wskazany w niej art. 215 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ jest przepisem prawa procesowego mającym zastosowanie w postępowaniu podatkowym, a nie sądowoadministracyjnym. Nie można zatem było zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu jego naruszenia w trakcie wyrokowania bez odniesienia tego zarzutu do naruszenia przez Sąd konkretnego postanowienia /postanowień/ procedury sądowoadministracyjnej. Stawiając zarzut naruszenia prawa procesowego skarżący winien wykazać wpływ tego naruszenia na wynik sprawy /treść rozstrzygnięcia zawartą w skarżonym wyroku/ czego Spółka - traktując wskazane przepisy jako postanowienia prawa materialnego - nie uczyniła.
Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany, mocą art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu..., granicami skargi kasacyjnej nie był uprawniony do dokonywania jej "wykładni" ani opierania się przy orzekaniu na dorozumianych intencjach skarżącej strony.
W tej sytuacji jedynie ubocznie Sąd stwierdził, iż: art. 215 Ordynacji podatkowej nie służy do eliminowania z obrotu prawnego aktów administracyjnych. W szczególności nie jest oczywistą omyłką w rozumieniu tego przepisu, błędne, zdaniem strony, ustalenie stanu faktycznego, które było podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ.
Zarówno orzecznictwo administracyjne jak sądowoadministracyjne jak i szeroko prezentowane stanowisko doktryny w tym zakresie jest jednoznaczne: por. np.: Jan Zimmermann, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Postępowanie podatkowe. Toruń 1998, str. 236 i nast.; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck. Warszawa 1996, str. 512 i nast. - odp. do art. 113 Kpa.
Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.