Wyrok NSA z 15 listopada 2005 r., FSK 2526/04

Rozpoznanie

w dniu 15 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej

Sprawa

ze skargi kasacyjnej Jana Z. w sprawie ze skargi Jana Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 lipca 2004 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego z tytułu zaległości w podatku dochodowym od środków transportowych - uchyla zaskarżone postanowienie w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 września 2004 r. I SA/Sz 545/04

Teza

Wpłata gotówki w placówce przedsiębiorcy wykonującego zgodnie z art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. "j" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe /t.j. Dz.U. 2002 nr 72 poz. 665 ze zm./ czynności outsourcingu bankowego przed upływem terminu z art. 220 par. 1 zd. 2 w zw. z art. 220 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ powoduje skutek zachowania terminu do uiszczenia wpisu.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 22 września 2004 r. I SA/Sz 545/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Jana Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 lipca 2004 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego z tytułu zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych. Sąd stwierdził, że 12 sierpnia 2004 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7 dni spowoduje jej odrzucenie. Wezwanie to doręczono skarżącemu 18 sierpnia 2004 r., a wpis od skargi został uiszczony za pośrednictwem rachunku bankowego w dniu 27 sierpnia 2004 r. /data obciążenia rachunku bankowego/, a to oznacza uiszczenie go z uchybieniem tego terminu. W rezultacie Sąd na podstawie art. 220 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. zwana dalej "ustawą procesową/ skargę odrzucił.

W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 220 par. 3 ustawy procesowej przez błędną jego wykładnię i wniósł o jego uchylenie. Podkreślił, że skarżący uiścił wpis za pośrednictwem firmy Przemysłowo-Usługowo-Handlowej "F." s.c. wpłacając gotówkę w kwocie 500 zł w punkcie przyjmowania opłat "A." w D. w dniu 25 sierpnia 2004 r. z poleceniem jej przelewu na konto bankowe WSA Wydział I w Szczecinie, załączając do skargi kasacyjnej dowód wpłaty. Zdaniem skarżącego rygorystyczna wykładnia art. 220 par. 3 ustawy procesowej jaką zastosował Sąd nie dopuszczająca przyjęcia wpłaty gotówki za pośrednictwem firmy ją przyjmującej ze zleceniem przekazania na rachunek bankowy Sądu jest niedopuszczalna, skoro przekroczenie terminu nie wystąpiło z winy skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 219 ustawy procesowej opłatę sądową, a w rozpatrywanym przypadku wpis od skargi /art. 212 ustawy procesowej/ uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Zgodnie zaś z par. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 221 poz. 2193/ przy uiszczaniu wpisu zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu - należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany, oraz sygnaturę akt sądowych. Zarówno przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i przepisy powyższego rozporządzenia nie regulują trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków. Te kwestie reguluje art. 63 ust. 1-3 oraz art. 5 i art. 6a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe /Dz.U. nr 140 poz. 939 ze zm./, a także zarządzenie Prezesa NBP z dnia 29 maja 1998 r. w sprawie form i trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków /M.P. nr 21 poz. 320 ze zm./. Rozliczenia pieniężne za pośrednictwem banków przeprowadza się w formie gotówkowej /czek gotówkowy lub wpłata gotówki do banku na rachunek wierzyciela/, albo bezgotówkowo; przy czym w obu przypadkach jedna ze stron /dłużnik, wierzyciel/ rozliczających się, powinna posiadać rachunek bankowy /art. 63 ust. 1 Prawa bankowego oraz par. 2 i 3 zarządzenia/. Banki ponadto są obowiązane przyjmować wpłaty gotówkowe na rachunki bankowe /art. 66 Prawa bankowego/. Powyższe czynności, a w szczególności prowadzenie rozliczeń pieniężnych w formie gotówkowej wpłaty na rachunek wierzyciela /art. 63 ust. 1 Prawa bankowego/, oraz w formach bezgotówkowych /art. 63 ust. 3 Prawa bankowego/ zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa bankowego są tzw. czynnościami bankowymi możliwymi co do zasady do wykonywania przez banki /art. 5 ust. 4 Prawa bankowego/. Jednakże czynności te mogą wykonywać również inne jednostki jeżeli przepisy odrębnych ustaw uprawniają je do tego. Zwrócić więc uwagę należy na to, że od 1 maja 2004 r. /zob. art. 1 pkt 5 i art. 22 ustawy z dnia 1 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz o zmianie innych ustaw /Dz.U. nr 91 poz. 870/ zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. "g", lit. "i" i lit. "j" Prawa bankowego bank może, w drodze umowy zawartej na piśmie, powierzyć przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu z zastrzeżeniem art. 6d /nie mającym w sprawie zastosowania/ wykonywanie wyłącznie w imieniu i na rzecz banku pośrednictwa w zakresie czynności bankowych na podstawie umowy agencyjnej polegającego na m.in.: (...) g/ przyjmowaniu wpłat, dokonywaniu wpłat oraz obsłudze czeków związanych z prowadzeniem rachunków bankowych przez ten bank, i/ przyjmowaniu wpłat na rachunki bankowe prowadzone przez inne banki, j/ przyjmowaniu dyspozycji przeprowadzenia bankowych rozliczeń pieniężnych związanych z prowadzeniem rachunków bankowych przez ten bank. Powyższe powierzenie, w piśmiennictwie zwane jest outsourcingiem bankowym, który oznacza, że te czynności zlecone mają prawną moc reguł czynności bankowych /M. Chruściak, J. Szabański, Outsourcing czy inna usługa, "Rzeczpospolita" 2004 nr 11 str. 22: M. Swora, Outsourcing bankowy w świetle znowelizowanych przepisów prawa bankowego, Glosa 2004 nr 7 str. 9/.

W rozpoznawanej sprawie przedsiębiorcami niewątpliwie byli wspólnicy spółki cywilnej "F." Firma Przemysłowo-Usługowa zorganizowana m.in. w postaci punktu przyjmowania opłat "A." w D. /art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz.U. nr 173 poz. 1807/ w zw. z 26 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej /Dz.U. nr 173 poz. 1808/. W konsekwencji więc jeżeli skarżący zgodnie z art. 63 ust. 1 dokonał wpłaty gotówki w celu przeprowadzenia rozliczenia pieniężnego za pośrednictwem banku jako czynności bankowej /art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa bankowego/, możliwej do powierzenia przedsiębiorcy zgodnie z art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. "g" i "j" Prawa bankowego to zapłata taka zgodnie z art. 219 ust. 1 ustawy procesowej będzie wpłatą dokonaną na rachunek bankowy właściwego sądu. Okoliczności te jednak Sąd powinien wyjaśnić w ponownym postępowaniu.

Zważyć należy, że w orzecznictwie podkreśla się, że data przyjęcia polecenia przelewu przez bank może być uznana za datę uiszczenia należnego wpisu, jeżeli kwota polecenia przelewu wystarcza na pokrycie wpisu /postanowienie SN z dnia 9 sierpnia 2000 r. I CKN 820/00 - Lex nr 109406; postanowienie SN z dnia 13 lutego 1998 r. III RN 118/97 - OSNP 1998 nr 24 poz. 699, uchwała SN z dnia 16 grudnia 1983 r. III PZP 47/83 - OSNC 1984 nr 7 poz. 110/. Zatem wpłata gotówki w placówce przedsiębiorcy wykonującego zgodnie z art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. "j" Prawa bankowego czynności outsourcingu bankowego przed upływem terminu z art. 220 par. 1 zd. 2 w zw. z art. 220 par. 3 ustawy procesowej powoduje skutek zachowania terminu do uiszczenia wpisu.

Tym samym więc przyjęcie wykładni art. 220 par. 3 ustawy procesowej, stosownie do której zapłata taka nie jest zapłatą dokonaną w terminie i powoduje odrzucenie skargi przez Sąd, jest niedopuszczalne i powoduje naruszenie tego przepisu.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w orzeczeniu na podstawie art. 185 par. 1 ustawy procesowej.