Uzasadnienie
Wyrokiem z 2 lipca 2004 r. I SA/Lu 109/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Józefa A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 26 stycznia 2004 r. (...) odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Urzędu Skarbowego w P. w sprawie wymiaru podatku dochodowego należnego od podatnika za 1991 r.
Z uzasadnienia wyroku wynikało, że postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało żądaniem J. A. /wniosek z 2 czerwca 2003 r./ stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Urzędu Skarbowego w P. z 14 stycznia 1997 r. w sprawie wymiaru podatku dochodowego za 1991 r. (...) w trybie art. 258 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ wydane zostało przez niewłaściwy organ.
Prawidłowość decyzji Urzędu kontrolowana była w toku instancyjnym i sądowym; negatywnie dla podatnika zakończyły się próby jej wzruszenia w postępowaniach o stwierdzenie nieważności decyzji i o wznowienie postępowania.
W ocenie organów podatkowych powołanie się przez stronę na wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości /miejscowej/ organu podatkowego nie uzasadniało "wygaszania" decyzji w trybie art. 258 par. 1 pkt 1 Ordynacji.
W ocenie WSA skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego były zgodne z prawem i wydane zostały z zachowaniem wymogów procedury administracyjnej.
Przedmiotem postępowania było wyłącznie ustalenie, czy decyzja z dnia 14 stycznia 1991 r. stała się bezprzedmiotowa, jak wymaga art. 258 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, bo tylko pozytywna konkluzja przesądzać mogła o konieczności stwierdzenia jej wygaśnięcia.
Zasadnie organy podatkowe wskazały, że bezprzedmiotowość decyzji nie może być utożsamiana z jej wadliwością, nawet kwalifikowana /powoływana przez skarżącego wadliwość wyczerpywać mogłaby dyspozycję art. 240 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej/. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nie jest bowiem forma kontroli prawidłowości wcześniej wydanej decyzji, lecz wynikiem ustalenia zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 258 par. 1 Ordynacji podatkowej. Jedną z nich jest zaistnienie okoliczności przesądzających, że decyzja "stała się bezprzedmiotowa" /art. 258 par. 1 pkt 1/.
Z treści tego przepisu wynikało, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji jest decyzją deklaratoryjną, potwierdzającą okoliczność zaistniałą po wydaniu decyzji wygaszanej, powodującą jej bezprzedmiotowość. Bezprzedmiotowość decyzji powstać może tylko po jej wydaniu, co wprost wynika ze sformułowania przepisu "stała się bezprzedmiotowa". Bezprzedmiotowość decyzji podlegającej wygaszanie wynikać musi z późniejszych zdarzeń powodujących ustanie prawnego bytu elementu stosunku prawnego nawiązanego na podstawia tej decyzji, zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającej wykonanie decyzji lub zmiany stanu prawnego.
W sprawie bezspornym pozostawało, że po wydaniu decyzji z dnia 14 stycznia 1997 r. określającej podatek dochodowy za 1991 r. nie zaszły żadne okoliczności, które spowodować by mogły jej bezprzedmiotowość. Wskazywana przez skarżącego, jako okoliczność powodująca bezprzedmiotowość tej decyzji, niewłaściwość organu, nie mogła w oczywisty sposób zaistnieć po jej wydaniu, a więc z tej przyczyny decyzja nie mogła "stać się bezprzedmiotową".
Skoro po wydaniu decyzji z dnia 14 stycznia 1997 r. nie zaszły żadne zdarzenia faktyczne lub prawne powodujące jej bezprzedmiotowość, organ zobowiązany był odmówić stwierdzenia jej wygaśnięcia.
Ponieważ decyzja w tym przedmiocie nie należała do uznania administracyjnego, lecz związana była treścią art. 258 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, organy nie miały podstaw prawnych do rozważania istnienia interesu społecznego lub interesu skarżącego w wygaszaniu prawomocnej decyzji.
W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku Józefa A. wniósł o jego uchylenie w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie oraz zasadzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyrokowi zarzucił naruszenie:
- par. 3 ust. 1 i par. 14 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lutego 1992 r. w sprawie właściwości miejscowej organów podatkowych w sprawach niektórych zobowiązań podatkowych,
- art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego,
- art. 121 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że:
- decyzja wymiarowa z 14 stycznia 1997 r. wydana została przez Urząd Skarbowy w P. z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. Skarżący jest na stałe zameldowany w Lublinie i to od 21 kwietnia 1983 r. o czym świadczy stosowny wpis w dowodzie osobistym. Właściwym zatem do wydania decyzji był Trzeci Urząd Skarbowy, a nie Urząd Skarbowy w P.,
- Sąd oddalając skargę nie zbadał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 14 stycznia 1997 r. była bezprzedmiotowa w chwili jej wydania,
- w myśl art. 156 par. 1 Kpa naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji powoduje jej nieważność, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia,
- działania podjęte przez organy państwowe stanowiły naruszenie art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej, gdyż wydawanie błędnych decyzji podatkowych stanowi zaprzeczenie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,
- jedynym sposobem eliminacji błędnie wydanej decyzji jest stwierdzenie jej nieważności;
- zgodnie z rzymską reguła "In omnibus quidem, maxime tamen in iure, aequitas spectanda est", celowym jest aby skarżony wyrok WSA w Lublinie nie mógł się ostać.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna Józefa A. na uwzględnienie nie zasługiwała.
Zgodnie z art. 173 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ przedmiotem skargi kasacyjnej jest /konkretny/ wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Skargę od takiego wyroku można oprzeć wyłącznie na dwu podstawach:
- naruszenie /przez WSA/ prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1 ustawy/,
- naruszenie /przez WSA/ przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2 ustawy/.
Ponadto art. 176 Prawa o postępowaniu.. wymaga aby zarzuty kasacyjne były uzasadnione.
Skarga kasacyjna J. A. dalece tym wymaganiom nie odpowiadała.
Kwestionowany wyrok orzekał o zgodności z prawem decyzji, jw., odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie wymiaru podatku dochodowego za 1991 r. WSA w Lublinie był związany przedmiotem zaskarżenia. Badając zgodność z prawem konkretnego aktu administracyjnego nie rozstrzygał o prawach i obowiązkach podatkowych skarżącego "w ogóle".
Wszczęcie przez podatnika postępowania w sprawie wygaśnięcie decyzji nie mogło doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z przyczyny, zarzucanego przez tegoż podatnika, naruszenia właściwości miejscowej organu. Tego rodzaju nieprawidłowość jest - wprost wymienioną w art. 247 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ - przesłanką orzeczenia o nieważności decyzji, która mogła być merytorycznie oceniana przez organy podatkowe w trybie wskazanym w art. art. 247-252 Ordynacji.
Jak wynikało z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi skarżący taka próbę załatwienia swojej sprawy podjął tyle, że wobec upływu czasu okazała się ona nieskuteczna.
Zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że mogą tylko tyle i aż tyle dla nich w prawie "zapisano".
Nie było zatem uzasadnione oczekiwanie, że po bezskutecznym wyczerpaniu - jedynie właściwego - trybu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, z tej samej przyczyny decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w innym trybie, z pominięciem przesłanek przewidzianych dla tego "innego" trybu; w rozpoznawanej sprawie w art. 258 Ordynacji podatkowej.
Orzekając o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie badał właściwości Urzędu Skarbowego, który wydał decyzję wymiarową, nie mógł zatem naruszyć wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 18 lutego 1992 r. w sprawie właściwości miejscowej organów podatkowych w sprawach niektórych zobowiązań podatkowych.
Jeśli chodziło o pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej to należało mieć na uwadze, że postępowanie sądowoadministracyjne reguluje wskazana wyżej ustawa z 30 sierpnia 2002 r., a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej.
Reasumując zarzuty skargi kasacyjnej w istocie nie odnosiły się do przedmiotu zaskarżenia.
Ze wskazanej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.