Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 maja 2004 r. I SA/Gd 2092/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Grzegorza P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 9 września 2002 r. (...) w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że nakazem płatniczym z dnia 11 marca 2002 r. Prezydent Miasta G. ustalił Grzegorzowi P. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r. z tytułu podatku rolnego oraz z tytułu podatku od nieruchomości.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji w części dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolnym. Podniósł, że uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w G. z dnia 28 maja 1988 r. oraz decyzjami Wojewody i Ministra Rolnictwa działka nr 74 położona w G. została przeznaczona w planie na cele nierolnicze i nieleśne, pod układ komunikacji drogowej. Od 1990 r. na tej działce nie jest prowadzona działalność rolnicza.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z dnia 9 września 2002 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu stwierdzono, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do wyłączenia gruntów rolnych od opodatkowania podatkiem rolnym, określone w art. 2 ustawy o podatku rolnym, a w szczególności w sprawie nie nastąpiło wyłączenie gruntów na cele nierolnicze na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej.
W skardze do Sądu Grzegorz P. powtórzył argumenty przytoczone w odwołaniu od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji podkreślając, że podjął wszelkie możliwe kroki zmierzające do wyłączenia posiadanych gruntów na cele nierolnicze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę uznał, że podatkowi od nieruchomości podlegają jedynie grunty nieobjęte podatkiem rolnym albo leśnym. Z treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że sporny grunt stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym. Z wypisu z rejestru gruntów jednoznacznie wynika, iż grunty znajdujące się w obrębie przedmiotowej działki stanowią obszar użytków rolnych, których łączna powierzchnia wynosi 5,5456 ha, a więc przekracza normę obszarową określoną w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Prowadzi to do wniosku, że grunty te stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym. Z kolei, aby grunty wchodzące w skład gospodarstwa rolnego nie stanowiły przedmiotu opodatkowania podatkiem rolnym, muszą one należeć do którejkolwiek z kategorii gruntów wymienionych w art. 2 ustawy o podatku rolnym, określających grunty nie podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym. Jednym z nich są grunty wyłączone na cele nierolnicze na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych.
Mimo, iż skarżący powołał się na decyzje Wojewody i Ministra Rolnictwa o przeznaczeniu przedmiotowej nieruchomości w planie na cele nierolnicze i nieleśne pod układ komunikacji drogowej, to w ocenie Sądu, okoliczność ta nie stanowi podstawy do zwolnienia jej z podatku rolnego.
Sąd wskazał, że zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących wyłączenia gruntów rolnych na cele inne niż rolnicze określają przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 16 poz. 78 ze zm./. Z przepisów tej ustawy wynika, że ustawodawca wyraźnie odróżnia dwie sytuacje, to jest "przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze" /art. 4 pkt 6 ustawy/ i "wyłączenie gruntów /rolnych/ z produkcji" /art. 4 pkt 11 ustawy/. W pierwszym wypadku ustawa rozumie przez to ustalenie innego niż rolniczy sposobu użytkowania gruntu rolnego, w drugim zaś wypadku rozumie przez to rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowania gruntu.
Sąd podkreślił, że oba wymienione wyżej wypadki stanowią odrębne etapy procesu przekształcania gruntów rolnych na grunty służące innym celom niż rolnicze. Zgoda wskazanych w cytowanej ustawie organów administracji publicznej, /wyrażona w formie decyzji/ wpływa na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego na cel nierolniczy. Fakt ten w odniesieniu do przekwalifikowanego gruntu znajduje wyraz w treści ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanu tego nie można jednak utożsamiać z wyłączeniem danego gruntu z produkcji rolniczej.
Sąd wskazał, że stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie z produkcji użytków rolnych przeznaczonych na cele nierolnicze może nastąpić po decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Tak więc wyłączenie gruntu rolnego na cele nierolnicze może nastąpić jedynie na mocy decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie wyłączenia gruntu rolnego z produkcji rolniczej.
W zaskarżonym wyroku podkreślono, że ustawa o podatku rolnym posługuje się zwrotem "grunty wyłączone na cele nierolnicze na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych" /art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy/, co w sposób oczywisty oznacza, iż rozumieć przez to należy grunty rolne wyłączone z produkcji rolniczej mocą ostatecznej decyzji administracyjnej, nie zaś grunty rolne przeznaczone jedynie na cele nierolnicze.
Posiadane więc przez skarżącego decyzje Wojewody i Ministra Rolnictwa, które dotyczą przeznaczenia przedmiotowej działki w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze i nieleśne nie wywierają skutków prawnych w zakresie wyłączenia przedmiotowej działki z produkcji rolniczej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż przedmiotowa działka stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym.
W skardze kasacyjnej Grzegorz P. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, to jest art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /według stanu na dzień 11 marca 2002 r./, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że "wyłączenie danego gruntu na cele nierolnicze na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej" nie jest równoważne z przeznaczeniem tego gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze i nieleśne.
Wskazując na powyższe podstawy autor skargi kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, względnie przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dokonał błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku rolnym. W przepisie tym mowa jest o "wyłączeniu gruntu na cele nierolnicze na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych". Zdaniem skarżącego cytowana przesłanka wyłączenia gruntu spod opodatkowania podatkiem rolnym jest spełniona, gdy w planie zagospodarowania przestrzennego dany grunt został przeznaczony na cele nierolnicze. W stosunku bowiem do gruntu skarżącego takie jego przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego powoduje, że na gruncie tym nie prowadzi się produkcji rolnej. W takim stanie rzeczy zamysł ustawodawcy wyrażony w treści art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku rolnym według skarżącego jest spełniony. Mianowicie nie powinien być objęty podatkiem rolnym grunt, który wskutek decyzji administracyjnych, czyli decyzji Wojewody i Ministra Rolnictwa, dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego, faktycznie wyłączony jest z produkcji rolnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stwierdzić przede wszystkim trzeba, że z mocy przepisu art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej; nie posiada zatem uprawnień do poszukiwania we własnym zakresie ewentualnych innych naruszeń prawa w zaskarżonym wyroku niż wskazane w skardze kasacyjnej.
Podstawę kasacyjną w sprawie niniejszej stanowi zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku prawa materialnego, art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./, poprzez błędną jego wykładnię, a więc zarzut przewidziany w przepisie art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W orzecznictwie sądowym oraz literaturze utrwalony został pogląd, że naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej /patrz np. J. P. Tarno w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Sp. z o.o. Warszawa 2004, str. 245 i nast./.
W rozpoznanej sprawie zarzut ten nie jest usprawiedliwiony, gdyż w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej, odpowiadającej treści przepisu art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku rolnym wykładni zawartej w nim normy prawnej.
Wskazany wyżej przepis ustawy stanowi, że nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym grunty wyłączone na cele nierolnicze na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086 ze zm./ podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z wypisu z rejestru gruntów znajdującego się w aktach sprawy wynika, że przedmiotowe grunty stanowią grunty rolne. Aby zatem grunty te wyłączone zostały z opodatkowania podatkiem rolnym, musiałby spełniać co najmniej jeden z warunków przewidzianych w art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym; w rozpoznanej sprawie jest to pkt 6 tego przepisu.
Z treści skargi kasacyjnej należy wnioskować, że jej autor utożsamia wyłączenie gruntów na cele nierolnicze z przeznaczeniem danych gruntów na te cele wynikającym z planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowisko to nie znajduje oparcia w obowiązujących w 2002 r. przepisach prawa, a w szczególności w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 16 poz. 78 ze zm./. Skład orzekający uznał za zasadną wykładnię powołanych w zaskarżonym wyroku przepisów wymienionej wyżej ustawy, a w szczególności jej art. 4 pkt 6 i 11 oraz art. 7 i art. 11 ust.
- Z ostatniego z wymienionych przepisów wynika, że wyłączenie z produkcji użytków rolnych, przeznaczonych na cele nierolnicze, może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Mieć trzeba przy interpretacji tego przepisu na względzie i tę okoliczność, że przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Należy zatem podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonym wyroku, że wyłączenie gruntu rolnego na cele nierolnicze może nastąpić jedynie na mocy decyzji administracyjnej, której przedmiotem jest wyłączenie gruntu rolnego z produkcji rolniczej. Nie stanowi zatem spełnienia przesłanki określonej w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku rolnym samo przeznaczenie gruntu rolnego na cel nierolniczy, który dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Trafnie zatem przyjęto w zaskarżonym wyroku, że użyte w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy wyrażenie "grunty wyłączone na cele nierolnicze na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych" rozumieć należy w ten sposób, że obejmuje ono grunty rolne wyłączone z produkcji rolniczej mocą ostatecznych decyzji administracyjnych nie zaś grunty rolne przeznaczone jedynie na cele nierolnicze w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.
Mając powyższe na uwadze, skoro skarga kasacyjna w sprawie niniejszej nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić w oparciu o przepis art. 184 cytowanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.