Postanowienie NSA z 1 grudnia 2005 r., FSK 2672/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 grudnia 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Adriany Ł.-W.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2004 r., sygn. akt I SA/Ka 1469/03

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędziowie NSA Jan Rudowski, Włodzimierz Kubiak (sprawozdawca)
Janusz Bielski protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Adriany Ł.-W. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w B. z dnia 25 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

FSK 2672/04

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 7 lipca 2004 r. I SA/Ka 1469/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Adriany Ł.-W. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 25 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r.

Przedmiotem sporu miedzy skarżącą a organami podatkowymi było niewłaściwe - zdaniem skarżącej - zastosowanie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 93 poz. 416 ze zm./ przez pominięcie odliczenia od dochodu ustanowionej na podstawie umowy z dnia 1 lipca 1999 r. renty w kwocie 24.000 zł.

Uzasadniając wyrok Sąd odwołał się do treści przepisu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dopuszczającego odliczenie od dochodu renty jako trwałego ciężaru i stwierdził, że ocena organów podatkowych oparta na całości materiału dowodowego prowadziła do prawidłowych wniosków, iż świadczenie wypłacone na podstawie umowy z dnia 1 lipca 1999 r. nie miało charakteru renty, o której mowa w tym przepisie. Odwołano się ponadto do przepisów art. 903 i następ. Kc i stwierdzono, że w oparciu o te przepisu mające zastosowanie w sprawie w sposób prawidłowy wyprowadzono istotne elementy umowy renty, jako świadczenia o charakterze trwałym i okresowym.

Dokonując oceny umowy zawartej przez skarżącą w świetle art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z przepisami art. 903 i następ. Kc, zdaniem Sądu, organy podatkowe doszły do prawidłowego wniosku, że w istocie rzeczy nie była to umowa renty, o której mowa w tych przepisach, a umowa darowizny płatnej w dwóch nierównych ratach, tj. w dniu 15 lipca 1999 r. w kwocie 700 zł i w dniu 15 grudnia 1999 r. w kwocie 23.300 zł. Tego rodzaju umowie nie można było bowiem przypisać ciągłości i trwałości.

Podkreślono ponadto, że ocena dokonana w oparciu o zebrany materiał dowodowy przez organy podatkowe mieściła się w granicach wyznaczonych przez przepis art. 191 Ordynacji podatkowej.

Jako podstawę rozstrzygnięcia podano przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a./.

W skardze kasacyjnej domagano się uchylenia tego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Powołano się na przepis art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię w zakresie dotyczącym zakwalifikowania zawartej przez Adrianę Ł.-W. umowy renty, jako umowy darowizny.

Zarzucono ponadto naruszenie prawa procesowego przez pominięcie zarzutów podniesionych w skardze odnoszących się do dokonanej oceny materiału dowodowego, w tym błędnego przyporządkowania złożonych oświadczeń i wyjaśnień.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgadzając się z ocenę dokonaną przez organy podatkowe i zaakceptowaną przez Sąd w zaskarżonym wyroku wyjaśniono, że zawarta umowa renty spełniała wszystkie istotne cechy tego rodzaju świadczenia przepisane jej przez przepisy Kodeksu cywilnego. Oparta była bowiem na tytule prawnym oraz miała charakter trwały i okresowy.

Renta w świetle przepisów Kodeksu cywilnego może być zawarta na czas życia danej osoby lub też na określony czas, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Nie oceniono również istotnych okoliczności potwierdzających wolę stron dążących do zawarcia umowy oraz celu tej umowy.

Tego rodzaju oceny, zdaniem autora skargi kasacyjnej, nie można uznać za mieszczącą się w granicach swobodnej oceny dowodów oraz wszechstronnego zbadania całego materiału dowodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przede wszystkim należy zauważyć, że stosownie do art. 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /p.p.s.a./ skarga kasacyjna powinna w szczególności zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Należy przede wszystkim wskazać konkretny przepis /przepisy/ prawa materialnego lub procesowego, który w ocenie wnoszącego tę skargę został naruszony przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Z kolei przepis art. 174 p.p.s.a. dopuszcza dwie podstawy kasacyjne:

• naruszenie /przez Sąd - art. 173 par. 1/ prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/,
• naruszenie /przez Sąd/ przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny /art. 183 par. 1 p.p.s.a/. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów /por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2000 r. CKN 1518/00 - OSNC 2001 nr 3 poz. 39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r. FSK 299/04 - nie publ./. Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. Należy przy tym podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych /art. 175 par. 1 i 3 p.p.s.a/, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej.

Nie jest więc dopuszczalne przytoczenie podstaw kasacyjnych przez wskazanie podstawy kasacyjnej z art. 174 p.p.s.a. bez powołania jakichkolwiek przepisów, które mogły zostać naruszone przez Sąd.

Autor skargi kasacyjnej powołał się na obydwie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 p.p.s.a. Jednakże przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mogło ograniczać się do powtórzenia treści przepisu art. 174 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z omówionymi przepisami autor skargi kasacyjnej powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego, wskazując na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszenia prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy /treść orzeczenia/.

W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie jej autor ograniczył się jedynie do wskazania przepisu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz sformułowania zarzutów "naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię" i "naruszenia prawa procesowego" bez podania, o jakie przepisy chodzi.

W tej sytuacji Sąd uznał, że skarga kasacyjna w sprawie niniejszej nie spełnia wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a. i na podstawie przepisów art. 58 par. 1 pkt 6 w związku z art. 178 i art. 193 tej ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.