Postanowienie NSA z 7 maja 2004 r., FSK 328/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 maja 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Stanisława R.

Od orzeczenia

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 4 listopada 2003 r. sygn. akt I SA/Po 3752/01 oddalającego skargę Stanisława R. na decyzję Izby Skarbowej w P. - Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia 12 września 2001 r. (...) w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok postanawia odrzucić skargę kasacyjną.

Skład

Sędzia NSA Andrzej Kabat

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi Stanisława R. od decyzji Izby Skarbowej w P. - Ośrodek Zamiejscowy w K. w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok, wyrokiem z dnia 4 listopada 2003 r., I SA/Po 3752/01 oddalił skargę.

W dniu 10 marca 2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Izby Finansowej, wpłynęła skarga kasacyjna Stanisław R. od powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, sporządzona przez pełnomocnika strony. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek "o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia NSA w Poznaniu z dnia 4.11.2003 r. SA/Po 3752/01" oraz o "dokonanie zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok - kwota 4.845 zł". W wymienionym piśmie nie określono podstawy skargi kasacyjnej. Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd nie dokonał wnikliwej analizy "zasadniczej dokumentacji" i dlatego sformułował "błędne oceny" dotyczące wskazanych w kasacji ustaleń faktycznych. Stwierdzono również, że "(...) w zaskarżonym orzeczeniu - wbrew materiałowi dowodowemu - wadliwie ustalono stan faktyczny i błędnie zastosowano przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu z 2000 roku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Artykuł 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", wprowadził dwojakiego rodzaju wymagania, którym powinna odpowiadać skarga kasacyjna. Po pierwsze, winna ona czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, wymienionym w art. 46 p.p.s.a. oraz w art. 47 p.p.s.a. Oznacza to, że w skardze kasacyjnej należy:

1. oznaczyć sąd, do którego jest skierowana, podać imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników,
2. oznaczyć rodzaj sądu,
3. zamieścić osnowę skargi kasacyjnej,
4. zamieścić podpis autora skargi kasacyjnej,
5. wymienić załączniki,
6. oznaczyć miejsce zamieszkania stron i ich pełnomocników lub adres do doręczeń.

Ponadto do skargi kasacyjnej należy dołączyć:

1. pełnomocnictwo,
2. odpis lub odpisy skargi kasacyjnej,
3. odpisy załączników.

Po drugie, skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania szczególne właściwe tylko dla niej, a mianowicie powinna zawierać:

1. oznaczenie zaskarżonego orzeczenia,
2. wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części,
3. przytoczenie podstaw kasacyjnych,
4. wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia,
5. oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

O ile niespełnienie wymagań wymienionych w pierwszej kolejności, przepisanych dla pism w postępowaniu sądowym, stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., to niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej wymienionych w art. 176 p.p.s.a. po wyrazie "oraz", stanowiących elementy konstrukcyjne tej skargi, nie podlega sanacji. Braki kasacji w zakresie elementów konstrukcyjnych powodują, iż kasacja dotknięta jest brakiem istotnym i nienaprawialnym w trybie właściwym do usuwania braków formalnych i w związku z tym podlega odrzuceniu a limine jako niedopuszczalna /por. postanowienia NSA z dnia 16 marca 2004 r., FSK 209/04, dotychczas nie publikowane oraz powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego/

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny - poza kwestią nieważności postępowania - rozpoznaje sprawę w granicach kasacji. Władny jest zatem badać sprawę tylko z punktu widzenia podstawy kasacyjnej zawartej w skardze kasacyjnej oraz może uwzględnić taką skargę tylko w ramach wniosku w niej zawartego. Oznacza to, że brak elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia rozpoznanie sprawy /por. postanowienie SN z 6 grudnia 1996 r., II UKN 24/96 - OSNAPU 1997 nr 13 poz. 242/. Wspomniany brak nie może zostać uzupełniony w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż tryb ten dotyczy wymogów wymienionych w art. 46 i 47 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę, że są to wymogi "przepisane dla pisma w postępowaniu sądowym", tryb ten w odniesieniu do skargi kasacyjnej może być poprzez art. 193 p.p.s.a. stosowany wyłącznie w razie niespełnienia wymogów wymienionych w pierwszej części art. 176 p.p.s.a., tzn. w części znajdującej się przed spójnikiem "oraz".

Dodatkowo należy zauważyć, że wobec przymusu adwokackiego, ustanowionego w art. 175 p.p.s.a., skargę kasacyjną sporządzają profesjonaliści, od których można wymagać właśnie profesjonalizmu. Wzywanie ich o uzupełnienie braków w zakresie konstrukcyjnych elementów skargi kasacyjnej nie jest zatem konieczne ani celowe.

Przechodząc od tych ogólnych rozważań na grunt rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że brak polegający na nie określeniu podstawy skargi kasacyjnej /art. 176 p.p.s.a./, przy związaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej /art. 183 par. 1 p.p.s.a./, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie tego pisma. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jedynie domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej, ani wnioskować co strona skarżąca zamierzała wskazać jako podstawę tej skargi. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że przedmiotem skargi kasacyjnej może być tylko wyrok sądu administracyjnego, a nie decyzja organu podatkowego.

Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych /por. np. uzasadnienie postanowienia SN z 16 października 1997 r., II CKN 404/97 - OSNC 1998 nr 4 poz. 59/. Skoro w skardze kasacyjnej nie wskazano podstawy kasacji, czego wymaga art. 176 p.p.s.a., to tego rodzaju skarga kasacyjna, pozbawiona jednego ze swych podstawowych elementów konstrukcyjnych, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.