Wyrok NSA z 5 sierpnia 2004 r., FSK 330/04

Rozpoznanie

na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. Spółki z o.o. z siedzibą w G.

Od orzeczenia

od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2003 r. I SA/Gd 1306/03

Sprawa

w sprawie ze skargi P. Spółki z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 9 października 2003 r. (...) w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania organowi I instancji - oddala skargę kasacyjną.

Teza

Postanowienie organu odwoławczego o zwrocie akt w celu dokonania wymiaru uzupełniającego jest czynnością procesową faktycznie odraczającą rozpoznanie odwołania. Nie zwalnia natomiast organu odwoławczego z obowiązku wydania decyzji na to - wniesione przez podatnika odwołanie, która to decyzja - zgodnie z art. 233 Ordynacji podatkowej - rozstrzygnie ostatecznie o istocie sprawy i będzie mogła być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Postanowieniem z 3 grudnia 2003 r. I SA/Gd 1306/03 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku odrzucił skargę sp. z o.o. "P." na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 9 października 2003 r. (...) w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania organowi I instancji w celu zmiany wydanej decyzji.

Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że przedmiotem zaskarżenia było postanowienie organu odwoławczego wydane w trybie art. 230 par. 1 Ordynacji podatkowej. Tego typu akt administracyjny, w ocenie Sądu był niezaskarżalny, gdyż nie rozstrzygał o istocie sprawy, którą było zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych. Nie było również normy prawa pozytywnego, zgodnie z którą na takie postanowienie służyłaby skarga do NSA.

W skardze kasacyjnej od opisanego postanowienia "P." sp. z o.o. w G. zarzuciła naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem autora skargi:

• postanowienie wydane w trybie art. 230 Ordynacji podatkowej choć zakończyło postępowanie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych to rozstrzygało co do istoty te sprawę, a więc w myśl art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o NSA rozstrzygało sprawę co do istoty, postanowienie to dokonało rozliczenia podatku w kwotach, o które - zdaniem Izby Skarbowej - powinno się podwyższyć zobowiązanie. Określa kwot przychodu, kosztów i dochodu do opodatkowania spełnia w istocie role decyzji. Wiąże bowiem co do rozstrzygnięcia organ I instancji. Postanowienie wiąże również sama Izbę, która jest związana swoim określeniem wysokości zobowiązania i w wyniku rozpatrzenia odwołania wyda decyzję zgodną z rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu,
• od omawianego postanowienia nie przysługuje zażalenie, ponieważ jednak rozstrzyga co do istoty sprawę przysługuje od tego postanowienia skarga do sądu administracyjnego.

Odpowiadając na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w G. wniósł o jej oddalenie i - podobnie jak skarżąca Spółka - o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna sp. z o.o. "P." na uwzględnienie nie zasługiwała.

Wskazany przez autora skargi przepis art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stanowił, iż "Sąd orzeka w sprawach skarg na (...) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty (...)".

Nie było sporne między stronami, że na postanowienie, którego sprawa dotyczyła nie służyło zażalenie i że nie kończyło ono postępowania. Ocenie podlegało zatem, kwestionowane w skardze kasacyjnej, stanowisko Sądu co do tego, że nie rozstrzygało ono równocześnie o istocie sprawy.

Zgodnie z art. 230 par. 1 Ordynacji podatkowej /Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926 ze zm./ "W wypadku gdy w toku postępowania odwoławczego organ rozpatrujący odwołanie stwierdzi, że zobowiązanie podatkowe zostało ustalone lub określone w wysokości niższej (...) niż to wynika z przepisów prawa podatkowego (...) zwraca sprawę organowi pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę wydanej decyzji".

Przepis ten niewątpliwie - chociaż nie wprost - czyni wyłom w zasadzie zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego się zapisanej w art. 234 Ordynacji; w jego konsekwencji to nie organ odwoławczy, a organ podatkowy I instancji podejmie /skoryguje/ decyzję wymiarową.

Równocześnie jednak, w myśl art. 230 par. 3 i par. 4 Ordynacji:

• od nowej decyzji służy stronie odwołanie, które podlega rozpatrzeniu łącznie z odwołaniem od zmienionej decyzji,
• jeżeli strona nie złożyła odwołania od nowej decyzji, organ odwoławczy rozpatruje odwołanie od decyzji, która uległa zmianie.

Zatem postanowienie organu odwoławczego o zwrocie akt w celu dokonania wymiaru uzupełniającego jest czynnością procesową faktycznie odraczającą rozpoznanie odwołania. Nie zwalnia natomiast organu odwoławczego z obowiązku wydania decyzji na to - wniesione przez podatnika odwołanie, która to decyzja - zgodnie z art. 233 Ordynacji podatkowej - rozstrzygnie ostatecznie o istocie sprawy i będzie mogła być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku nie naruszył - zaskarżonym postanowieniem - art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o NSA.

Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, w zw. z art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, orzekł jak w wyroku.