Postanowienie NSA z 14 lipca 2004 r., FSK 36/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 lipca 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "S." Spółki z o.o. z siedzibą w P.

Od orzeczenia

od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 14 listopada 2003 r. sygn. akt I SA/Gd 882/03 odrzucającego wniosek o wznowienie postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień (spr.), Sędziowie NSA Adam Bącal, Włodzimierz Kubiak
Barbara Mróz protokolant

Sprawa

w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 23 maja 2003 r. sygn. akt I SA/Gd 2512/99 p o s t a n a w i a odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Spółka z o.o. "S." w P. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie I SA/Gd 882/03 odrzucającego wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 23 maja 2003 r. I SA/Gd 2512/99 oddalającym skargę Spółki na decyzję Izby Skarbowej w G. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc październik 1997 r.

Skarga kasacyjna wniesiona została w trybie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/.

Składając wniosek o wznowienie postępowania Spółka podniosła, że została pozbawiona możliwości działania na rozprawie w dniu 23 maja 2003 r.

Pełnomocnik strony z powodu choroby nie mógł uczestniczyć w rozprawie, o czym powiadomił Sąd i przedłożył zwolnienie lekarskie. Pomimo tego Sąd rozpoznał sprawę pozbawiając stronę możliwości zgłoszenia nowych dowodów w sprawie.

We wniosku podniesiono ponadto, że pierwszy raz strona pozbawiona była "prawa do uczestnictwa w postępowaniu" z uwagi na naruszenie przez Izbę Skarbową art. 200 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Wytknięto również szereg uchybień decydujących, że zapadły wyrok jest mylnym rozstrzygnięciem sprawy.

Odrzucając wniosek o wznowienie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w sprawie nie wystąpiła przewidziana w art. 401 pkt 2 Kpc podstawa do wznowienia postępowania. Pełnomocnik strony skarżącej został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Pismem z dnia 20 maja 2003 r. poinformował Sąd, że z powodu choroby nie będzie na rozprawie.

Pismo takie stanowiło jedynie informację dla Sądu, albowiem nie zawierało wniosku o odroczenie rozprawy, zatem sąd administracyjny nie miał podstaw do odroczenia rozprawy.

Jako podstawę samego rozstrzygnięcia Sąd powołał art. 411 Kpc w zw. z art. 58 i 59 ustawy o NSA z 1995 r.

W złożonej skardze kasacyjnej Spółka wniosła o uchylenie postanowienia z dnia 14 listopada 2003 r. i wznowienie postępowania w sprawie.

Spółka podniosła, że nie zgadza się z takim rozstrzygnięciem sprawy. Postanowienie zawiera jedynie lakoniczne stwierdzenie, że Sąd zgodnie z przepisami mógł wydać wyrok pod nieobecność strony, a wznowienie postępowania można żądać, jeżeli strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania. Strona skarżąca przyznaje Sądowi rację, że przesyłając zwolnienie lekarskie z rozprawy z dnia 23.05.2003 r. strona mogła jednocześnie złożyć wniosek o odroczenie rozprawy. Jest to błąd procesowy strony. Dlatego też składając wniosek o wznowienie postępowania starała się wyczerpująco przedstawić Sądowi fakty i nowe dowody w sprawie, które wyraźnie wskazują zafałszowanie danych dowodowych przedstawionych do rozprawy przez Izbę Skarbowa w G. Skarżąca w swoim wniosku wskazała także, że nie tylko absencja na rozprawie z dnia 23.05.2003 r. pozbawiła stronę możliwości działania ale już wcześniej uczyniła to Izba Skarbowa w G. nie wyznaczając stronie terminu do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji.

Dyrektor Izby Skarbowej w G. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Wniesiona przez pełnomocnika Spółki z o.o. "S." skarga kasacyjna nie mogła doprowadzić do merytorycznej kontroli postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 14 listopada 2003 r., gdyż skarga ta nie wyznaczyła zakresu i kierunku badania zgodności z prawem tego postanowienia.

Z treści art. 173 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, zwanej dalej "ustawą - p.p.s.a.", wynika, że skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny. Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawi o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, w terminie do dnia 31 marca 2004 r. strona mogła wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie przepisów p.p.s.a. w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., w których nie upłynął termin do wniesienia rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została wniesiona w oparciu o powołany przepis art. 101 cyt. ustawy - Przepisy wprowadzające.

W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego prze błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z omówionych przepisów wynika wprost, że podstawowa przesłanka dopuszczalności skargi kasacyjnej jest skierowanie jej przeciwko orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego lub w okresie przejściowym Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Nadto, zgodnie z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna winna spełniać wymogi formalne przypisane dla pisma w postępowaniu sądowym /określone w art. 46, z obowiązkiem dołączenia odpisów pisma strony i odpisów załączników dla doręczenia ich stronom - art. 47/ oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Tak więc przepis art. 176 p.p.s.a. przewiduje dla skargi kasacyjnej ogólne wymogi każdego pisma strony w postępowaniu sądowym i wymogi szczególne przypisane tylko dla skargi kasacyjnej. Na podstawie art. 49 w związku z art. 193 p.p.s.a., formalne braki skargi kasacyjnej w części warunków jakim winno odpowiadać pismo w postępowaniu sądowym, a określone w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. mogą zostać uzupełnione. Natomiast merytoryczne wymogi przewidziane w art. 176 p.p.s.a. tylko dla skargi kasacyjnej, stanowiące o jej istocie, nie mogą podlegać uzupełnieniu. Wynika to z brzmienia art. 183 p.p.s.a., w myśl którego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej /poza braną z urzędu pod rozwagę kwestią nieważności postępowania/ i oznacza związanie Sądu przytoczoną w skardze podstawą kasacyjną oraz możliwość uwzględnienia skargi tylko w granicach wniosku w niej zawartego, tj. o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Podstawa skargi kasacyjnej winna zawierać jurydyczne uzasadnienie przez wskazanie na czym polegało naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego czy przepisów postępowania. Braki skargi kasacyjnej w tym zakresie uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi administracyjnemu rozpoznanie sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2004 r., FSK 209/04 /nie publ./ oraz powołanych w nim odpowiednio stosowanych postanowieniach Sądu Najwyższego sprowadzające się do stwierdzenia, że wymogi skargi kasacyjnej wymienione w art. 176 p.p.s.a. po spójniku "oraz" stanowią elementy konstrukcyjne skargi. Brak któregokolwiek z nich powoduje, iż kasacja jest dotknięta brakiem istotnym i nienaprawialnym w trybie właściwym do usuwania braków formalnych. W związku z tym podlega odrzuceniu a limine jako niedopuszczalna.

Trzeba również podkreślić, że z woli ustawodawcy - art. 175 par. 1 i par. 3 pkt 1 p.p.s.a. - skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, zaś w sprawach obowiązków podatkowych może być sporządzona także przez doradcę podatkowego, a więc pełnomocników z profesjonalna znajomością przepisów prawa materialnego i procesowego. Zatem należy oczekiwać, że winna być zredagowana co najmniej zgodnie z bezwzględnie wiążącymi wymogami art. 176 p.p.s.a. i nie stwarzać wątpliwości interpretacyjnych, bowiem nie jest dopuszczalna wykładnia Sądu tak co do zakresu zaskarżenia jak i kierunku orzekania.

Powyższe uwagi ogólne dotyczą skargi kasacyjnej złożonej przez doradcę podatkowego, pełnomocnika skarżącej Spółki, bowiem nie spełnia wymagań nałożonych przez omówione przepisy. Skarga nie zawiera wskazania, czy postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku zostało zaskarżone w całości czy w części.

Przede wszystkim wbrew treści art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. nie zawiera podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia. Z jej treści nie można nawet wywnioskować jakie przepisy i dlaczego zostały, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, naruszone.

Ponadto końcowa część pisma procesowego nazwanego skargą kasacyjną, pomimo formalnego twierdzenia co do złożenia jej od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 14 listopada 2003 r. I SA/Gd 882/03, zawiera wytknięcie naruszenia błędów proceduralnych do jakich doszło w podatkowym postępowaniu odwoławczym.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle nieusuwalnych istotnych braków skargi kasacyjnej, określonych w art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na zasadzie art. 178 w związku z art. 193 i art. 90 par. 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.