Postanowienie NSA z 29 lipca 2004 r., FSK 416/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 lipca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Katarzyny Ł. i Marka Ł.

Od orzeczenia

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2003r., sygn. akt III SA 202/02

Skład

Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski

Sprawa

w sprawie ze skargi Katarzyny Ł. i Marka Ł. na postanowienie Izby Skarbowej w O. z dnia 19 grudnia 2001 r. (...) w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. p o s t a n a w i a odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 26 listopada 2003 r. III SA 202/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Katarzyny i Marka małż. Ł. na postanowienie Izby Skarbowej w O. z dnia 19 grudnia 2001 r. (...) w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. W wyroku podano m.in., iż decyzją z dnia 8 czerwca 2001 r. Urząd Skarbowy w E. określił Katarzynie i Markowi małż. Ł. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie 94.588,70 zł, zaległość podatkową w tym podatku w wysokości 20.240 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 15.930 zł. W trakcie prowadzonych czynności sprawdzających podatnicy dokonali wpłaty w wysokości 9.654,40 zł tytułem podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2001 r. Urząd Skarbowy zaliczył tę wpłatę proporcjonalnie na poczet należności głównej oraz na poczet odsetek. W dniu 7 września 2001 r. podatnicy dokonali kolejnej wpłaty na konto Urzędu Skarbowego w E. w kwocie 38.398,74 zł tytułem "zaległości w podatku dochodowym za 1997 r. wraz z odsetkami". Urząd Skarbowy, postanowieniem z dnia 13 września 2001 r., zaliczył część tej wpłaty na poczet zaległości podatkowej i odsetek, pozostałą kwotę /tj. 8.080,14 zł/ przekazał za pośrednictwem Urzędu Pocztowego na adres domowy Katarzyny i Marka małż. Ł. Po rozpatrzeniu odwołania, Izba Skarbowa w O., postanowieniem z dnia 19 grudnia 2001 r. utrzymała w mocy postanowienie z dnia 13 września 2001 r.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnicy wnieśli o uchylenie postanowienia Izby Skarbowej z dnia 19 grudnia 2001 r. jako wydanego z naruszeniem prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 55 par. 2, art. 62 par. 1, art. 125, art. 139 par. 1 oraz art. 217 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Rozpatrując skargę Katarzyny i Marka małż. Ł. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu podniesiona w skardze przez Stronę problematyka związana z szybkością działania organów przy wydawaniu decyzji wymiarowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. i jej wpływem na wymiar odsetek za zwłokę wykraczała poza zakres rozpoznawanej sprawy. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, Strona w poleceniu przelewu z dnia 7 września 2001 r. określiła tytuł wpłaty jako "zaległość w podatku dochodowym za rok 1997 r. z odsetkami". Sąd nie stwierdził również, aby uzasadnienie zaskarżonego postanowienia było wydane z rażącym naruszeniem prawa ani też z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu podatkowym, które miałyby wpływ na wynik sprawy.

Strona w dniu 16 marca 2004 r., działając w trybie art. 101 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ wniosła skargę kasacyjną zarzucając skarżonemu wyrokowi naruszenie art. 55 par. 2, art. 62, art. 122, art. 124, art. 125, art. 273 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Na podstawie zarządzenia Prezesa Izby Finansowej Sąd wezwał pełnomocnika wnoszącego skargę kasacyjną do uiszczenia wpisu w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Doradca podatkowy Roman J., będący umocowanym w sprawie, odebrał wezwanie Sądu w dniu 7 czerwca 2004 r. W dniu 14 czerwca 2004 r. pełnomocnik Strony wniósł do Sądu pismo zatytułowane "wniosek o przyznanie prawa pomocy".

Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył co następuje:

W postępowaniu sądowoadministracyjnym funkcjonuje instytucja "prawa pomocy", która obejmuje możliwość zwolnienia Strony od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo to może być przyznane osobie fizycznej:

• w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,
• w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny

Art. 252 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ jednoznacznie stanowi, że wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór formularza określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy /Dz.U. nr 227 poz. 2245/. Wniosek Strony złożony przez profesjonalnego pełnomocnika został wniesiony bez zachowania tej formy.

Bez znaczenia dla sprawy było jego wniesienie przed upływem wyznaczonego siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu. Zarządzeniem Prezesa Izby Finansowej z dnia 12 lipca 2004 r., na podstawie art. 257 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek Strony, jako nie złożony na urzędowym formularzu, pozostawiono bez rozpoznania.

Termin do uiszczenia wpisu w przedmiotowej sprawie upłynął z dniem 14 czerwca 2004 r. Wpis ten nie został uiszczony.

Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 220 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miał obowiązek orzec jak w postanowieniu.