Wyrok NSA z 1 marca 2005 r., FSK 751/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 marca 2005 r. na rozprawie w II Wydziale Izby Finansowej skargi kasacyjnej Wiesławy i Jana S.

Od orzeczenia

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 25 listopada 2003 r. sygn. akt SA/Bk 872/03

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak (spr.), Sędziowie NSA Stefan Babiarz, Marian Jaździński
Piotr Dębkowski protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Wiesławy i Jana S. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 3 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 25 listopada 2003 r. SA/Bk 872/03 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oddalił skargę Wiesławy i Jana S. na decyzję Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 3 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r.

W uzasadnieniu orzeczenia podano, że kontrola przeprowadzona w spółce cywilnej działającej pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "C-B." z siedzibą w S., w której Jan S. był wspólnikiem, wykazała zawyżenie kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. z tytułu dokonania odpisów amortyzacyjnych od samochodu marki Volkswagen Passat 1,9 TDI przy zastosowaniu metody degresywnej, jak dla samochodu ciężarowego, w sytuacji gdy samochód ten nie był samochodem ciężarowym oraz niezastosowaniu ograniczenia amortyzacji tego samochodu do równowartości kwoty 10.000 Euro. Zawyżenie to dotyczyło także zaliczenia w koszty składki ubezpieczeniowej od wymienionego samochodu.

Izba Skarbowa w B. w zaskarżonej decyzji stwierdziła, że przedmiotowy samochód nie był nigdy samochodem ciężarowym. Samorządowe Kolegium w O. decyzją z dnia 29 października 2002 r. stwierdziło nieważność decyzji o zarejestrowaniu tego samochodu jako ciężarowego. Ze świadectwa homologacji wydanego przez Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej wynika także, że pojazd ten jest samochodem osobowym. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "C." spółka cywilna z siedzibą w E., od którego podatnicy nabyli samochód, po dokonaniu w nim przeróbek powinna była uzyskać nowe świadectwo homologacji kwalifikujące pojazd do kategorii samochodów ciężarowych. Świadectwa takiego jednak nie uzyskała.

Organy podatkowe obu instancji w swoich decyzjach powołały się na przepisy art. 23 ust. 1 pkt 4 i pkt 47 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./. Pierwszy z wymienionych przepisów nie zezwalał na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego lub innego samochodu o dopuszczalnej ładowności nie przekraczającej 500 kg, w części ustalonej od wartości samochodu w cenie nabycia lub w koszcie wytworzenia przewyższającej równowartość 10.000 Euro. Podatnicy, nabywając samochód osobowy, nie mieli też prawa do stosowania degresywnej metody amortyzacji w świetle przepisu par. 9 ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych /Dz.U. nr 6 poz. 35 ze zm./. Drugi z wymienionych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie pozwalał na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów składek na ubezpieczenie wymienionych wyżej kategorii samochodów, w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w proporcji, w jakiej pozostaje równowartość 10.000 Euro w wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia.

Sąd w zaskarżonym wyroku podzielił stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, uznając skargę za nieuzasadnioną.

Sąd podał, że zagadnienie zmiany klasyfikacji samochodów było przedmiotem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego. Wskazał, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 listopada 2001 r. III RN 194/01 stwierdził, iż nie jest dopuszczalna zmiana danych określonych w świadectwie homologacji pojazdu w drodze wydania zaświadczenia o wyniku badań technicznych tego pojazdu. Sąd w zaskarżonym wyroku podzielił ten pogląd.

Sąd podkreślił nadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło nieważność decyzji o zmianie klasyfikacji przedmiotowego samochodu na samochód ciężarowy specjalizowany. Stwierdzenie nieważności wywołuje skutek od momentu zaistnienia zdarzenia stanowiącego podstawę stwierdzenia nieważności a nie od daty tego stwierdzenia. Oznacza to, że samochód w dniu jego nabycia był samochodem osobowym, a zatem skarżący nie mogli go nabyć jako samochód ciężarowy.

Sąd podniósł, że interpretacji Ministra Finansów w zakresie prawa do odliczenia podatku od towarów i usług nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż pojazd ten w dniu zakupu był samochodem osobowym. Nadto uznano, że sposób prowadzenia postępowania przez organy podatkowe nie pozwala na uznanie za zasadny zarzut naruszenia art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Izby Skarbowej w Białymstoku nie narusza art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż określenie zobowiązania podatkowego we właściwej wysokości nie może być uznane za naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej.

W skardze kasacyjnej Wiesława i Jan S., reprezentowani przez swojego pełnomocnika, wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.

Skarżący zarzucili wyrokowi naruszenie prawa materialnego:

1/ art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy zasady pewności prawa podatkowego i sprawiedliwości oraz zasady zaufania do organów podatkowych, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, 2/ nieuwzględnienie normy wyrażonej w art. 14 par. 1 pkt 2 w związku z art. 14 par. 6 Ordynacji podatkowej /obecnie art. 14 par. 3/, że skarżący postępując zgodnie z urzędową interpretacją Ministra Finansów, związaną z zakupem samochodu ciężarowego przerobionego z samochodu osobowego, nie powinien ponosić dla celów podatkowych ujemnych skutków prawnych, a tym bardziej ponosić obciążeń odsetkowych z tytułu podatku określonego przez organy podatkowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, czego w sprawie niniejszej nie stwierdzono. Taki zakres uprawnień Sąd stanowi o sformalizowanym charakterze postępowania kasacyjnego i oznacza, po pierwsze - związanie Sądu podstawami kasacyjnymi określonymi w skardze, po drugie zaś - pozbawia Sąd możliwości dokonywania samodzielnych ustaleń w zakresie nie objętym skargą. Omówiona regulacja prawna powoduje, że kluczową kwestią w postępowaniu kasacyjnym dla wnoszących skargi jest jej zgodność z wymogami formalnymi przewidzianymi dla tego pisma procesowego w art. 176 cytowanej wyżej ustawy oraz prawidłowość sformułowania zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia. Braki w tym względzie skarg kasacyjnych ograniczają lub wręcz wykluczają kontrolę merytoryczną zaskarżonych orzeczeń przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając na uwadze przedstawiony przedmiot kasacyjnej kontroli należy stwierdzić, że skarga w rozpoznanej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i związku z tym podlega oddaleniu jako nieuzasadniona.

Należy w pierwszej kolejności wskazać, że w skardze zarzuca się zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego. Tymczasem w pkt 1 petitum skargi ponosi się naruszenie przepisu art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej, który jest przepisem prawa procesowego i określa jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego, a mianowicie zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Dodać jednocześnie trzeba, że przepis ten w 2003 r. /zaskarżony wyrok został wydany w tym roku/ mógł być stosowany przez Sąd tylko odpowiednio z mocy przepisu art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ a nie wprost. Obie omówione wyżej przesłanki stanowią o niezasadności zarzutu naruszenia art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej.

Autor skargi kasacyjnej nadto nie zwrócił uwagi na to, że przepis art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje, że podstawę skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia prawa materialnego stanowić może jedynie błędna jego wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Nie mogą być zatem uznane za odpowiadające wymogom ustawowym sformułowane w skardze zarzuty polegające na pominięciu przy rozpatrywaniu sprawy zasady pewności prawa podatkowego i sprawiedliwości oraz zasady zaufania do organów podatkowych, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy /pkt 1 zarzutów skargi/, a także nieuwzględnienie normy wyrażonej w wymienionych artykułach Ordynacji podatkowej /pkt 2 zarzutów kasacyjnych/. Omówiona wadliwość skargi kasacyjnej powoduje, że merytorycznej ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może być również poddany zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając powyższe na względzie, na podstawie przepisu art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.