Postanowienie NSA z 29 lipca 2004 r., FSK 770/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 lipca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Jacka K.

Od orzeczenia

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 9 października 2003 r., sygn. akt SA/Sz 2733/01

Skład

Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski

Sprawa

w sprawie ze skargi Jacka K. na decyzję Izby Skarbowej w S. z dnia 5 października 2001 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1998 r. p o s t a n a w i a odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 9 października 2003 r. SA/Sz 2733/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie oddalił skargę Jacka K. na decyzję Izby Skarbowej w S. z dnia 5 października 2001 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1998 r. W wyroku podano m.in., iż decyzją z dnia 5 października 2001 r. Izba Skarbowa w S. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia 25 czerwca 2001 r., którą określono Jackowi K. wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 1998 r. na kwotę 3.174 zł i wysokość zaległości podatkowej w tym podatku na kwotę 2.922 zł. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, Jacek K. prowadził w 1998 r. działalność gospodarczą w zakresie usług blacharsko-lakierniczych oraz handlu artykułami przemysłowymi i motoryzacyjnymi w ramach firmy "N." mającej siedzibę w S. przy ul. P.

26. W złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług za lipiec 1998 r. wykazał on podatek należny w kwocie 3.174 zł, podatek naliczony do odliczenia w kwocie 2.922 zł oraz kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 252 zł. Po przeprowadzeniu kontroli w dniach od 1 marca 2001 r. do 7 czerwca 2001 r. Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w S. stwierdził brak dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji podatkowej za lipiec 1998 r. Jak wynika z akt sprawy, podatnik złożył pisemne wyjaśnienie, iż dokumenty te zostały mu skradzione. Zarówno Inspektor Kontroli Skarbowej, jak i rozpatrująca odwołanie podatnika Izba Skarbowa uznali, że obniżenie podatku należnego dokonać można jedynie o podatek naliczony wykazany w oryginale faktury dokumentującej zakup towaru lub usługi albo w jej duplikacie. Dowodem prawidłowego prowadzenia ewidencji i przysługiwania podatnikowi prawa obniżenia podatku należnego o określoną kwotę podatku naliczonego stanowi wyłącznie faktura lub jej duplikat, zaś brak takich dokumentów uniemożliwia wykazanie, że ewidencja dla podatku od towarów i usług prowadzona była prawidłowo, a tym samym wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego. Decyzja Izby Skarbowej została zaskarżona przez Jacka K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu kontroli skarbowej, Skarżący zarzucił naruszenie przez organy podatkowe art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ poprzez przyjęcie, że podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, a także naruszenie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Ponadto Skarżący podniósł, iż kontrola (...) Urzędu Skarbowego przeprowadzona w 1999 r. nie wykazała nieprawidłowości w dokonanym rozliczeniu podatku. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wykazany przez Skarżącego fakt kradzieży dokumentacji i ksiąg związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą nie zwalnia skarżącego z obowiązku posiadania duplikatów utraconych faktur oraz przechowywania ich przez okres 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym je wystawiono. Zasadna jest zatem korekta deklaracji Skarżącego dokonana przez organy podatkowe. Ponadto, przeprowadzenie kontroli podatkowej nie zwalnia podatnika, niezależnie od jej zakresu przedmiotowego, od obowiązku przechowywania oryginałów faktur lub ich duplikatów przez okres 5-letni, jak to bowiem wynika z art. 281 par. 3 Ordynacji podatkowej, możliwość prowadzenia kontroli podatkowej przez organ podatkowy pierwszej instancji nie narusza, przewidzianych innymi przepisami, uprawnień innych organów do prowadzenia takiej kontroli.

Strona w dniu 29 marca 2004 r., działając w trybie art. 101 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ wniosła skargę kasacyjną zarzucając skarżonemu wyrokowi naruszenie art. 121 par. 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej, jak również art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Na podstawie zarządzenia Prezesa Izby Finansowej Sąd wezwał pełnomocnika wnoszącego skargę kasacyjną do uiszczenia wpisu w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Radca prawny Elżbieta D., będąca umocowaną w sprawie, odebrała wezwanie Sądu w dniu 3 czerwca 2004 r. W dniu 9 czerwca 2004 r. pełnomocnik substytucyjny radca prawny Aleksandra C. wniosła do Sądu pismo zatytułowane "wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy".

Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył co następuje:

W postępowaniu sądowoadministracyjnym funkcjonuje instytucja "prawa pomocy", która obejmuje możliwość zwolnienia Strony od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo to może być przyznane osobie fizycznej:

• w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,
• w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.

Jednocześnie art. 252 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ stanowi, że wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór formularza określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy /Dz.U. nr 227 poz. 2245/. Wniosek Strony złożony przez profesjonalnego pełnomocnika został wniesiony bez zachowania tej formy.

Bez znaczenia dla sprawy było jego wniesienie przed upływem wyznaczonego siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu. Zarządzeniem Prezesa Izby Finansowej z dnia 22 czerwca 2004 r., na podstawie art. 257 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek Strony, jako nie złożony na urzędowym formularzu, pozostawiono bez rozpoznania.

Termin do uiszczenia wpisu w przedmiotowej sprawie upłynął z dniem 10 czerwca 2004 r. Mając na względzie fakt, iż był to dzień ustawowo wolny od pracy, wpis można było skutecznie uiścić jeszcze w dniu 11 czerwca 2004 r. /art. 83 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Wpis ten nie został uiszczony.

Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 220 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miał obowiązek orzec jak w postanowieniu.