Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 16 marca 2004 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał w sprawie III SA/Wa 265/04 K. w C. do uiszczenia od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] nr [...], wpisu sądowego w kwocie 100 zł – do kasy lub na konto bankowe Sądu.
W piśmie procesowym z dnia 1 kwietnia 2004 r. strona skarżąca podniosła, że na podstawie art. 8 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 88 ze zm.) K. jako jednostka państwowa działająca w imieniu Skarbu Państwa nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał pismo strony skarżącej z dnia 1 kwietnia 2004 r. za przysługujące stronie na podstawie art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 marca 2004 r. w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu i przekazał sprawę do rozpoznania w tym zakresie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Pismo procesowe strony skarżącej z dnia 1 kwietnia 2004 r. należy potraktować jako zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie o wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Do rozpoznania tego zażalenia właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny w myśl art. 194 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż bezzasadne jest powoływanie się wnoszącego zażalenie na przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, gdyż Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje zagadnienia kosztów w postępowaniu przed tymi sądami w sposób wyczerpujący i odrębny od rozwiązań zawartych w innych ustawach z zakresu procedury sądowej. Odrębność ta dotyczy również zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidziano zwolnienia Skarbu Państwa oraz instytucji państwowych, których zadania nie polegają na prowadzeniu działalności gospodarczej od obowiązku ponoszenia opłat sądowych.
Rozważenia natomiast wymaga, czy w rozpatrywanej sprawie skarżący korzysta z przedmiotowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa.
Przepis ten stanowi, że z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych korzysta strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Analiza przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) wskazuje, iż ten akt prawny należy zaliczyć do systemu ubezpieczeń społecznych, o których jest mowa m. in. w ustawie z dnia 18 października 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137. poz. 887 ze zm.) zwłaszcza, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników stosuje się odpowiednio (art. 52 ust.
- przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że na żądanie K. prowadzona była egzekucja należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne rolników w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Przedmiotem skargi wierzyciela do sądu administracyjnego jest zarzut niezgodnego z prawem umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.). Oznacza to, iż organ egzekucyjny bezzasadnie stwierdził, że w dotychczasowym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Zauważyć przy tym należy, iż przepisy art. art. 41a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników pozwalają na stosowanie ulg w postaci odroczenia terminów płatności składek, rozłożenia ich na raty lub umorzenia w całości lub w części, na wniosek lub z urzędu.
Umorzenie należności może nastąpić także wówczas, gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty postępowania egzekucyjnego. Nie ulega wątpliwości, że tryb przewidziany w tym przepisie dotyczy spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, a wydane w tym trybie decyzje podlegają kontroli sądowoadministracyjnej (art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy).
Uznać zatem należy, iż w rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne stanowi kolejny etap postępowania z zakresu spraw z ubezpieczeń społecznych, mający na celu realizację ustawowego obowiązku ściągania składek na fundusz ubezpieczeń społecznych rolników.
W tej sytuacji wierzyciel dochodzący swych uprawnień w postępowaniu związanym ze ściąganiem należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1, art. 197 § 1 i 2, art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.