Postanowienie NSA z 1 października 2004 r., FZ 234/04

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Jerzego L., Jacka M., Marka L. i Zbigniewa L. - wspólników spółki cywilnej D. - 303 Połów i Sprzedaż Ryb w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 maja 2004 r., I SA/Sz 240/04 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie z ich skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia 13 lutego 2004 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2002 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Teza

Odsyłanie skarżących na drogę odrębnego postępowania o udzielenie ulg wynikających z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ nie powinno mieć miejsca w postępowaniu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Uzasadnienie

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia 1 3 lutego 2004 r., dotyczącej podatku od towarów i usług za czerwiec 2002 r., wspólnicy spółki cywilnej D. 303 - Połów i Sprzedaż Ryb w D. zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnili go stwierdzeniem, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a jej wykonanie spowoduje nieodwracalne skutki. Podnieśli w szczególności, że kilkunastoma decyzjami nałożono na Spółkę bardzo wysokie zobowiązania w podatku od towaru i usług, a nadto w podatku akcyzowym. W tych ostatnich sprawach toczy się jeszcze postępowanie odwoławcze. Zobowiązania stwierdzone w decyzjach kilkakrotnie przewyższają majątek Spółki i osobisty majątek wspólników.

Zaspokojenie nawet w części tych zobowiązań musiałoby się wiązać ze sprzedażą w trybie egzekucyjnym kutra, co nawet po wygraniu sprawy w sądzie uniemożliwiałoby wznowienie prowadzonej działalności, dającej utrzymanie czterem rodzinom.

Postanowieniem z dnia 24 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że skarżący nie wykazali niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Swoich obaw o grożącą likwidację działalności nie poparli dokumentami źródłowymi. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wykonania decyzji nie można traktować jako szkody w rozumieniu art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Sąd zwrócił nadto uwagę, że okoliczności podniesione przez wnioskodawców mogą być podstawą zastosowania w odrębnym postępowaniu administracyjnym ulg wynikających z Ordynacji podatkowej, w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego będą przysługiwały im środki przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym.

Wspólnicy spółki D. 303 - Połów i Sprzedaż Ryb w D. wnieśli zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając, że Sąd w ogóle nie wziął pod uwagę ich sytuacji. Łącznie ciążą na nich zobowiązania w kwocie 1,8 mln zł. Wykonanie decyzji w sprawie podatku akcyzowego zostało wstrzymane przez organ administracyjny drugiej instancji. Wykonanie decyzji w sprawie podatku od towarów i usług łączyłoby się ze sprzedażą kutra, co pozbawiłoby ich możliwości zarobkowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie jest zasadne.

Wbrew poglądowi Sądu pierwszej instancji nie można przyjąć, że skarżący nie wykazali niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 par. 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawdziwość tezy, iż sprzedaż kutra spowodowałaby likwidację działalności gospodarczej Spółki, a tym samym zagrożenie egzystencji wspólników i ich rodzin jest na tyle oczywiste, że nie wymaga potwierdzenia dokumentami źródłowymi. Z kolei wysokość zobowiązań określonych skarżącym pozwala wnioskować, iż objęcie egzekucją kutra jest bardzo prawdopodobne.

Odsyłanie skarżących na drogę odrębnego postępowania o udzielenie ulg wynikających z Ordynacji podatkowej nie powinno mieć miejsca w postępowaniu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Stosowanie ulg - w tym umorzenie zaległości podatkowej - zależy wyłącznie od uznania organu podatkowego /por. art. 67 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Złożenie wniosku o ulgę może więc nie uchronić wspólników przed szkodą, o której mowa w art. 61 par. 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeśli zaś chodzi o środki przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to Sąd pierwszej instancji nie tylko nie skonkretyzował jakie środki mogłyby uchronić skarżących przed szkodą, ale przede wszystkim przeoczył, że kuter - jako środek transportu - nie podlega wyłączeniu spod egzekucji, mimo że jest niezbędny wspólnikom do pracy zarobkowej wykonywanej osobiście. Wynika to z treści art. 8 par. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./.

Gdy nadto weźmie się pod uwagę, że Dyrektor Izby Celnej dostrzegł niebezpieczeństwo grożące wspólnikom i wstrzymał wykonanie decyzji określających podatek akcyzowy, a z drugiej strony, że interes wierzyciela może zostać zabezpieczony w trybie art. 154 i nast. Powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dochodzi się do wniosku, iż zaskarżone postanowienie ostać się nie może.

Z tych względów, na podstawie art. 188 i art. 61 par. 3 w związku z art. 197 par. 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.