Postanowienie NSA z 26 kwietnia 2004 r., FZ 6/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny Izba Finansowa

Rozpoznanie

w dniu 26 kwietnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia C. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 lutego 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 2135/03 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości w podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Krystyna Nowak

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, Izba Skarbowa w Opolu orzekła o odpowiedzialności C. R., jako osoby trzeciej, za zaległości byłego męża K. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PHU "K.", w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do lipca 2001r.

Składając skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu skarżąca wniosła (pismem z 4 sierpnia 2003r.) o całkowite wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Opolu – na podstawie art. 159 § 1 Kpa – do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia NSA w przedmiotowej sprawie.

Sąd, wobec braku jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku wniosek oddalił.

Postanowienie w tej sprawie zostało doręczone 11 lutego 2004 r. Dnia 16 lutego wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zażalenie skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym C. R. wniosła o uchylenie postanowienia i wydanie orzeczenia wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej.

Decyzja w jej ocenie naruszała art. 156 § 1 ust. 3 Kpa albowiem Sąd Rejonowy w N. kilkoma prawomocnymi wyrokami oddalił już wcześniej żądania Urzędu Skarbowego w N. o nadanie klauzuli wykonalności tytułem wykonawczym wystawionym na długi męża.

Sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna ponieważ i tak jest obciążona wielkimi zobowiązaniami za długi byłego męża. Pomimo egzekucji komorniczych prowadzonych do wynagrodzeń za pracę od roku podjęła działalność gospodarczą aby móc wyjść z tragicznej dla niej i synów sytuacji.

Żądania organów podatkowych i wykonanie decyzji Izby Skarbowej uniemożliwią funkcjonowanie skarżącej w przyszłości.

Obecne posunięcia Urzędu Skarbowego w N. zmierzają do jak najszybszego wykonania zaskarżonej decyzji i sprowadzają niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej i jej rodzinie znacznej szkody, z trudnymi do odwrócenia skutkami. Ostatnie decyzje tego Urzędu nie pozostawiają żadnej wątpliwości, że zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dnia 11 listopada 2003 r. Izba Skarbowa w Opolu, w odwecie za złożenie skargi do NSA, przystąpiła do wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż dokonała wpisu i zajęcia jej nieruchomości.

Odpowiadając na zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej, w piśmie z 27.02.2004 r. Nr [...], wskazał iż 11 grudnia 2003 r. Urząd Skarbowy w N. dokonał zajęcia nieruchomości – będącej wspólnym majątkiem C. i K. R. – z której zostanie wszczęta egzekucja. Wartość majątku wspólnego C. i K. R. określona została na 400.000 zł; zaległość obciążająca C. R. wraz z odsetkami wynosi 49.382,60zł.

Syn skarżącej B. od 1 lutego 2001 r. prowadzi własną działalność gospodarczą.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje

Wszelkie działania organów podatkowych opisane w zażaleniu wynikały z obowiązków nałożonych na te organy ustawą z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz.U. Nr 106, poz. 489 ze zm.).

Art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), mający zastosowanie w sprawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi... (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) stanowi, że wniesienie skargi (samo przez się) nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu.

Z kolei, zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu... po przekazaniu skargi sądowi sąd może n a w n i o s e k skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu będącego przedmiotem zaskarżenia (decyzji administracyjnej) jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Wniosek C. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Opolu orzekającej o jej odpowiedzialności, jako osoby trzeciej, za zaległości podatkowe byłego męża nie zawierał uzasadnienia w ogóle. W tej sytuacji nie można było Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu zarzucić jakiegokolwiek naruszenia prawa przez oddalenie wniosku.

Również argumenty podniesione w zażaleniu nie wskazywały na istnienie przesłanek obligujących Sąd do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Jak wynikało z przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu akt administracyjnych sprawy odmowa przez Sąd Rejonowy w N., nadania klauzul wykonalności tytułom wykonawczym wystawionym przez Urząd Skarbowy w N. przeciwko dłużnikowi K. R. i jego małżonce C. R. wynika stąd, że tytuły wykonawcze odnoszące się do zaległości podatkowych K. R. wystawione zostały na oboje (byłych) małżonków przed podjęciem decyzji administracyjnej o odpowiedzialności C. R. za zaległości podatkowe K. R. Były zatem – w tamtym czasie – bezprzedmiotowe. Sąd nie przesądził natomiast iżby skarżąca w ogóle nie mogła odpowiadać za zaległości podatkowe byłego męża na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).

Rozstrzygnięcie w tym zakresie należało do organów podatkowych. Z tych samych akt wynikało, że nieruchomość, na której zostały zabezpieczone zobowiązania skarżącej i do której organ egzekucyjny zamierzał podjąć czynności skierowane na zaspokojenie zobowiązań nie służyła zabezpieczeniu jej potrzeb mieszkaniowych; skarżąca jedynie gołosłownie przytoczyła przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie odnosząc jej do konkretnych zdarzeń związanych z jej osobą.

Nie było zatem jasne jakiego rodzaju szkodę z trudnym do odwrócenia skutkiem mogłaby spowodować ewentualna sprzedaż nieruchomości. Nie można postawić znaku równości między "szkodą", a zapłatą zobowiązania wobec Skarbu Państwa nawet jeśli następuje ono w postępowaniu przymusowym.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi miał obowiązek orzec jak w postanowieniu.