Postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 707/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 lutego 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2004 r. sygn. akt III SA 1404/03 w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego

Sprawa

w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie brak określenia przedmiotu p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Edyta Anyżewska

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 14 września 2004 r. sygn. akt III SA 1404/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego P. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

W motywach orzeczenia wskazano, iż z wniosku skarżącego wynika, że w czasie kiedy poczta podejmowała próby doręczenia wezwania, przebywał on na kilkudniowym wyjeździe służbowym. Do odbioru korespondencji upoważniona była jego matka, która nie odnotowała w tym czasie żadnej próby doręczenia listu poleconego.

Oddalając wniosek Sąd podniósł, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu nastąpiło w sposób określony w art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), tj. przesyłkę dwukrotnie awizowano (30 czerwca 2003 r. i 7 lipca 2003 r.), a następnie pozostawiono w placówce pocztowej umieszczając uprzednio zawiadomienie o tym w skrzynce oddawczej adresata. Instytucja przywrócenia terminu ma natomiast charakter wyjątkowy a zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny i orzecznictwa przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne w przypadku choćby lekkiego niedbalstwa. Przepis art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 59 § 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) nakładał na stronę obowiązek zawiadamiania Sądu o każdej zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem. Skarżący natomiast potwierdził, że wyjechał po wniesieniu skargi nie informując o tej okoliczności Sądu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podtrzymał argumentację zawartą we wniosku podkreślając, że jego matka jest osobą starsza i cały czas przebywającą w domu, a mimo to nie odnotowała żadnej próby doręczenia listu. Skarżący nie zawinił w uchybieniu terminu, ponieważ ustanowił upoważnioną osobę do doręczeń. Podjął również polemikę z twierdzeniem Sądu dotyczącym wymogu informowania o zmianach adresu podnosząc, iż dotyczy on sytuacji gdy pobyt jest długotrwały, a nie jak w przypadku skarżącego 2-3 tygodniowy. Skarżący podkreślił, że w całym długotrwałym postępowaniu sądowym przywiązywał szczególną wagę do terminowego dokonywania czynności procesowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Należy podkreślić, iż przywrócenie terminu stanowi instytucję wyjątkową. Przy tym uznaniu Sądu pozostawił ustawodawca ocenę przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności, uzasadniających jego zdaniem wyjątkowe traktowanie, wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a. Ocena ta jest swobodna jednak nie dowolna. Sąd rozpatrując wniosek musi zatem wyczerpująco odnieść się do przytoczonych w nim okoliczności i wyjaśnić z jakich względów wniosek skarżącego zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie, co też Sąd pierwszej instancji uczynił.

Należy zgodzić się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (wyrok NSA z dn. 13 sierpnia 1998 r. sygn. akt III SA 7432/98). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (wyrok NSA z dn. 13 października 1999 r. IV SA 1656/97). Nie można uwzględnić głównego zarzutu strony dotyczącego prawidłowości doręczenia wezwania. Z akt sprawy wynika, że wezwanie doręczono w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, tj. awizowano dwukrotnie (30 czerwca 2003 r. i 7 lipca 2003 r.). Sąd nie ma w takim przypadku podstaw do tego, żeby kwestionować prawidłowość doręczenia. Strona wnosząc skargę i nie uiszczając od niej wpisu powinna liczyć się z wezwaniem jej o uzupełnienie braków formalnych skargi. Skoro prawidłowo doręczono wezwanie, to nie ma podstaw, aby dopatrywać się braku winy w uchybieniu terminu tym bardziej że skarżący ustanowił osobę upoważnioną do spraw doręczeń. Przy prawidłowym doręczeniu domniemywać należy, iż to osoba upoważniona do spraw doręczeń nie wywiązała się ze zleconego jej zadania. Skarżącego natomiast obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zleciła pomoc, a skutki podejmowanych przez tę osobę działań i zaniechań obciążają mocodawcę.

W konkluzji stwierdzić trzeba, że przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy skarżący nie mógł dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z przytoczonych przez stronę skarżącą okoliczności nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o przepisy art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało zażalenie oddalić.