Postanowienie NSA z 15 lutego 2005 r., FZ 711/04

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Wiesława Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 października 2004 r., I SA/Łd 498/04 przyznające prawo pomocy w zakresie częściowym

Sprawa

w sprawie ze skargi Wiesława Sz. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 27 kwietnia 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.

Teza

Wykładnia systemowa art. 246 par. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ prowadzi do wniosku, że sytuacja, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny nie uzasadnia jeszcze przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 października 2004 r., I SA/Łd 498/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał Wiesławowi Sz. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując się na regulację prawną zawartą w art. 243 par. 1 i art. 246 par. 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, stwierdził, że wpis od skargi wynosi 3.211 zł, zaś ze złożonych wniosków o udzielenie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i córką, nie posiada nieruchomości, wartościowych przedmiotów ani oszczędności, płaci alimenty, jest zadłużony w bankach oraz z tytułu czynszu. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący i jego rodzina posiadają stały dochód - zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez skarżącego oraz wynagrodzenie za pracę jego żony wynoszący razem netto 1.200 zł miesięcznie, lecz nie zostały podane wszystkie kwoty obciążeń, jakie ponosi skarżący, więc ocenie mogą podlegać jedynie wskazane przez niego kwoty. Zdaniem Sądu, uprawniają one do stwierdzenia, że skarżący może partycypować w kosztach postępowania do wysokości 200 zł, posiada bowiem stały dochód, zaś z uwagi na zwolnienie od wpisu w znacznej części będzie to jedynie część kosztów związanych z postępowaniem.

W zażaleniu na powyższe postanowienie, wniesionym przez Wiesława Sz. do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżący zażądał ponownego rozpatrzenia i uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości. Uzasadniając zażalenie, skarżący - powołując się na zadłużenie w Banku Śląskim i w Banku Spółdzielczym oraz na płacone alimenty i precyzując, że jego zadłużenie z tytułu czynszu mieszkaniowego wynosi 1.650 zł - wyjaśnił, że dokładnych informacji w formularzu nie podał z uwagi na niezrozumienie niektórych rubryk. Dodał również, że w dalszym ciągu choruje na łuszczycę i miesięczne wydaje na lekarstwa około 150 zł, zaś jego sytuacja finansowa pogarsza się z dnia na dzień z uwagi na rosnące odsetki od ww. zadłużeń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 par. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także dokładne dane o stanie rodzinnym /art. 252/.

W rozpatrywanym przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny, wskazując na wysokość kosztów sądowych /wpis od skargi 3.211 zł/, ocenił sytuację finansową skarżącego, jako kwalifikującą się do udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym umożliwiającą uiszczenie wpisu od skargi powyżej kwoty 200 zł. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że skarżący i jego rodzina posiadają stały dochód - zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez skarżącego oraz wynagrodzenie za pracę jego żony wynoszący razem netto 1.200 zł miesięcznie, nie zostały jednak podane wszystkie kwoty obciążeń, jakie ponosi skarżący, więc ocenie mogą podlegać jedynie wskazane przez niego kwoty.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że skarżący zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu - powołując się jedynie ogólnie na zadłużenie w Banku Śląskim i w Banku Spółdzielczym oraz na płacone alimenty - nie sprecyzował tych danych i w żaden sposób nie udokumentował swoich obciążeń finansowych. Nie wskazując jakichkolwiek konkretnych kwot, poza kwotą zadłużenia z tytułu czynszu mieszkaniowego - 1.650 zł i wydatków na lekarstwa - około 150 zł, skarżący uniemożliwił więc w ten sposób ocenę dochodów do sytuacji majątkowej i rodzinnej. Wypada przy tym podkreślić, że wykładnia systemowa art. 246 par. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, że sytuacja, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny nie uzasadnia jeszcze przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny /por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, str. 320/.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 par. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.