Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 marca 2004 r. o sygnaturze akt V SA 3933/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 31 października 2002 r. Nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący przebieg sprawy.
Na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia 4 maja 1999 r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym leki składowane uprzednio w składzie celnym "[...]".
W dniu 30 kwietnia 2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Warszawie wydał decyzję, którą uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i wymiaru cła uznając, że wartości w polu 45, 46 i 47 powinny ulec zmianie.
W związku z odwołaniem "[...]" sp. z o.o. w Pruszkowie Dyrektor Izby Celnej w Warszawie decyzją z dnia 31 października 2002 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w siedzibie importera ustalono, że wartość celna importowanych leków została zadeklarowana w sposób nieprawidłowy o czym świadczyły dokumenty zarejestrowane w księgowości firmy. Były to w szczególności: umowa nr PL 1/99 z 01/02 lipca 1999 r. zawarta między [...]. oraz załączniki do tej umowy. Dyrektor wskazał, że w dniu zgłoszenia celnego istniało porozumienie dotyczące udzielenia importerowi rabatu naturalnego na zakupione wyroby farmaceutyczne w wysokości do 14 % liczonego od łącznej wartości wyrobów zakupionych w bieżącym roku (1999 r.).
Od powyższej decyzji "[...]" sp. z o.o. w Pruszkowie złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, bądź ich uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał argumenty wynikające z uzasadnienia decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekając na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 stycznia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) wyrokiem z dnia 18 marca 2004 r., sygn. akt V SA 3933/02, uchylił zaskarżone decyzje organów celnych.
Sąd uznał skargę za zasadną za względu na trafność zarzutów strony skarżącej w kwestii naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej P.p.s.a).
W ocenie Sądu postępowanie administracyjne dotknięte było wadami wynikającymi z naruszenia przepisów proceduralnych, konkretnie art. 123, art. 178 § 1 i art. 200 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Jak wynika bowiem z akt sprawy administracyjnej w dniu 26 kwietnia 2002 r. [...]" sp. z o.o. została powiadomiona, że w związku z zakończonym postępowaniem wyjaśniającym przed wydaniem decyzji może zapoznać się z aktami sprawy i wypowiedzieć w sprawie zebranego materiału dowodowego w terminie 3 dni od daty otrzymania wspomnianego pisma. Pismo to skarżąca otrzymała drogą pocztową w dniu 2 maja 2002 r., a w dniu 30 kwietnia 2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Warszawie wydał decyzję nr [...]. Zdaniem Sądu wydanie decyzji przez organ I instancji przed otrzymaniem przez skarżącą pisma z dnia 26 kwietnia 2002 r. spowodowało, że naruszone zostało prawo strony do czynnego udziału w sprawie, udzielenia wyjaśnień, złożenia ewentualnych wniosków dowodowych, czyli doprowadziło do pozbawienia jej prawa do obrony.
Sąd zauważył, że zgłoszenie celne, które podlegało kontroli, a następnie zaowocowało wydaniem decyzji przez organ celny, zostało dokonane w dniu 4 maja 1999 r. Zastosowanie się organu celnego do treści art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa (w ówcześnie obowiązującym brzmieniu) mogło, w ocenie Sądu, doprowadzić do upływu trzyletniego terminu o jakim jest mowa w art. 65 § 5 ustawy Kodeks celny. Wydanie więc decyzji przez organ celny mogłoby w tej sytuacji doprowadzić do naruszenia treści art. 65 § 5 Kodeksu celnego i w konsekwencji przy jej zaskarżeniu do jej uchylenia przez organ II instancji. Dokonując kontroli prawidłowości działania organów celnych Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że faktyczne pozbawienie strony prawa do udziału w sprawie na pewnym jej etapie wyczerpuje przesłankę art. 240 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Dyrektor Izby Celnej w Warszawie złożył od powyższego wyroku skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został wydany z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" oraz art. 135 P.p.s.a. w wyniku naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Warszawie brak jest podstaw do przyjęcia nieprawidłowego działania organów celnych. Wprawdzie pismo o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie doręczono stronie po wydaniu decyzji przez organ celny I instancji, lecz nie uniemożliwiło to stronie czynnego udziału w postępowaniu. Strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy przed organem celnym II instancji, tak więc powyższy brak został konwalidowany. Ponadto Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wskazał, iż postępowanie w sprawie przedmiotowego zgłoszenia celnego zostało wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2002 r. i strona w trakcie trwania postępowania wyjaśniającego miała możliwość przedłożenia wszelkich dokumentów potwierdzających jej roszczenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną "[...]" sp. z o.o. wniosła o odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a., z uwagi na brak spełnienia wymogów właściwych dla skargi kasacyjnej skutkujący jej niedopuszczalnością bądź o oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na bezpodstawność jej zarzutów merytorycznych, a ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania w rozumieniu art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek Spółki z o.o. [...] o odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a. z uwagi na niespełnienie wymogów właściwych dla skargi kasacyjnej jest za daleko idący.
Zarówno z wniosków, jak i uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że strona zaskarża przedmiotowy wyrok w całości i domaga się uchylenia tego wyroku w całości, aczkolwiek wnioskujący o odrzucenie skargi kasacyjnej ma rację o tyle, że od fachowego pełnomocnika należy oczekiwać wniosków i sformułowań w pełni zgodnych z art. 176 P.p.s.a.
Należy natomiast podzielić trafność drugiego wniosku, wskazującego na bezpodstawność zarzutów merytorycznych skargi kasacyjnej.
Strona skarżąca zarówno we wniosku, jak i uzasadnieniu skargi kasacyjnej jako podstawę kasacji wskazała art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tzn. zarzut naruszenia prawa materialnego, mimo że powołała się następnie na obrazę art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ oraz art. 135 P.p.s.a. – czyli na zarzut związany z naruszeniem przepisów postępowania, a tej podstawy dotyczy art. 174 pkt 2 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej oświadczyła, że w podstawie skargi kasacyjnej omyłkowo powołano art. 174 pkt 1, gdyż powinno być wskazane, że chodzi o art. 174 pkt 2 P.p.s.a.
W związku z powyższym Sąd zauważa, że strona skarżąca zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., zdanie drugie, może jedynie przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Ewentualna zmiana podstawy kasacji w tym uprawnieniu nie mieści się.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej odnosi się wyłącznie do polemiki z ustaleniami sądu stwierdzającymi, że postępowanie administracyjne dotknięte jest wadami proceduralnymi mającymi wpływ na treść orzeczenia.
Sąd I instancji trafnie uznał, że powiadomienie przez organ administracyjny strony pismem z dnia 26 kwietnia 2002 r. o zapoznaniu się z aktami sprawy i możliwością wypowiedzenia się w terminie 3 dni od daty otrzymania pisma, które doręczone zostało stronie w dniu 2 maja 2002 r. – narusza prawo, w kontekście wydania przez organ I instancji decyzji w dniu 30 kwietnia 2002 r., czyli przed otrzymaniem przez skarżącą pisma z dnia 26.04.2002 r.
Sąd I instancji trafnie dostrzegł, że zgłoszenie celne towaru (leków sprowadzonych ze Słowenii) w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym – miało miejsce w dniu 4 maja 1999 r., a więc zastosowanie się organu do wymogu zachowania terminu 3 dni z art. 200 § 1 O.p. mogłoby doprowadzić do tego, że trzyletni termin o jakim mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego – mógł wyekspirować. Nie można podzielić stanowiska strony wnoszącej kasację, że brak ten został konwalidowany z uwagi na to, że strona miała możliwość zapoznania się z aktami w terminie późniejszym.
Należy podzielić pogląd Sądu I instancji, że faktyczne pozbawienie strony prawa udziału w sprawie, na pewnym jej etapie, wyczerpuje przesłankę z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, co stanowiłoby podstawę do wznowienia postępowania i co przesądza trafność wyroku co do konieczności uchylenia decyzji organów administracji celnej obu instancji.
Należy też zauważyć, że skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia co do zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.).
Z uwagi na powyższe, ponieważ skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów i art. 184 P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach opiera się o przepis art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.