Uzasadnienie
W Y R O K
W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 30 listopada 2004 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Kisielewicz
Sędziowie NSA - Małgorzata Korycińska (spr.)
- - Józef Waksmundzki
Protokolant - Aleksandra Kuc po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "[...]" Spółki Jawnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Gd 1863/02 w sprawie ze skargi "[...]" Spółki Jawnej [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 26 lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe
- - oddala skargę kasacyjną -
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę "[...]" spółka jawna [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 26 lipca 2002 r nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, stwierdzając, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przyjął następujący stan faktyczny:
Spółka jawna "[...]" zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu syrop klonowy, deklarując kod PCN 2106 90 59 0 ze stawką celną 20%. Decyzją z dnia 24 grudnia 2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Gdyni uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zaklasyfikował towar według kodu PCN 1702 20 90 0 obejmującego "cukier klonowy i syropy klonowe pozostałe" ze stawką celną 40%.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym, na skutek odwołania wspólników spółki "[...]", Dyrektor Izby Celnej w Gdyni decyzją z dnia 26 lipca 2002 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem importu był syrop klonowy, uzyskany naturalnie z drzewa klonowego nie zawierający dodatku aromatów lub barwników. Kod zadeklarowany przez stronę był nieprawidłowy, albowiem obejmował m.in. "aromatyzowane lub barwione syropy będące roztworami cukru z dodatkiem naturalnych lub syntetycznych substancji nadających im smak, zawierających lub nie dodatek kwasu cytrynowego i konserwantów".
W skardze wniesionej jeszcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, a rozpoznanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późń. zm.) [...] wspólnicy spółki jawnej "[...]" podali, że deklarując taki kod towaru działali w zaufaniu do informacji udzielonej im dwukrotnie przez pracowników GUC.
Ponadto, nie kwestionując przyjętego w zaskarżonej decyzji kodu, skarżący wyjaśnili, że importują syrop klonowy od wielu lat i deklarowana przez nich taryfikacja towaru nie była nigdy kwestionowana. Uznali zatem, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie uwzględnia praw nabytych pod rządami poprzedniej ustawy oraz wiążącej mocy wydanych uprzednio decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono, postulował jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozważając zasadność skargi, stwierdził w uzasadnieniu orzeczenia, iż istota sporu sprowadza się do zarzutu strony skarżącej, iż w postępowaniu nie uwzględniono okoliczności, które doprowadziły do błędnej klasyfikacji taryfowej towaru. Jednakże, zdaniem Sądu, okoliczności tych strona nie jest w stanie wykazać. Sąd wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy Kodeks celny nie było mechanizmów umożliwiających uzyskanie wiążącej informacji taryfowej. Jedynie w sytuacji wykazania, że strona działała w zaufaniu do informacji urzędowej mogła ochronić się przed konsekwencjami błędnego pouczenia, co nie było jednak utożsamiane ze zwolnieniem od obowiązku publicznoprawnego. Potwierdzenie przez organy celne prawidłowości uprzednio dokonanych zgłoszeń celnych, wywodzone przez skarżących z faktu, że zgłoszenia te nie były poddawane weryfikacji skutkującej zmianą taryfikacji, nie stanowi przesłanki uznania, że rozpatrując kolejne zgłoszenie organ nie może dokonać odrębnej oceny w sprawie indywidualnej.
Sąd zwrócił również uwagę na to, że obowiązujące w dacie zgłoszenia (24 sierpnia 2000 r.) przepisy art. 4 i art. 5 Kodeksu celnego stanowiły, że każda osoba zamierzająca dokonać przewozu mogła uzyskać od organu celnego informację o stosowaniu przepisów prawa celnego, również w formie wiążącej informacji taryfowej. W konkluzji Sąd stwierdził, że przekonanie strony o prawidłowości kwalifikacji taryfowej wywodzone z uprzednich postępowań dotyczących takiego samego towaru i zaniechanie skorzystania z możliwości uzyskania informacji odnośnie konkretnej grupy towaru nie stanowiło prawnej przesłanki kwalifikacji towarowej innej niż wynikająca z przepisów prawa, a to czyni skargę bezzasadną.
W skardze kasacyjnej "[...]" spółka jawna zarzuciła wyrokowi nietrafną ocenę stanu faktycznego "będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji, która rażąco narusza art. 121 § l i art. 122 Ordynacji podatkowej" i domagała się uchylenia orzeczenia w całości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazywał przyczyny, dla których skarżąca działała w przeświadczeniu, że zadeklarowany przez nią kod taryfowy towaru jest prawidłowy, podając te same argumenty, których użyto w skardze wniesionej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Gdyni wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W myśl art. 173 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej Prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, jak i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 przywołanej ustawy). Dla dalszych rozważeń istotnym jest również to, że stosownie do art. 183 § l Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Porównanie przytoczonego uregulowania instytucji skargi kasacyjnej z instytucją kasacji przewidzianej w procedurze cywilnej, stanowiącą środek odwoławczy od orzeczeń sądów drugiej instancji w sprawach cywilnych, uprawnia, zwłaszcza w zakresie podstaw skargi kasacyjnej oraz zasady związania sądu jej granicami, do uwzględnienia wykładni i stosowania dorobku orzecznictwa Sądu Najwyższego i doktryny prawniczej dotyczącej kasacji rozpatrywanej przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy konsekwentnie podkreślał w swoich orzeczeniach, iż związanie granicami kasacji oznacza konieczność wskazania w kasacji jej podstaw. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacji polega zaś na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym w ocenie wnoszącego kasację uchybił sąd, uzasadnienie zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - na wykazaniu dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1997 r. sygn. III CKN 13/97 publ.
OSN z 1997 r. nr 8, poz. 114; postanowienie z dnia 7 kwietnia 1997 r. sygn. III CKN 29/97 publ. OSNC 1998 r. nr 6-7, poz. 97). W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi również wątpliwości teza, że kasacja nie odpowiadająca wymogom ustawowym w zakresie wskazania podstaw i ich uzasadnienia zawiera istotny brak, ponieważ uniemożliwia sądowi ocenę zasadności tego środka zaskarżenia.
Taka sytuacja występuje w rozpoznawanej sprawie, w której pełnomocnik skarżących - radca prawny opierając skargę kasacyjną na art. 174 pkt 2 (błędnie określonym jako paragraf) nie wskazał jakiegokolwiek przepisu, którego obrazy, w jego ocenie, dopuścił się sąd. Zarzucając wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu "nietrafną ocenę stanu faktycznego" autor skargi nie podał, który z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został przez ową "nietrafną ocenę" naruszony. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 121 § l i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa nie są przepisami, które miały zastosowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, przy czym zarzut ich "rażącego" naruszenia powiązano z decyzjami organów obydwu instancji, a nie z zaskarżonym wyrokiem. Podkreślić jednak należy, że gdyby naruszenie przywołanych przepisów zarzucono zaskarżonemu wyrokowi, to również w takiej sytuacji skarga kasacyjna nie miałaby usprawiedliwionych podstaw, albowiem powołanie w niej art. 121 § l i art. 122 Ordynacji podatkowej w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować ich jako podstawy kasacji określonej w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skoro rozpoznawana skarga kasacyjna nie odpowiada wymogom ustawowym w zakresie wskazania podstaw i ich uzasadnienia, to ten jej istotny brak uniemożliwił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności tego środka zaskarżenia. W takiej sytuacji Sąd w oparciu o art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądem administracyjnym zobligowany był do oddalenia skargi kasacyjnej.