Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2004 r. o sygnaturze V SA 1397/03 – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Spółki z o.o. w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 7 marca 2003 r. o nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania celnego.
Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że w postępowaniu celnym dotyczącym zgłoszonych 16 grudnia 1999 r. do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzonych z zagranicy leków, importer tego towaru [...] Spółka z o.o. w Warszawie wniosła o wystąpienie do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) o uzyskanie porady w przedmiocie wpływu rabatu udzielonego importerowi po dokonaniu zgłoszenia celnego na wartość celną importowanego towaru i w związku z tym o zawieszenie wszczętego postępowania administracyjnego. W ocenie importera kwestia ta stanowi zagadnienie wstępne i uzasadnia zawieszenie postępowania.
Organ celny I instancji odmówił przeprowadzenia tego dowodu i w konsekwencji odmówił zawieszenia postępowania celnego.
Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy organ celny II instancji.
Przyjęto, że sprawa ta nie stanowi zagadnienia wstępnego, które wymagałoby rozstrzygnięcia przez inny organ i nie uzasadnia zawieszenia postępowania celnego w związku z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 75, poz. 802 ze zm.).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka [...] wniosła o uchylenie powyższych postanowień.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
W ocenie Sądu, organy celne prawidłowo przyjęły, że wpływ zniżki ceny na wartość celną towaru nie stanowi w sprawie zagadnienia wstępnego i nie zachodziła w sprawie podstawa do zawieszenia postępowania celnego. Nadto, że rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do krajowych organów celnych.
Kompetencje Rady Współpracy Celnej utworzonej na podstawie Konwencji ujęte zostały w formie zaleceń, informacji i porad. Nie wynika z tego, że mają charakter normy prawnej i w tym zakresie wyłączałyby właściwość krajowych organów celnych. Dotyczy to również postanowień ust. 2 i 3 zał. II Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r., które określają funkcje Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) ujęte w formie możliwości konsultowania zagadnień związanych z ustalaniem wartości celnej oraz dostarczania informacji i wydawania opinii doradczych w tym zakresie.
Powyższe oznaczało, że wydane postanowienie nie naruszało prawa i dlatego skarga podlegała oddaleniu.
W skardze kasacyjnej [...] Spółka z o.o. w Warszawie zarzuciła naruszenie prawa procesowego. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienia skargi. Powołując się na naruszenie przepisów postępowania jako mających wpływ na wynik sprawy, powołała art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 173 § 1 i 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W uzasadnieniu podała, że przedstawione w niniejszej sprawie zagadnienie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i w związku z tym organy administracji celnej miały obowiązek zawieszenia postępowania i wystąpienia do WCO. Przedmiotem wskazanego zagadnienia jest wpływ korekty wartości transakcyjnej na wartość celną towaru, a – zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz.U. z 8 października 1999 r. Nr 80, poz. 908) organami właściwymi w sprawach wyjaśnień wartości celnej są Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz Komitet Techniczny Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Wyjaśnieniami do wartości celnej są decyzje. Akt powyższy został wydany na podstawie art. 33 – Kodeksu celnego, gdyż nadał uprawnienie Ministrowi Finansów do opublikowania wyjaśnień dotyczących wartości celnej wydawanych przez właściwe organy. W związku z tym, że Rzeczpospolita Polska jest członkiem WTO i WCO, a więc organizacji międzynarodowych, które zostały uznane przez Ministra Finansów za właściwe organy do wydawania wyjaśnień dotyczących wartości celnej, to na podstawie art. 33 Kodeksu celnego w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów WTO i WCO są uznane za właściwe organy uprawnione do udzielania wyjaśnień dotyczących wartości celnej w formie decyzji. Bez wątpienia wobec tego WTO i WCO są organami w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej powołanymi do udzielania wyjaśnień dotyczących wartości celnej, a to oznacza istnienie zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania. Przepis art. 183 § 1 tej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób taksatywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.
Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazuje na uchybienie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 75, poz. 802 ze zm.) poprzez uznanie, że w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne i nie ma podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Chodzi wobec tego o ocenę podstaw do oddalenia skargi, a więc art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Organ celny na podstawie powyższego przepisu zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na omawianej podstawie uzależnione jest zatem od łącznego wystąpienia trzech przesłanek, a mianowicie: postępowanie administracyjne (celne) jest w toku, istnieje zagadnienie wstępne oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Ostatnia przesłanka oznacza, że organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, którego ocena, gdyby ono samo mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu administracji publicznej niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. Oznacza to, że przez pojęcie zagadnienia wstępnego należy rozumieć zagadnienie prejudycjalne, a które uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, a nie sporem co do faktu, jak to prawidłowo przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Trafnie Sąd uznał, że wpływ zniżki ceny na wartość celną towaru nie stanowi w sprawie zagadnienia wstępnego, a rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do krajowych organów celnych i w związku z tym nie zachodziła w sprawie podstawa do zawieszenia postępowania celnego. Skarżąca w wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia w toczącym się postępowaniu o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określające kwoty wynikające z długu celnego upatrywała zależność od uprzedniego udzielenia wyjaśnień (opinii) przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Chodzi o ocenę wpływu rabatu na wartość celną towaru, w sytuacji gdy rabat ten został przyznany importerowi po dacie dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Kwestia rzeczywistego przysługiwania stałego rabatu na sprowadzony towar importera, a w konsekwencji zasadności uznania, że wartość celna towaru odbiega od deklarowanej podlega ocenie organu, a następnie kontroli instancyjnej i ostatecznie kontroli sądowej. Nawiązuje ściśle do oceny całokształtu materiału dowodowego, a więc toczącej się sprawy merytorycznej.
Niewątpliwie postanowienia art. III lit. "d" i g" Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej sporządzonej w Brukseli 15 grudnia 1950 r., a także przepis pktu 2 i 3 załącznika II do tekstu Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu – 1994 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483 ze zm.) powołują w uzasadnieniu właściwość Technicznego Komitetu Światowej Organizacji Celnej. Przewidują jako funkcje Rady udzielanie zaleceń w celu zapewnienia jednolitości w interpretacji i stosowaniu między innymi Konwencji w sprawie wartości celnej towarów oraz udzielanie z własnej inicjatywy lub na prośbę zainteresowanych Rządów informacji, zaleceń lub porad w sprawach celnych. Kompetencje Rady ujęte są zatem w formie zaleceń, informacji i porad. Nie wynika z tych postanowień norma prawna, która ocenę takiej kwestii, jak wpływ udzielonej przez eksportera zniżki wartości (ceny) transakcyjnej towaru na wartość celną, rezerwowałaby dla Rady i wyłączała w tym zakresie właściwość krajowych organów celnych.
Powołane w skardze kasacyjnej rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wyjaśnienia dotyczącego wartości celnej (Dz.U. Nr 80, poz. 908 z 8 października 1999 r.), wydanego na podstawie art. 33 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), wskazuje organy właściwe w sprawach wyjaśnień dotyczących wartości celnej. Zalicza do nich Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz Komitet Techniczny Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). W § 2 rozporządzenia określono, że wyjaśnienia dotyczące wartości celnej są decyzjami. W ustępie 2 tego przepisu zaznaczono, że decyzje i wyjaśnienia stanowią załącznik do rozporządzenia. Oznacza to, że przepisy tegoż rozporządzenia funkcję taką spełniają, a merytoryczna ocena zagadnień w sprawie pozwoli dopiero na ocenę – czy przepisy te znajdą w sprawach zastosowanie. Podnieść przy tym należy, że postanowienia Kodeksu celnego opierają się bezpośrednio na Porozumieniu w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. zwanym "Kodeksem wartości celnej" (publ. w zał. do cytowanego już wyżej Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483). Przepisy dotyczące wartości transakcyjnej znajdują swój pierwowzór zarówno w Porozumieniu jak również w Kodeksie celnym Wspólnot Europejskich z 12 października 1992 r. Konsekwencją tego jest bezzasadność zarzutu skargi kasacyjnej, że istniały podstawy prawne do zawieszenia prowadzonego postępowania celnego.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 181, 183 § 1 i 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
mr