Uzasadnienie
Postanowieniem z dn. 14 lipca 2004 r. sygn. akt V SA/Wa 879/ 04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [...] na pismo Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dn. 4 marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zapłaty odsetek od zwracanych należności celnych. Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy:
Decyzją z dn. 31 października 2003 r. sygn. akt [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Pruszkowie orzekł o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie decyzją z dn. 30 grudnia 2003 r. Nr [...], po rozpoznaniu wniosku o zwrot cła wraz z odsetkami orzekł o zwrocie na rzecz [...] cła. Pismem z dn.
06. 01 2004 r. [...] poinformowała Izbę Celna w Warszawie o braku podstaw do zaskarżenia tej decyzji i podtrzymała wniosek o zwrot odsetek. W odpowiedzi na to pismo działający w imieniu Dyrektora Izby Celnej Naczelnik Wydziału Rozliczeń Ceł i Podatków w piśmie z dn. 04.03.2004 r. Nr [...] stwierdził w umotywowany sposób, że w ocenie organu celnego żądanie zapłaty odsetek od zwracanej kwoty uznać należy za nieuzasadnione. Uznając omawiane pismo za decyzję administracyjną, [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wymienionym na wstępie postanowieniem z dn. 14 lipca 2004 r. odrzucił skargę. Sąd I instancji w powołaniu na art.52 § 1 ustawy z dn.30. 08.2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej: p.s.a., wskazał na konieczność wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu i uznał, iż wobec tego, że skarżąca nie wyczerpała środków dopuszczalnych na drodze postępowania administracyjnego, skarga jako niedopuszczalna podlega na mocy art.58 §1 pkt.6 i § 3 p.s.a. odrzuceniu. Jednocześnie Sąd wskazując, że skarżąca nie złożyła odwołania od decyzji I instancji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dn. 30 grudnia 2003 r. zalecił by organ celny I instancji rozważył potraktowanie pisma strony z dn. 6 stycznia 2004 r. jako żądania uzupełnienia decyzji rozstrzygnięciem w przedmiocie odsetek.
Na powyższe postanowienie [...] złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bądź o orzeczenie co do istoty sprawy a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca wskazała następujące podstawy skargi kasacyjnej:
1.naruszenie art. 248 § 5 w zw. z art.250 § 3i § 5 Kodeksu celnego. W odniesieniu do tego zarzutu skarżąca podała, że po przeszło dwóch latach toczącego się postępowania celnego organ celny naprawił błąd w ten sposób, że orzekł zwrot cła w pełnej wysokości. Według skarżącej, gdyby organ nie był w błędzie nie dokonałby zwrotu cła a zatem domaganie się odsetek było i jest zasadne. Podkreśliła, że była zmuszona zapłacić cło, bowiem w przeciwnym razie nie mogłaby odebrać importowanego towaru.
- 2. naruszenie art. 52 p.s.a. polegające na tym, że skarżąca nie podziela stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie zastosowania tego przepisu w " aspekcie zasad stosowania prawa wspólnotowego, którego częścią jest nasze zharmonizowane ustawodawstwo...o czym krótko w piśmie skarżącej do WSA a czego Sąd ten nie wziął pod uwagę.... "Skarżąca wyraziła przekonanie, że pismo Dyrektora Izby Celnej Nr [...] z dn. 4 marca 2004 r. jest decyzją, wskazała, że na każdym etapie postępowania celnego składała wnioski w zakresie należnych jej odsetek oraz stwierdziła, że decyzja Dyrektora Izby Celnej Warszawie z 30.
- 12. 2003 r. była słuszna co do zasady-wobec tego jak można było ja kwestionować.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), a także naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Skarga kasacyjna powinna zawierać zarówno przytoczenie przepisu prawa stanowiącego jej podstawę, ale także tej podstawy uzasadnienie. Nieodzownym elementem uzasadnienia podstawy z art. 174 pkt 1 p.s.a. jest wskazanie sposobu naruszenia przepisu prawa materialnego i wyjaśnienie na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie i jak, zdaniem skarżącego, przepis powinien być rozumiany i stosowany. Koniecznym elementem uzasadnienia drugiej podstawy z art. 174 pkt 2 p.s.a. jest wskazanie, które przepisy – oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) ustawy – zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dodać trzeba, ze skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia wyroku Sądu I instancji, zatem podstawy kasacji winny dotyczyć tych przepisów, które naruszył Sąd. Stosownie do treści art. 183 § 1 i 2 p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Oznacza to, że o zakresie kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji (z zastrzeżeniem nieważności postępowania) przesądza wola wnoszącego skargę kasacyjną
Wysokie wymagania stawiane skardze kasacyjnej przewidziane w ustawie procesowej korespondują z ustanowionym w tej ustawie przymusem adwokacko-radcowskim do sporządzenia tej skargi (art. 175 § 1). Przymus ten ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego oraz formalnego. Od adwokata czy radcy prawnego można bowiem oczekiwać i egzekwować znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżących przytoczył w skardze kasacyjnej obie z podstaw wymienionych w art. 174 ustawy procesowej. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że nie stanowi on usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej, bowiem wobec odrzucenia skargi, Sąd I instancji nie odnosił do dotyczących odsetek zagadnień materialnoprawnych.
Jeśli zaś chodzi o zarzut procesowy to zauważyć należy, że jego sformułowanie przedstawionym wyżej prawnym wymogom co do podstaw skargi kasacyjnej, nie odpowiada. Art 52 p.s.a składa się z czterech paragrafów i skarga kasacyjna nie precyzuje, który z nich został naruszony ani na czym naruszenie polega. Nie stanowi wymaganego przez art. 176 p.s.a. uzasadnienia zarzutu wskazanie, że skarżąca nie podziela stanowiska Sądu co do stosowania art. 52 p.s.a. "w aspekcie zasad stosowania prawa wspólnotowego.." i z odesłaniem do innego pisma skarżącej, w którym na temat tych zasad się wypowiada. Gdyby przyjąć, że w kasacji chodzi o powołany w motywach orzeczenia Sądu art.52 §1 p.s.a. to należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie przepisowi temu nie uchybiło. Bez względu bowiem na to czy zaskarżony akt nosi cechy decyzji czy pisma, skarga nań do Sądu nie jest dopuszczalna. W przypadku pierwszym ze względu na niewyczerpanie środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.s.a.), zaś w drugim z powodu niedopuszczalności skargi na pismo (art. 58 § 1 pkt. p.s.a. w zw. z art.3 § 2 p. s. a.).
Ubocznie zauważyć należy, że jakkolwiek w sentencji postanowienia mowa jest o decyzji (zapewne omyłkowo) to w motywach zaskarżonego postanowienia Sąd prezentuje pogląd, iż przedmiotem skargi do Sądu było pismo. Jest to pogląd dla skarżącej korzystny, gdyż w warunkach braku ostatecznej decyzji rozstrzygającej o odsetkach może ona domagać się wydania w tej sprawie odrębnej decyzji i w razie potrzeby odwoływać się od niej, której to możliwości w warunkach uznania omawianego pisma za decyzję byłaby pozbawiona z racji upływu terminu do złożenia odwołania.
Mając na względzie, iż skarga kasacyjna pozbawiona była usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.s.a. orzekł jak w sentencji.