Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2004 r. sygn. akt 6 II SA 1037/03, po rozpoznaniu sprawy ze skargi PPHU D.-B. Spółka z o.o. Z. M. z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji znaku towarowego słownego BANKIETOWA - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że w dniu 14 listopada 1997 r. M. i M. D. prowadzący Z. P. M. w S. wnieśli do Urzędu Patentowego RP o zarejestrowanie znaku towarowego słownego BANKIETOWA dla oznaczenia towarów w klasie 29 - mięso kulinarne i wędliny. Zgłoszenie to zostało zarejestrowane pod nr Z-180125. W związku z kolizją zgłoszonego znaku ze znakiem zarejestrowanym z pierwszeństwem od dnia 8 czerwca 1995 r. pod numerem R-101259 o nazwie BANKIET na rzecz J. J. i K. Z. - A. G. "BANKIET", wnioskodawcy przedstawili swoje stanowisko, z którego wynikało, że zgłoszony znak BANKIETOWA i korzystający już z ochrony znak BANKIET nie są podobne do siebie w rozumieniu przepisów ustawy o znakach towarowych, jak również to, że stopień podobieństwa nie jest taki, by zachodziła obawa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego znak mógłby wprowadzić odbiorców towarów w błąd co do pochodzenia towarów. Wnioskodawcy stwierdzili również, że towary, do oznaczenia których znaki są przeznaczone, nie są towarami tego samego rodzaju.
J. J. i K. Z. - A. G. "BANKIET", powiadomione przez Urząd Patentowy o zgłoszeniu znaku BANKIETOWA, zgłosiły swój sprzeciw do ewentualnej rejestracji znaku zgłoszonego.
Decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] Urząd Patentowy odmówił zarejestrowania znaku towarowego słownego BANKIETOWA. W uzasadnieniu podał, iż zgłoszony znak jest podobny w rozumieniu art. 9 ust. l pkt l ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) - zwanej dalej: u.z.t. - do zarejestrowanego z pierwszeństwem z dnia 8 czerwca 1995 r. na rzecz J. J. i K. Z. - A. G. "BANKIET", znaku towarowego słownego BANKIET przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 29, 30 i 42 - potraw na bazie mięs, warzyw, owoców, wyrobów garmażeryjnych, sałatek warzywnych, potraw na bazie ryb sosów, pasztetów z wątróbek, pasztetów mięsnych; organizowania przyjęć okolicznościowych, dostarczania żywności, przetworów usług hotelarskich, restauracji, kawiarni, barów szybkiej obsługi, pensjonatów i kafeterii. Uprawniony z rejestracji uzyskał ochronę znaku na całym terytorium państwa dla towarów objętych rejestracją, a znak zgłoszony służy do oznaczenia tego samego rodzaju towarów co znak chroniony z branży mięsnej i przetworów mięsnych. Urząd Patentowy stwierdził, że podobieństwo znaków jest bezsporne, gdyż znak zgłoszony jest podobny do chronionego zarówno w warstwie pisemnej, jak i fonetycznej. Z uwagi na to, że znak zgłoszony, przeznaczony został do oznaczenia podobnych towarów codziennej konsumpcji, co zarejestrowany, łatwo jest więc o pomyłkę, przekonanie klienta, że jeden znak jest wersją drugiego lub że firmy oferujące towary opatrzone znakami BANKIET i BANKIETOWA są ze sobą powiązane.
Odwołanie od decyzji o odmowie zarejestrowania znaku złożył następca prawny wnioskodawcy - Z. M. M.M. D. Sp. z o.o. (postanowieniem Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2002 r. zastąpiony przez PPHU D.-B. Sp. z o.o. z siedzibą w S.), domagając się uchylenia tej decyzji i wydania rozstrzygnięcia w całości uwzględniającego wniosek.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Urząd Patentowy RP w oparciu o przepis art. 9 ust. l pkt l u.z.t, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że w niniejszej sprawie bezsporny jest fakt jednorodzajowości towarów, a zgłoszony znak jest podobny do chronionego w warstwie fonetycznej i znaczeniowej poprzez wykorzystanie takiego samego słowa BANKIET raz jako rzeczownika, drugi jako przymiotnika.
PPHU D.-B. Sp. z o.o. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2003 r., w której domagała się jej uchylenia i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa.
Sąd stwierdził, że sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 9 ust. l pkt l ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) należało uznać za nieuzasadniony. Uznał, że w rozpatrywanej sprawie, podobieństwo towarów jest oczywiste. Skarżący ubiegał się o zarejestrowanie znaku towarowego na towary - mięso kulinarne i wędliny w klasie towarowej 29 dla działalności produkcyjnej i handlowej, zaś znak chroniony został zarejestrowany dla oznaczenia m.in. potraw na bazie mięs, potraw garmażeryjnych i pasztetów mięsnych i z wątróbek w klasie towarowej 29. Również przeznaczenie towarów oznaczanych znakiem chronionym i zgłoszonym jest takie samo, tzn. do konsumpcji.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącej, iż warunki zbytu towarów są krańcowo różne. Zdaniem Sądu, firma, której znak uzyskał ochronę produkując wyroby mięsne, ma swobodę w zakresie oferowania swoich produktów nabywcom na każdym rynku, również detalicznym nieograniczonej liczbie klientów (na jakim działa firma która zgłosiła znak BANKIETOWA) i tego prawa nie można negować przez twierdzenie, że realizuje ona tylko działalność usługową przez organizowanie przyjęć zamkniętych. Zwrócił również uwagę na to, że "rynek dań gotowych", nie jest rynkiem zamkniętym i może funkcjonować na rynku handlu detalicznego: w sklepach mięsnych i wędliniarskich oraz w dużych magazynach o różnej ofercie handlowej ze stoiskami mięsno-wędliniarskimi i garmażeryjnymi.
Za chybione należało uznać, w ocenie Sądu, argumenty skarżącej, iż znak zgłoszony BANKIETOWA nie jest podobny do znaku zarejestrowanego BANKIET. W badanych oznaczeniach zbieżnym elementem jest słowo BANKIET. Sąd podzielił zdanie Urzędu Patentowego RP, że pomimo różnej liczby sylab, porównywane znaki BANKIET i BANKIETOWA posiadają wspólny rdzeń, który jako wspólny element słowny zdecydował o podobieństwie oznaczeń zarówno na płaszczyźnie znaczeniowej, jak też fonetycznej i wizualnej. Dlatego o niedopuszczalności zarejestrowania zgłoszonego znaku w myśl art. 9 ust. l pkt l u.z.t. przesądziło ewentualne wprowadzenie odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów, przez użycie znaku podobnego do już zarejestrowanego, w sytuacji jednorodzajowości towarów.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2004 r. PPHU D.-B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. wniosła skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, iż towary przez nią oferowane różnią się od towarów oferowanych przez A. G. "BANKIET" tym, że są opisane, posiadają etykiety i indywidualne nazwy. Na etykietach jest pełna nazwa producenta z adresem i kodem pocztowym, skład surowcowy, a także informacja o posiadanym certyfikacie ISO i HACCP. Z tego względu nie zachodzi w niniejszej sprawie jednorodzajowość towarów.
Skarżąca uznaje, że znaki BANKIET i BANKIETOWA są podobne, jednakże podobieństwo to nie jest mylące. Twierdzi, że ze względu na: formę umów zawieranych przez usługodawcę - A. G. "BANKIET", różny krąg odbiorców towarów/usług obydwu firm oraz fakt, iż obydwie firmy nie prowadzą działalności wzajemnie konkurencyjnej, nie można uznać, iż oferowane przez nie towary są podobne w sposób mylący.
W konkluzji skarżąca podniosła, iż w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka o niedopuszczalności rejestracji znaku z art. 9 ust l pkt l u.z.t. ze względu na brak jednorodzajowości towarów i nie mylące podobieństwo obu oznaczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarżąca kwestionuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2004 r., opierając skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., a więc na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W ramach tej podstawy skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 17 ze zm.).
Uzasadnienie tego zarzutu podane w skardze kasacyjnej sprowadza się w głównej mierze do podważenia dokonanych przez Urząd Patentowy RP i Wojewódzki Sąd Administracyjny ustaleń faktycznych oraz oceny dowodów, na podstawie których został ustalony stan faktyczny sprawy. Nie wskazano przy tym naruszenia jakichkolwiek przepisów o postępowaniu administracyjnym. Jeżeli nie ma naruszenia przepisów o postępowaniu, to nie można twierdzić, że nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym wypadku art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, tylko dlatego, że zdaniem skarżącej stan faktyczny sprawy jest inny.
Skarżąca twierdzi bowiem, że znak towarowy BANKIETOWA - wbrew odmiennemu stanowisku Sądu - jest odmienny od znaku towarowego BANKIET, a zatem, skoro te znaki nie są podobne, to nie ma możliwości wprowadzenia w błąd odbiorców co do wytwórców towarów oznaczonych znakiem BANKIET i BANKIETOWA.
Kwestia podobieństwa bądź niepodobieństwa znaków towarowych nie należy do sfery prawa materialnego, lecz przepisów o postępowaniu administracyjnym, gdyż dotyczy stanu faktycznego, a nie prawa. W szczególności w omawianej ustawie o znakach towarowych, w tym w powołanym w skardze kasacyjnej art. 9 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, nie ma definicji, czy też bliższego określenia znaku podobnego. O podobieństwie znaków towarowych decydują zatem ustalenia faktyczne, które nie zostały zakwestionowane przez stronę skarżącą na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Instytucja skargi kasacyjnej uregulowanej w przepisach Prawa o p.s.a. stanowi odwzorowanie kasacji przewidzianej w procedurze cywilnej, stanowiącej środek odwoławczy od orzeczeń sądów drugiej instancji w sprawach cywilnych. Uwaga ta dotyczy w szczególności określenia podstaw skargi kasacyjnej (art. 174 ustawy - Prawo o p.s.a.) oraz przyjęcia zasady związania sądu granicami tej skargi (art. 183 § l ustawy - Prawo o p.s.a.). Z tych też powodów stosowanie przepisów tej ustawy o skardze kasacyjnej nie może nie uwzględniać dorobku orzecznictwa Sądu Najwyższego i doktryny prawniczej dotyczącego kasacji rozpatrywanej przez Sąd Najwyższy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi zaś wątpliwości teza, że kasacja nie odpowiadająca wymaganiom ustawowym w zakresie określenia podstaw i ich uzasadnienia zawiera istotny brak, ponieważ uniemożliwia sądowi ocenę zasadności tego środka zaskarżenia.
Sąd Najwyższy wielokrotnie przy tym podkreślał, że jeśli podstawę kasacji stanowi zarzut niewłaściwego zastosowania wskazanego przepisu prawa materialnego, to uzasadnieniem takiego zarzutu jest wyjaśnienie, dlaczego przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki inny przepis sąd powinien był zastosować (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2000 r., II UKN 56/00 Prok. i Pr. 2002/6/50). Zdaniem Sądu Najwyższego zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, bowiem próba taka mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek wyłącznie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2003 r., I CKN 256/01-Lex nr 78889).
Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 181, 183 § l oraz art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.