Uzasadnienie
W Y R O K
W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 31 stycznia 2005 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Wojtachnio
Sędziowie NSA - Czesława Socha (spr.)
- Jerzy Sulimierski
Protokolant - Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. R., Firma Handlowa "[...] w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 sierpnia 2004 r. sygn. akt SA/Sz 1586/03 w sprawie ze skargi E. R., Firma Handlowa "[...]" w Szczecinie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 4 lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe
- oddala skargę kasacyjną -
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2004 r. o sygnaturze SA/Sz 1586/03 – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę E.R. – Firmy Handlowej "[...]" w Szczecinie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 4 lipca 2003 r. o nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenie celne z dnia 14 sierpnia 2002 r. o nr [...] nie jest prawidłowe w zakresie wnioskowanej procedury celnej szmat zużytych lub nowych, sortowanych, w ilości 9068 kg i objął ten towar przeznaczeniem celnym powrotnego wywozu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Należało zastosować dla powyższego towaru kod PCN 6309 – jako odzież używaną i inne artykuły używane, a nie PCN 6310 – szmaty zużyte lub nowe, jak to uczynił importer. Przyjęto, że sprowadzony z Niemiec towar był odzieżą używaną, a nie odpadem przeznaczonym w całości do przerobu na czyściwo.
Powyższa ocena została sformułowana w związku z rewizją celną. Stwierdzono, że sprowadzony towar odpowiada cechom odzieży używanej. Wskazuje na to możliwość dalszego jej użytkowania bez konieczności dalszego czyszczenia bądź naprawy. Świadectwo pochodzenia potwierdza też posortowanie, oczyszczenie i zapakowanie. Przyjęto, że na podstawie art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 70 § 1 pkt 2, art. 65 § 4 pkt 2 lit. a/ ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o administrowaniu obrotem z zagranicą towarami i usługami (Dz.U. Nr 157, poz. 1026 ze zm.) warunkiem dopuszczenia do obrotu odzieży używanej jest przedstawienie przez importera pozwolenia wydanego przez odpowiednie organy. Wobec nieprzedstawienia do przedmiotowego zgłoszenia pozwolenia na sprowadzanie odzieży używanej, niemożliwe było objęcie towaru wnioskowaną przez importera procedurą dopuszczenia do obrotu. Przedstawiona przez importera decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zezwala importerowi jedynie na przywóz z zagranicy odpadów w postaci odzieży używanej z bawełny, a nie bawełnianej odzieży używanej, będącej przedmiotem importu.
Na stronie importującej odpady w postaci bawełnianej odzieży używanej, które następnie zostaną poddane procesowi przerobu na czyściwo, ciąży obowiązek uzyskania zarówno decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska, jak i pozwolenia Ministra Gospodarki na przywóz odzieży używanej wydanego w ramach nieautomatycznej rejestracji obrotu. Odstępstwo od tej zasady mogło wynikać jedynie z przepisów ustawowych lub umów międzynarodowych. W sprawie odstępstwo nie zaistniało. Chodzi o ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628). Zakazany jest przywóz z zagranicy odpadów wymieszanych z przedmiotami lub substancjami niebędącymi odpadami, a co wynika z art. 65 ust. 6 tej ustawy.
Nie podzielono argumentacji importera, że każda odzież używana na każdym etapie obrotu towarowego jest odpadem. Wystarczające było zatem posiadanie zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, zaś żądanie pozwolenia Ministra Gospodarki jako bezprawne i sprzeczne z ustawą o odpadach.
Powyższe oznaczało, że wydane decyzje nie naruszały prawa i dlatego skarga podlegała oddaleniu.
W skardze kasacyjnej E. R. – Firma Handlowa "[...]" w Szczecinie zaskarżył wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zastępstwa prawnego, bądź rozpoznania skargi. Powołując się na naruszenie prawa materialnego zarzucono błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Chodzi o art. 3, 4 ust. 1 pkt 1, 65 ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 67, poz. 628) w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. Nr 112, poz. 1206) i art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o administrowaniu obrotem z zagranicą towarami i usługami – powołaną przez Sąd.
W uzasadnieniu podał, że decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 23 listopada 2001 r. uzyskał zezwolenie na sprowadzenie z Niemiec odpadów w postaci bawełnianej odzieży używanej. W stanowiącym załącznik do ww. decyzji – Dokumencie przywozowym dla odpadów innych niż niebezpieczne w punkcie 8 i 7 określone zostały kody: PCN 6310 i 6309 oraz kody według polskiej klasyfikacji 20 01 11 i 20 01 10. Kody według polskiej klasyfikacji zakwalifikowane zostały jako 20 01 11 – "tekstylia", a pod pozycją 20 01 10 – jako "odzież". Wynika to z art. 6 ust. 2 ustawy o odpadach i rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (Dz.U. z 31 grudnia 1997 r.). Oznacza to, że kody według polskiej klasyfikacji przywołane zostały w tej decyzji, a kod 6309 obejmuje odzież używaną i inne artykuły używane, zaś 6310 – używane lub nowe szmaty. Właściwym zatem jest zezwolenie posiadane przez skarżącego. Nie jest prawdą, że w dacie importu istniał stan prawny określający odzież używaną jako odpad oraz odzież używaną nie będącą odpadem. Nie można przyjąć, że odzież używana może zostać zakwalifikowana jako odpad tylko wtedy, jeżeli ma postać używanych lub nowych szmat. Brak definicji pojęcia "odpadu" w ustawie z 11 grudnia 1997 r. o administrowaniu obrotem z zagranicą towarami i usługami nie może powodować eliminowania decyzji, na którą powołuje się skarżący. Skarżący dysponował właściwymi zezwoleniami i działał w zaufaniu do organu władzy publicznej wydającej zezwolenie. Skoro do tej ustawy nie stosuje się przepisów uregulowanych w przepisach odrębnych, a tymi przepisami jest ustawa o odpadach i przepisy wykonawcze, to niespójność przepisów nie może obciążać negatywnie skarżącego. Prawidłowe zatem stosowanie art. 1 ust. 2 ustawy o administrowaniu obrotem z zagranicą pozwala na uniknięcie kolizji kompetencji Ministra Gospodarki i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Kolizja, która mogłaby doprowadzić do sytuacji, w której dwa organy władzy publicznej wydają w tej samej sprawie dwie sprzeczne ze sobą i wykluczające się nawzajem decyzje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.
Przepis art. 183 § 1 powołanej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.
Skarżący, powołując naruszenie prawa materialnego, zarzut sprowadza w istocie do zakwestionowania rodzaju towaru będącego przedmiotem obrotu z zagranicą. Sąd przyjął, że przedmiotem obrotu jest odzież używana, nie zaś odpady jak wywodził importer. Wobec tego w pierwszej kolejności rozważenia wymaga ocena charakteru zarzutu, skoro zarzut naruszenia prawa materialnego może być przedmiotem oceny tylko w stosunku do określonego, ustalonego stanu faktycznego stanowiącego podstawę zastosowania prawa materialnego. Podkreślić przy tym należy, jak już wyżej podano, że w postępowaniu kasacyjnym Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje danej sprawy po raz drugi od początku do końca. Ocenia sprawę jedynie w granicach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej. Chodzi wówczas o wykazanie naruszenia prawa przez Sąd, czyli przepisów postępowania sądowego, a nie od decyzji administracyjnej.
Skarga kasacyjna w sprawie nie powołuje żadnych przepisów proceduralnych, a które stanowiły podstawę ustaleń faktycznych, o których mowa w art. 174 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy będącym podstawą wydania zaskarżonego wyroku. W konsekwencji dla oceny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Uzasadniał wobec tego przyjętą przez organy celne i Sąd podstawę z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o administrowaniu obrotem z zagranicą towarami i usługami (Dz.U. Nr 157, poz. 1026 ze zm.). Warunkiem dopuszczenia do obrotu odzieży używanej było przedstawienie przez importera pozwolenia wydanego przez Ministra Gospodarki, a którego importer nie posiadał.
Nie ma znaczenia wobec powyższego zasadnicza kwestia do rozstrzygnięcia, a więc ustalenie – czy odzież używana jest odpadem. Dokonana przez Sąd I instancji ocena sytuacji prawnej skarżącego jest prawidłowa, skoro sprowadziła się do przyjęcia, że importer sprowadził odzież używaną, a nie odpady.
Argumenty skargi kasacyjnej mogły stanowić podstawę oceny jedynie w przypadku podniesienia także zarzutów procesowych kwestionujących ocenę towaru jako odzieży używanej, a nie odpadów. Nie ma także znaczenia ocena – czy odzież używana jest odpadem, czy też nie jest tym odpadem. Stanowisko Sądu w zakresie oceny rodzaju towaru przy braku zarzutu procesowego skargi kasacyjnej jest jednoznaczne.
Podkreślić należy stanowisko skargi kasacyjnej, że art. 1 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o administrowaniu obrotem z zagranicą usługami wyłączył od stosowania tej ustawy obrót z zagranicą usług w jakim uregulowany jest odrębnymi przepisami oraz umowami międzynarodowymi.
O ile Sąd I instancji ustalił, że przedmiotem obrotu była odzież używana, to istotnie odpady, na które powoływał się skarżący objęte są odrębną regulacją nie podlegającej ocenie z uwagi na rozważania wyżej podane. Nie ma przy tym znaczenia jakiego rodzaju zezwolenie co do sprowadzanych odpadów posiadał skarżący.
Omówienia w sprawie wymaga także forma zarzutu prawa materialnego podana w skardze kasacyjnej.
Skarżący powołał błędną i niewłaściwą wykładnię przepisów prawa materialnego. Podczas gdy przepis art. 174 pkt 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że o ile w skardze kasacyjnej powołuje się na naruszenie prawa materialnego, to chodzi o błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenia te są nawzajem wykluczające, skoro w pierwszym przypadku chodzi o sytuację, gdy zastosowany przepis był właściwy lecz jego treść została błędnie zrozumiana lub źle zinterpretowania. W drugim przypadku, gdy posłużono się przepisem nie znajdującym zastosowania w danym stanie faktycznym, czyli niewłaściwie porównano ustalony w sprawie stan faktyczny z hipotetycznym stanem faktycznym wynikającym z hipotezy normy prawnej.
Oznacza to, że nie można naruszyć w danej sprawie konkretnego przepisu prawa materialnego w ten sposób, że równocześnie został źle zinterpretowany, źle zastosowany i wreszcie nie zastosowany w ogóle. Mimo powyższych nieprawidłowości Sąd uznał, że istnieją podstawy do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej, gdyż jej podstawy i motywy wskazują na bezzasadność podniesionych zarzutów z powodów wyżej przedstawionych.
W związku z tym, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego nie mógł odnieść zamierzonego skutku, dlatego Sąd na mocy art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę oddalił.