Uzasadnienie
W Y R O K
W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 11 marca 2005 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Robotowska
Sędziowie NSA - Halina Wojtachnio (spr.)
- - Barbara Wasilewska
Protokolant - Agnieszka Romaniuk po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] w Radomiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 sierpnia 2004 r. sygn. akt SA/Sz 382/03 w sprawie ze skargi [...] w Radomiu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie określenia długu celnego
- - oddala skargę kasacyjną -
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2004 r. sygn. akt SA/Sz 382/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę [...] z siedzibą w Radomiu, wniesioną na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2003 r. nr [...], w przedmiocie długu celnego.
Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że [...] prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "[...]" w Radomiu, w okresie od 8 kwietnia do 20 maja 1999 r. w Oddziale Celnym w Kołbaskowie dokonała pięciu zgłoszeń celnych importowanej z Niemiec odzieży używanej, sortowanej i dezynfekowanej. Do określenia kwoty wynikającej z długu celnego zadeklarowała stawkę celną obniżoną (zerową), jak dla towarów o preferencyjnym pochodzeniu z Unii Europejskiej na podstawie deklaracji eksportera.
Ze względu na powstałe wątpliwości odnoszące się do dowodów pochodzenia importowanego towaru, polskie władze celne zwróciły się do niemieckich władz celnych o przeprowadzenie weryfikacji deklaracji niemieckiego eksportera o pochodzeniu odzieży zamieszczonych na fakturach.
Władze celne niemieckie nie udzieliły odpowiedzi na zapytanie polskich organów celnych.
W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 21 lutego 2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Szczecinie wszczął z urzędu postępowanie w odniesieniu do pięciu zgłoszeń celnych w tej sprawie w celu ustalenia prawidłowości zastosowanych stawek celnych.
Następnie decyzją z dnia 3 kwietnia 2002 r., wydaną m.in. na podstawie art. 32 Protokołu nr 4, stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi, podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (zał. do Dz.U. Nr 104, poz. 662 z późn. zm.), uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe i ponownie określił kwotę wynikającą z długu celnego, z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej w wysokości 21,4%.
Po rozpoznaniu odwołania importera, Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie decyzją z dnia 14 stycznia 2003 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zgłoszenia celnego SAD z dnia 8 kwietnia 1999 r. i umorzył w tej części postępowanie, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Szczecinie.
W wyniku wniesionej skargi przez [...] z siedzibą w Radomiu na decyzję organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie omawianym wyrokiem oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
[...] złożyła od tego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie art. 174 pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących okresu przedawnienia długu celnego i brak przyjęcia, że termin przedawnienia długu celnego upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Skarżąca podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśnił w stopniu wyczerpującym stanu faktycznego sprawy i w całości pominął podnoszoną przez skarżącą w skardze kwestię przedawnienia zobowiązania.
Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 6 października 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał uchwałę o sygn. akt FPS 8/03, w której stwierdził, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926) upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Zgodnie z art. 70 § l Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast art. 65 § 5 Kodeksu celnego stwierdza, że decyzja, o której mowa w art. 65 § 4 Kodeksu celnego, nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
Zdaniem skarżącej, istnieje "ewidentny związek" łączący kwestię zobowiązania podatkowego według Ordynacji podatkowej z kwestią długu celnego według przepisów Kodeksu celnego. Dlatego, w ocenie skarżącej, przesłanka zawarta w cyt. uchwale NSA dotycząca przedawnienia zobowiązania podatkowego ma również odniesienie do długu celnego. Skarżąca uważa, że w sprawie niniejszej zaszły przesłanki, w myśl których dług celny uległ przedawnieniu, bowiem trzyletni termin określony przepisami Kodeksu celnego upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy.
Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt l), a także naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Stosownie zaś do art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania w rozumieniu § 2 tego artykułu. Żaden z przypadków wymienionych w tym przepisie w sprawie zaskarżonej kasacją nią zachodzi.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego - art. 65 § 5 Kodeksu celnego przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu wobec braku przyjęcia, że termin przedawnienia długu celnego upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, a więc wskazała na jedną z dwu postaci naruszenia prawa materialnego, wymienionych w art. 174 pkt l p.p.s.a.
Naruszenie prawa materialnego m.in. przez niewłaściwe jego zastosowanie, to kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, właściwe skonfrontowanie okoliczności stanu faktycznego z hipotezą normy prawnej i poddanie tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2003 r. ICKN 160/01, LEX nr 78813).
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut niewłaściwego zastosowania w zaskarżonym wyroku art. 65 § 5 Kodeksu celnego sprowadza się w istocie do kwestionowania ustaleń faktycznych, na podstawie których Sąd orzekający w pierwszej instancji, a wcześniej organ celny rozstrzygający w postępowaniu odwoławczym, przyjęły, że jedynie w odniesieniu do zgłoszenia celnego z dnia 8 kwietnia 1999 r. [...] zaskarżona odwołaniem decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Szczecinie z dnia 3 kwietnia 2002 r. została wydana z naruszeniem art. 65 § 5 Kodeksu celnego, bowiem przewidziany w tym przepisie 3-letni termin do wydania decyzji, o której mowa w art. 65 § 4 Kodeksu celnego, upłynął w dniu 8 kwietnia 2002 r., podczas gdy decyzja organu celnego pierwszej instancji została stronie doręczona w dniu 9 kwietnia 2002 r.
W kasacji skarżąca natomiast, zaskarżając wyrok w całości, zarzuca, że Sąd pierwszej instancji pominął kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego wobec naruszenia 5-letniego terminu przewidzianego w art. 70 § l Ordynacji podatkowej.
W tym zakresie skarżąca powołuje uchwałę NSA z dnia 6 października 2003 r. sygn. akt FPS 8/03 i wywodzi, że zawarta w tej uchwale przesłanka dotycząca przedawnienia zobowiązania podatkowego ma zastosowanie także do przedawnienia długu celnego, bowiem tak liczony trzyletni termin określony przepisami Kodeksu celnego upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut skargi nie jest zasadny.
Dług celny, w rozumieniu art. 3 § l pkt 2 Kodeksu celnego, jest powstałym z mocy prawa zobowiązaniem m.in. do uiszczenia należności celnych w przywozie odnoszącym się do towarów. Ustawa Kodeks celny reguluje zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, także związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych (art. l).
Uiszczenie należności celnych jest jednym z takich obowiązków, jakie przepisy prawa celnego nakładają na osoby wprowadzające towar na polski obszar celny (art. 2 § 2 Kodeksu celnego).
Kodeks celny w art. 2 § 4 wprowadza regulację prawną, zgodnie z którą zasady powstawania i wykonywania oraz wygasania zobowiązań podatkowych, związanych z wprowadzeniem towaru na polski obszar celny lub z jego wyprowadzeniem z polskiego obszaru celnego, oraz zakres praw i obowiązków organów celnych w tych sprawach regulują odrębne przepisy. Z regulacji tej wynika, że zobowiązania podatkowe w zakresie określonym w cyt. przepisie zostały wyłączone z Kodeksu celnego i podlegają odpowiednim regulacjom z ustaw podatkowych, w tym ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Z regulacji zawartej w art. 262 Kodeksu celnego wynika jedyne odstępstwo od zasady określonej w art. 1 tego Kodeksu, dopuszczające odpowiednie zastosowanie przepisu art. 12 oraz przepisów działu IV Ordynacji podatkowej do postępowania w sprawach celnych i nie zawiera innej regulacji prawnej, która dopuszczałaby takie zastosowanie art. 70 Ordynacji podatkowej.
Przepis art. 70 Ordynacji podatkowej jest normą prawa materialnego, został zamieszczony w dziale III "Zobowiązania podatkowe" - rozdział 8 "Przedawnienie" cyt. ustawy Ordynacja podatkowa i nie pozostaje w żadnym związku z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, wprowadzającym zakaz wydania decyzji, której jednym z elementów jest określenie kwoty wynikającej z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego, jeżeli od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego upłynęły 3 lata (art. 65 § 4 pkt 2). Przepis ten wprowadza samodzielne rozwiązanie prawne kwestii przedawnienia w sprawach celnych niezależne od normy prawnej zawartej w art. 70 Ordynacji podatkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela zasadność stanowiska Sądu pierwszej instancji wyrażonego w zaskarżonym wyroku, że termin 3-letni, określony w art. 65 § 5 Kodeksu celnego ograniczający wydanie decyzji, o której mowa w art. 65 § 4 Kodeksu celnego, dotyczy wydania decyzji przez organ celny pierwszej instancji.
Termin ten liczony jest od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie zgłoszenia celne zostały przyjęte w dniach: 8, 20, 22 i 30 kwietnia oraz 20 maja 1999 r., zaś decyzja organu celnego pierwszej instancji z dnia 3 kwietnia 2002 r. uznająca powyższe zgłoszenia celne za nieprawidłowe i określająca kwotę długu celnego została stronie doręczona w dniu 9 kwietnia 2002 r. Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 4 grudnia 2000 r. sygn. akt FPS 10/00 pojęcie "wydanie decyzji" obejmuje doręczenie (ogłoszenie) decyzji stronie. Skoro organ odwoławczy prawidłowo uznał, że tylko w przypadku zgłoszenia celnego z dnia 8 kwietnia 1999 r. decyzja organu celnego pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 65 § 5 Kodeksu celnego, w pozostałym zaś zakresie skargę oddalił, to zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
Podmiot dokonujący przywozu towaru na polski obszar celny, którego sytuacja prawna w zakresie obowiązku prawnego została skonkretyzowana w decyzji organu na mocy obowiązującej normy prawnej, nie może skutecznie wskazywać w podstawie kasacji z art. 174 pkt l p.p.s.a. naruszenia przepisu prawa nie mającego zastosowania w sprawach celnych.
Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw - Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.