Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 września 2003 r. - sygn. akt III SA 2968/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. S.A. na decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia 1 października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
Przed Komisją Papierów Wartościowych i Giełd zostało wszczęte postępowanie w celu ustalenia czy Spółka S. S.A. z siedzibą w P. właściwie wykonała obowiązki przekazywania informacji, o których mowa w art. 81 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447 ze zm.). Przedmiotem postępowania były przede wszystkim zagadnienia dotyczące sposobu informowania przez S. S.A. o nabywaniu przez podmiot zależny od spółki S. P. Sp. z o.o. akcji S. S.A. oraz dotyczące sposobu informowania o wpisie do rejestru przedsiębiorców podwyższenia kapitału zakładowego S.-P. Sp. z o.o., a także sprawy związane z nieprzekazaniem do publicznej wiadomości informacji o zawarciu przez S. S.A. znaczącej umowy.
Komisja Papierów Wartościowych i Giełd stwierdziła, że spółka S. S.A. nie wykonała obowiązków określonych w art. 81 ust. 1 pkt 3 i art. 148 pkt 1 w zw. z art. 158a ust. 3 i decyzją z dnia 13 sierpnia 2002 r. nr [...] nałożyła na Spółkę karę pieniężną wysokości 250.000 zł.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku rozpoznania tego wniosku decyzją z dnia 1 października 2003 r. nr [...] Komisja Papierów Wartościowych i Giełd utrzymała w mocy swoją poprzednią decyzję.
Na tę decyzję S. S.A. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji Skarżąca podtrzymała przedstawione wcześniej argumenty. Na rozprawie w dniu 27 maja 2003 r. dołączyła pisemną opinię prawną.
W odpowiedzi na skargę Komisja Papierów Wartościowych i Giełd wniosła o jej oddalenie. Zarzuty uznała za bezzasadne i podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją, oraz w piśmie procesowym z dnia 20 sierpnia 2003 r.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podzielił zarzutu Skarżącej, iż Komisja popełniła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezasadnym przyjęciu, że spółka nie wykonała obowiązków informacyjnych określonych w art. 81 ust. 1 pkt 3 prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi lub wykonała je nienależycie. Spółka w istocie nie wykonała ciążących na niej obowiązków informacyjnych. W raporcie bieżącym przekazanym dnia 7 października 1999 r., a sporządzonym dnia 5 października 1999 r. wskazała bowiem na nabycie 30 września 1999 r. przez podmiot zależny S.-P. sp. z o.o. 175 sztuk akcji S. S.A. Brak jest natomiast w aktach sprawy dowodu przekazania raportu sporządzonego w dniu 7 października 1990 r., którego kopię spółka dołączyła do swego pisma skierowanego do Komisji w dniu 22 lipca 2002 r. Skarżąca zaś, poza ogólnym podniesieniem zarzutu dokonania przez Komisję błędnych ustaleń faktycznych co do wykonywania przez nią obowiązków informacyjnych, nie odniosła się w ogóle do faktu braku przekazania raportu sporządzonego w dniu 7 października 1990 r.
Sąd przyjął, iż skarżąca Spółka nie poinformowała Komisji Papierów Wartościowych, spółki prowadzącej giełdę, ani agencji informacyjnej o zawarciu w dniu 12 grudnia 2001 r. umowy z S.-P. sp. z o.o., treścią której było wydzierżawienie i wynajęcie tej spółce znacznej części majątku S. S.A. Umowa ta, jak wynika z akt postępowania administracyjnego i czego Spółka nie zakwestionowała, spełnia przesłanki znaczącej umowy w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie rodzaju, formy i zakresu informacji bieżących i okresowych oraz terminów ich przekazywania przez emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu (Dz.U. Nr 163, poz. 1160 ze zm.). Sąd podzielił pogląd Komisji wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nie można przyjąć, aby poinformowanie w raporcie bieżącym nr [...] o przesunięciu produkcji opakowań do spółki zależnej S.-P. sp. z o.o. od dnia 1 września 2000 r. wyłączało obowiązek informowania o zawarciu umowy w dniu 12 grudnia 2001 r. Podniesiona przez skarżącą Spółkę okoliczność, iż zawarcie tej umowy nie zmieniło sytuacji Spółki, a zatem nie mogło spowodować (i w rzeczywistości nie spowodowało) zmiany cen jej akcji, nie ma, w ocenie Sądu, prawnego znaczenia. Obowiązek informowania w raporcie bieżącym o fakcie zawarcia znaczącej umowy powstaje bowiem niezależnie od ewentualnego wpływu tego zdarzenia na cenę lub wartość akcji. Wystarczy ustalenie, że umowa spełnia określone w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów kryteria umowy znaczącej.
NSA podzielił także pogląd wyrażony przez Komisję, iż skarżąca Spółka nie podała do publicznej wiadomości we właściwym terminie informacji o wpisie do rejestru przedsiębiorców podwyższenia kapitału zakładowego podmiotu zależnego S.-P. sp. z o.o. Z akt postępowania administracyjnego wynika bowiem, iż postanowienie o wpisie zostało wydane przez Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. Sąd Gospodarczy XX Wydział KRS dnia 8 marca 2002 r. i tego samego dnia zostało wykonane co oznacza, że w dniu 8 marca 2002 r. do systemu informatycznego Krajowego Rejestru Sądowego wprowadzone zostały odpowiednie dane. Tego samego dnia postanowienie o dokonaniu wpisu zostało wydane radcy prawnemu Spółki. Zgodnie zatem z treścią § 5 ust. 1 pkt 12 oraz § 66 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2001 r. Spółka powinna, zdaniem Sądu, wykonać obowiązek poinformowania o rejestracji zmiany wysokości kapitału zakładowego podmiotu zależnego najpóźniej w dniu następnym tj. 9 marca 2002 r. Uczyniła to zaś dopiero w dniu 25 marca 2002 r. raportem bieżącym nr [...] po uprawomocnieniu się postanowienia. Pierwszy z powołanych wyżej przepisów rozporządzenia nakłada na emitenta obowiązek przekazania w formie raportu bieżącego informacji m.in. o rejestracji przez sąd podwyższenia kapitału zakładowego podmiotu zależnego. Zgodnie zaś z treścią art. 20 ust. 1 zd. 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wpis jest dokonany z chwilą umieszczenia danych w rejestrze. Należy więc przyjąć, iż rejestracja w rozumieniu rozporządzenia została dokonana dnia 8 marca 2002 r. Zdaniem Sądu nie można - wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki - uznać, iż obowiązek informacyjny powstaje dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia sądu.
W ocenie Skarżącej argumentem przemawiającym za bezzasadnością zarzutu niedopełnienia przez nią obowiązków informacyjnych jest fakt nieskorzystania przez Komisję z możliwości nakazania emitentowi opublikowania stosownych informacji w dwóch dziennikach ogólnopolskich, o czym mowa jest w przepisie art. 85 ust. 2 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Zdaniem Sądu argument ten nie jest trafny, bowiem z powołanego wyżej przepisu wynika uprawnienie, a nie obowiązek Komisji do zobowiązania emitenta, aby ten dokonał stosownego opublikowania informacji.
Skarżąca Spółka zarzuca również Komisji błędną wykładnię art. 148 pkt 1 w zw. z art. 158a ust. 3 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi poprzez przyjęcie, iż sam fakt zawarcia przez akcjonariuszy spółki porozumienia dotyczącego prowadzenia trwałej i wspólnej polityki w zakresie zarządzania spółką rodzi obowiązek wynikający z art. 147 powołanej ustawy, czyli zawiadomienia spółki o tym fakcie. Tymczasem, zdaniem Skarżącej, obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, jeżeli choćby jeden z połączonych porozumieniem akcjonariuszy nabędzie akcje spółki (lub wystawione w związku z nimi kwity depozytowe) i zarazem nabycie to spowoduje przekroczenie określonych przepisami ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi progów procentowych koncentracji akcji. W ocenie Sądu problem wykładni art. 158a powoływanej ustawy mógłby mieć znaczenie prawne w rozpatrywanej sprawie, jeżeli jednocześnie przyjęto by, iż przewidziany w art. 148 pkt 1 tej ustawy obowiązek spółki do przekazania informacji dostarczonych spółce przez akcjonariuszy istnieje tylko wtedy, gdy na akcjonariuszach ciąży obowiązek przekazania odpowiednich informacji spółce. Zdaniem Sądu pogląd uzależniający powstanie obowiązku informacyjnego w stosunku do spółki od istnienia odpowiedniego obowiązku po stronie akcjonariuszy jest jednak błędny.
Ponadto nawet gdyby Sąd podzielił w pełni poglądy wyrażone przez skarżącą Spółkę nie mógłby uchylić zaskarżonej decyzji, ponieważ nie zaistniało naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Jak bowiem wynika ze stenogramu posiedzenia Komisji podstawą wymierzenia kary Spółce były jedynie okoliczności związane z nieinformowaniem o podwyższeniu kapitału podmiotu zależnego i zawarciem umowy o wydzierżawieniu znacznej części majątku.
Sąd wyjaśnił, że nie może odnieść się do twierdzenia Spółki, iż wymierzona kara jest nieadekwatna do rodzaju stawianych jej zarzutów, ponieważ nie może on dokonywać oceny zasadności decyzji co do wysokości kary, jeśli organ administracji wymierza karę według swego uznania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie w pełni podzielił podniesiony przez Skarżącą zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 8 i 11 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie przesłanek, jakimi Komisja kierowała się przy wymierzaniu kary. Komisja bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazała te przesłanki. Należały do nich charakter naruszeń prawa, jakich dopuściła się Spółka przy wykonywaniu ciążących na niej obowiązków informacyjnych oraz postawa Spółki w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Komisja odwołała się ponadto do uzasadnienia swej decyzji z dnia 13 sierpnia 2002 r., w którym wskazała na podawanie przez Spółkę sprzecznych informacji, unikanie odpowiedzi na postawione pytania oraz powoływanie się na fakty, które nie miały miejsca. Sąd zgodził się natomiast z twierdzeniem Skarżącej, iż jest to uzasadnienie lakoniczne, a co za tym idzie może nie przekonywać strony postępowania o zasadności orzeczenia kary w określonej wysokości.
W odpowiedzi na skargę oraz piśmie procesowym złożonym w związku z przedłożoną przez Skarżącą opinią prawną. Komisja dokonała pełniejszego uzasadnienia wymiaru nałożonej na Spółkę kary. Przesłanki, jakimi kierowała się Komisja w tym względzie wynikają także z załączonego do wspomnianego pisma procesowego fragmentu stenogramu z posiedzenia Komisji, podczas którego podejmowano rozstrzygnięcie o wymierzeniu spółce kary. Zdaniem Sądu właściwe uzasadnienie powinno zostać doręczone stronie postępowania wraz z sentencją decyzji, a nie powstawać dopiero na skutek zaskarżenia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny może jednak uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję tylko wówczas, jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że z akt postępowania wynika, iż zbyt lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie wymiaru kary wpływu takiego nie miało.
Od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. S.A. wniosła za pośrednictwem pełnomocnika będącego adwokatem skargę kasacyjną zaskarżając to orzeczenie w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 oraz art. 22 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r.. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia 1 października 2002 r. nr [...] w sytuacji, gdy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż. w ocenie tego Sądu Komisja Papierów Wartościowych i Giełd naruszyła przepisy postępowania oraz dopuściła się szeregu uchybień;
- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. art. 158a ust. 3 w związku z art. 148 ust. 1 i art. 147 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447, - PPOPWU) poprzez niezasadne uznanie, że na Spółce S. S.A. ciążył obowiązek poinformowania o zawarciu w dniu 18 kwietnia 2002 r. porozumienia akcjonariuszy przez M. C., W. K. oraz K. Ż. w sytuacji, gdy z przepisów PPOPWU wynika, że takiego obowiązku Spółka nie miała.
Na podstawie art. 176 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Spółka wnosząca skargę kasacyjną wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie skargi Spółki S. S.A. na decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia 1 października 2002 r. nr [...] i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W ocenie Spółki S. S.A. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w zaskarżonym wyroku oraz jego uzasadnieniu nie jest zasadne z podanych poniżej przyczyn.
Spółka podniosła, że stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w zaskarżonym wyroku odnośnie do zarzutu Skarżącej, że KPWiG nie wskazała w uzasadnieniu decyzji przesłanek, jakimi kierowała się przy wymierzaniu kary Spółce S. S.A., jest wewnętrznie niespójne i sprzeczne. Z jednej strony Sąd uznaje, że uzasadnienie decyzji KPWiG jest lakoniczne i nie przekonujące o zasadności orzeczenia kary w określonej wysokości, z drugiej zaś przyznaje, że uzasadnienie powinno zostać doręczone stronie postępowania wraz z sentencją decyzji, a nie powstawać dopiero na skutek zaskarżenia decyzji, a następnie podnosi, że wyjaśnienia złożone przez KPWiG w toku postępowania uzupełniły to uzasadnienie. Zdaniem Skarżącej z powyższego jednoznacznie wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł naruszenie przez KPWiG przepisów postępowania administracyjnego, a mimo to skargę Spółki S. S.A. oddalił.
Wnioskodawca stwierdził, że z załączonego przez KPWiG stenogramu wynika, że decyzja o wysokości kary pieniężnej nie była podejmowana w drodze rzeczowej dyskusji, lecz w drodze licytacji zarządzonej przez Przewodniczącego. Członkowie KPWiG nie zapoznali się przed podjęciem dyskusji z dokumentami zgromadzonymi w sprawie i nie nastąpiło choćby zrelacjonowanie sprawy przez jednego z członków Komisji.
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że nie może on dokonywać oceny zasadności decyzji co do wysokości kary, jeśli organ administracji wymierza karę według swego uznania. Spółka podniosła, iż uznanie administracyjne oznacza, że Sąd jest zobowiązany do sprawdzenia, czy organ orzekający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz racjonalnie umotywował swoje stanowisko. Każde inne działanie pozbawione powyższych cech nie może być uznane za korzystające z ochrony uznanie administracyjne. Będzie to działanie dowolne nie korzystające z ochrony prawa. Spółka wnosząca skargę kasacyjną powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 1996 r. - sygn. akt SA/Wr 3095/95. W opinii Spółki w niniejszej sprawie działanie KPWiG sprowadziło się de facto do licytacji wysokości kary, a zatem uznała ona, że nie można mówić o korzystającym z ochrony działaniu w ramach uznania administracyjnego.
Zdaniem Spółki S. S.A. Naczelny Sąd Administracyjny - rozpoznając skargę tej Spółki - naruszył wskazane przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowało bowiem nieuchyleniem zaskarżonej decyzji Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia 1 października 2002 r. nr [...] w sytuacji, gdy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż także w ocenie tego Sądu Komisja Papierów Wartościowych i Giełd naruszyła przepisy postępowania oraz dopuściła się szeregu uchybień.
Spółka wnosząca skargę kasacyjną wskazała, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podniósł, że brak jest w aktach sprawy dowodu przekazania raportu sporządzonego dnia 7 października 1990 r., którego kopię Spółka dołączyła do swego pisma kierowanego do Komisji w dniu 22 lipca 2002 r. i że nie odniosła się w ogóle do faktu braku przekazania wspomnianego raportu. Wobec powyższego Spółka w skardze kasacyjnej podniosła, iż w roku 1990 spółka zależna S.-P. Sp. z o.o. nie nabyła akcji S. S.A., a tym samym nie został sporządzony raport dotyczący takiej okoliczności, opatrzony datą 7 października 1990 r. Wywody Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej materii są zatem dla S. S.A niezrozumiałe.
Ponadto - w ocenie Spółki S. S.A - rozpoznając skargę tej Spółki Naczelny Sąd Administracyjny naruszył wskazane wyżej przepisy prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niezasadnie przyjął, że na Spółce S. S.A. ciążył obowiązek poinformowania o zawarciu w dniu 18 kwietnia 2002 r. porozumienia akcjonariuszy przez M. C., W. K. oraz K. Ż. Z przepisów ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi wynika, że takiego obowiązku spółka S. S.A. nie miała. Spółka wnosząca skargę kasacyjną zauważa, że jej argumentację oraz ugruntowane poglądy doktryny w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny całkowicie pominął. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w zaskarżonym wyroku jest, zdaniem Skarżącej Spółki, niezasadne, ponieważ na spółce publicznej ciąży obowiązek informacyjny, gdy doszło do nabycia znacznych pakietów akcji w przypadkach szczegółowo opisanych w art. 147 PPOWU, natomiast zawarcie porozumienia z dnia 18 kwietnia 2002 r. nie jest ani nabyciem, ani zbyciem znacznych pakietów akcji Spółki S. S.A.
Spółka wnosząca skargę kasacyjną wskazała, iż przedmiotem rozważań w opinii dr M. R. z dnia 19 maja 2003 r. było ustalenie, czy zawarcie samego porozumienia, o którym mowa w art. 158a ust. 3 pkt 1 PPOPWU powoduje powstanie obowiązków informacyjnych określonych w przepisach rozdziału IX PPOPWU. Autor opinii wskazał, iż obowiązek informacyjny z art. 148 pkt 1 spoczywający na spółce publicznej jest pochodną wykonania przez jej akcjonariusza obowiązku informacyjnego na podstawie art. 147 zakładając, że na akcjonariuszu ciąży obowiązek informacyjny z art. 147. Sam fakt zawarcia porozumienia nie powoduje powstania obowiązku z art. 147 i w konsekwencji nie powstaje także obowiązek informacyjny spoczywający na spółce publicznej.
Spółka wnosząca skargę kasacyjną zgodziła się z argumentacją Sądu, iż spółka nie ma obowiązku badania czy akcjonariusze wykonali prawidłowo obowiązki informacyjne. Warunkiem jednak wywiązania się przez spółkę z obowiązków informacyjnych wynikających z art. 148 pkt 1 omawianej ustawy jest otrzymanie informacji o nabyciu akcji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż spółka jest jedynie zobowiązana do przekazania informacji otrzymanych od akcjonariuszy i jedynie za niewykonanie tego obowiązku ponosi odpowiedzialność. Sąd nie odniósł się w ogóle do zagadnienia, czy spółka ma obowiązek informowania agencji informacyjnej oraz spółki prowadzącej giełdę o zawarciu porozumienia przez akcjonariuszy, jeżeli członkowie porozumienia nie podjęli żadnych działań w kierunku nabycia akcji spółki publicznej lub wystawionych w związku z nimi kwitów depozytowych. Z uzasadnienia Sądu można, zdaniem S. S.A, wywnioskować, iż spółka ma obowiązek przekazywania wszystkich informacji otrzymywanych od swoich akcjonariuszy, co jest rozumowaniem błędnym.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraził pogląd, że rozstrzygnięcie, czy Spółka S. S.A. miała obowiązek poinformowania o porozumieniu zawartym przez jej akcjonariuszy nie miało znaczenia dla sprawy. Sąd ten uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a w rozpatrywanej sprawie ta przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji nie zachodziła. Skoro Komisja zarówno w uzasadnieniu decyzji z dnia 13 sierpnia 2002 r. jak i w uzasadnieniu decyzji z dnia 1 października 2002 r. podała rzekome naruszenia PPOPWU, których miała się dopuścić Spółka S. S.A., a następnie stwierdziła, iż wskazane naruszenia spowodowały wydanie decyzji o karze w wymiarze 250.000 zł, to nie można wnioskować, że jedno z naruszeń nie miało znaczenia dla wymiaru kary, a zatem dla oceny zasadności jej wymierzenia. Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, że z treści stenogramu KPWiG wynikało, iż podstawą wymierzenia kary były jedynie okoliczności związane z nieinformowaniem o podwyższeniu kapitału podmiotu zależnego i zawarciem umowy o wydzierżawieniu znacznej części majątku. Tymczasem zapis na stronie 135 stenogramu wskazuje, iż członkowie Komisji brali pod uwagę także zarzut naruszenia PPOPWU poprzez niepoinformowanie o porozumieniu zawartym przez akcjonariuszy. Niezrozumiałe i niedopuszczalne jest stanowisko Sądu jakoby ustalenie czy spółka miała obowiązek poinformowania o zawarciu porozumienia przez akcjonariuszy nie miało znaczenia dla wymiaru nałożonej kary, zwłaszcza że spółka S. S.A. nie kwestionowała uprawnienia KPWiG do wymierzenia kary, lecz brak uzasadnienia przesłanek jakimi Komisja kierowała się wymierzając karę w takiej wysokości.
Ponadto Spółka S. S.A. podniosła, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się do jej wyjaśnień, iż Spółka ta prawidłowo wykonała obowiązki informacyjne, albowiem została poinformowana o prawomocności postanowienia o wpisie podwyższenia kapitału zakładowego w dniu 25 marca 2002 r. W tym samym dniu, tj. z chwilą powzięcia wiadomości o prawomocnym orzeczeniu Sądu, Spółka S. S.A. poinformowała publicznie raportem bieżącym nr [...] o tym zdarzeniu. Stwierdzenie przez Sąd, iż należy przyjąć, że rejestracja w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. została dokonana dnia 8.03.2002 r. - tj. z dniem dokonania wpisu w rejestrze, nie zostało poparte żadnymi wypowiedziami judykatury. Zdaniem S. S.A. okoliczność, że wpis jest dokonany z chwilą zamieszczenia danych w rejestrze nie przesądza jeszcze o tym, iż data dokonania wpisu - na podstawie nieprawomocnego postanowienia sądu - jest "zdarzeniem", o którym mowa w § 66 rozporządzenia.
Spółka wnosząca skargę kasacyjną wskazała, iż uzasadnienie Sądu, jakoby nieprzekazanie informacji o podwyższeniu kapitału uniemożliwiało osobie zainteresowanej złożenie środka odwoławczego jest nietrafne. Prawo do zaskarżenia uchwały zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przysługuje wyłącznie osobom enumeratywnie wymienionym w art. 520 ustawy Kodeks spółek handlowych. Sąd nie wskazał, kto miałby być ową "osobą zainteresowaną", której uniemożliwiono złożenie środka odwoławczego. Spółka S. S.A. podała, iż w szczególności za taką osobę nie mógłby zostać uznany składający zawiadomienie do KPWiG akcjonariusz S. S.A. P. M. Z tego punktu widzenia data przekazania raportu bieżącego jest zatem bez znaczenia. Nadto - w opinii wnoszącej skargę kasacyjną - nawet gdyby uznać, że akcjonariusze lub KPWiG mogliby być uczestnikami postępowania o zarejestrowanie podwyższonego kapitału zakładowego S. P. Spółki z o.o., to zarówno akcjonariusze Spółki, jak i Komisja Papierów Wartościowych i Giełd mogli zażądać wznowienia postępowania sądowego, które to uprawnienie wynika z art. 524 § 2 k.p.c. Na jego podstawie osoba zainteresowana, która nie była uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jej prawa. Tak więc nie można jednoznacznie wskazywać, iż podanie informacji o podwyższeniu kapitału po uprawomocnieniu się stosownego postanowienia referendarza sądowego naraża osoby zainteresowane na szkodę w postaci niemożności ochrony własnego interesu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w drugiej instancji w zakresie wyznaczonym w skardze kasacyjnej. Granice te Sąd przekracza z własnej inicjatywy jedynie w przypadku nieważności postępowania (art. 183 § 2 powołanej ustawy). Nieważność taka, stosownie do art. 183 § 2 zachodzi gdy: droga sądowa była niedopuszczalna; strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany; w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona; skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy; jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw oraz gdy wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie jednakże przypadek nieważności postępowania nie występuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaś z punktu widzenia wymagań formalnych (art. 176) skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzucie: naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 oraz art. 22 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r.. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia 1 października 2002 r. nr [...] w sytuacji, gdy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż. w ocenie tego Sądu Komisja Papierów Wartościowych i Giełd naruszyła przepisy postępowania oraz dopuściła się szeregu uchybień, oraz na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. art. 158a ust. 3 w związku z art. 148 ust. 1 i art. 147 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447,) poprzez niezasadne uznanie, że na Spółce S. S.A. ciążył obowiązek poinformowania o zawarciu w dniu 18 kwietnia 2002 r. porozumienia akcjonariuszy przez M. C., W. K. i K. Ż. w sytuacji, gdy z przepisów wspomnianego Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi wynika, że takiego obowiązku Spółka nie miała.
Przytoczone przepisy zakreślają zatem granice zaskarżenia kwestionowanego wyroku. A warto podkreślić, że oceniając sposób skonstruowania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny na przykład w wyroku z dnia 14 kwietnia 2004 r. - sygn. akt FSK 11/04 podkreślał, iż skoro przedmiotem zaskarżenia jest wyrok Sądu, to skarga kasacyjna, aby mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania musi wskazywać konkretny przepis prawa naruszonego przez sąd ze wskazaniem na czym - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu (przez sąd); jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis winien być zastosowany, na czym polegało naruszenie przepisów postępowania (sądowego) i jaki - istotny - wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć. Skarga kasacyjna musi być zatem precyzyjna (przede wszystkim co do granic zaskarżenia) i jej uzupełnienie w tym zakresie nie jest dopuszczalne.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej trzeba podkreślić, że opiera się ona po pierwsze na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 oraz art. 22 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r.. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Warto zatem przypomnieć, że zgodnie z powołanym art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W przepisie tym zawiera się więc reguła, wedle której sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej na podstawie kryterium legalności. Oznacza to w praktyce, iż NSA mógł zbadać zaskarżoną decyzję (decyzje) jedynie pod kątem jej zgodności z prawem, nie zaś pod kątem na przykład celowości czy słuszności. W rozpoznawanej sprawie Sąd wydając kwestionowany wyrok nie przekroczył wspomnianych uprawnień, wynikających z omawianego przepisu, a zatem nie naruszył powołanego w skardze kasacyjnej art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie nie jest zatem trafny.
Przytoczenie drugiej podstawy kasacyjnej polegało na powołaniu art. 22 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r.. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Trzeba zatem podkreślić, że powołany artykuł zawiera cztery ustępy dotyczące zupełnie różnych sytuacji procesowych. I tak, według ust. 1 sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, albo stwierdza niezgodność z prawem decyzji lub postanowienia.
Z kolei zgodnie z postanowieniami ust. 2 decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie natomiast z ust. 3 sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, a stosownie do ust. 4 w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy art. 22 ust. 1-3 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie.
Powołanie się zatem przez S. S.A. w skardze kasacyjnej jedynie na art. 22 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (obejmujący - jak wspomniano - różne sytuacje prawne) nie stanowi o precyzyjnym przedstawieniu podstaw kasacyjnych. Nie oznacza to jednak, iż skarga kasacyjna w tym zakresie jest niedopuszczalna. Wymaga ona jednak sprecyzowania na podstawie innych okoliczności i argumentów powołanych tej skardze. I tak wnoszący skargę kasacyjną powołuje wspomniany art. 22 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w punkcie III. 1/ skargi, w kontekście zarzutu "naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy". Naruszenie to - zdaniem S. S.A. - jawi się jako "nieuchylenie zaskarżonej decyzji Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia 1 października 2002 r. nr [...] w sytuacji, gdy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż w ocenie tego Sądu Komisja Papierów Wartościowych i Giełd naruszyła przepisy postępowania oraz dopuściła się szeregu uchybień". Tak więc nasuwa się wniosek, że w tym zakresie podstawę kasacyjną stanowił w istocie nieprecyzyjnie powołany art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Trzeba jednak podkreślić, że nawet przy takiej wykładni skargi kasacyjnej nie jest możliwe uwzględnienie jej zarzutów. Powołane przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. są bowiem jedynie podstawą do uchylenia wyroku sądu administracyjnego w sytuacji gdy w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania i gdy mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednakże formułując zarzut kasacyjny w tym zakresie trzeba wykazać - jakie konkretnie przepisy o postępowaniu zostały naruszone w sprawie, co - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - powinno uzasadnić uchylenie określonej decyzji przez sąd administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie wskazano takich przepisów ani wprost, ani pośrednio w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Zatem także ten zarzut nie może zostać uznany za skuteczny.
Trzeba wskazać, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (pkt III 1/) podkreśla się, że NSA dostrzegł lakoniczne uzasadnienie decyzji (brak przesłanek wysokości kary), a pomimo tego skargę oddalił. Formułując taki zarzut nie wskazuje się jednak - poza ogólnym stwierdzeniem w tej kwestii - jakie przepisy procesowe zostały naruszone i jaki mogło to mieć wpływ na wynik sprawy.
Z kolei w pkt III 2/ uzasadnienia autor skargi kasacyjnej podnosi, że stanowisko NSA jest niespójne i sprzeczne, bo NSA twierdzi, że uzasadnienie decyzji nie może powstać później, a następnie podnosi, że wyjaśnienia złożone przez KPWiG w toku postępowania uzupełniały to uzasadnienie. Tu także, poza zasygnalizowaniem istoty problemu, nie wskazano naruszonych przez Sąd przepisów prawa.
Wymogom skargi kasacyjnej nie odpowiada również pkt III 3/, w którym wskazuje się, jako błąd Sądu, ocenę okoliczności, iż ze stenogramu z posiedzenia Komisji nie wynikają przesłanki decyzji w zakresie kary, a jedynie licytacja co do jej wysokości. Nie powołuje się jednak ewentualnie naruszonych konkretnych przepisów prawa.
W punkcie III 4/ podkreślono, że NSA stanął na stanowisku, iż nie może on dokonywać oceny zasadności decyzji co do wysokości kary, jeżeli organ administracji publicznej wymierza tę karę według swojego uznania. Na tym tle sformułowano zarzut, że skoro Komisja prowadziła jedynie "licytację" co do wysokości kary, to nie może być mowy o "korzystającym z ochrony działaniu w ramach uznania administracyjnego". Taki wniosek nie został jednak poparty wskazaniem naruszonych przez Sąd norm prawnych, co wyłącza możliwość oceny tego zagadnienia w kontekście żądań skargi kasacyjnej.
Podkreślono także w pkt III 6/ uzasadnienia skargi kasacyjnej, że w istocie błędnie ustalono w postępowaniu, iż Spółka zależna nabyła w roku 1990 akcje Spółki S. S.A. i powinna była sporządzić raport opatrzony datą 7.10.1990 r. Ten zarzut jednakże opiera się na oczywistym błędzie pisarskim i jako taki nie może stanowić o zasadności skargi kasacyjnej.
W punkcie VI uzasadnienia skargi kasacyjnej podkreślono, że Spółka prawidłowo wykonała swoje obowiązki informacyjne co do wpisu podwyższenia kapitału zakładowego, bowiem z chwilą powzięcia wiadomości o prawomocnym orzeczeniu sądu poinformowała o wpisie raportem nr [...]. Stwierdzenie zatem przez NSA, że rejestracja podwyższenia kapitału została dokonana z naruszeniem terminu jest niezasadne, bowiem nie znajduje - zdaniem S. S.A. - potwierdzenia w żadnych wypowiedziach judykatury. Temu zarzutowi także nie towarzyszy wskazanie konkretnych przepisów, które naruszył NSA rozważając kwestię terminu dokonania rejestracji podwyższenia kapitału zakładowego.
W uzasadnieniu skargi podnosi się także naruszenie przez NSA przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. art. 158a ust. 3 w związku z art. 148 ust. 1 i art. 147 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447) poprzez niezasadne uznanie, że na Spółce S. S.A. ciążył obowiązek poinformowania o zawarciu w dniu 18 kwietnia 2002 r. porozumienia akcjonariuszy w sytuacji, gdy z przepisów ustawy wynika, że takiego obowiązku Spółka nie miała. Jednakże NSA oddalając skargę kwestionowanym wyrokiem podkreślił, że ta okoliczność nie miała wpływu na wynik tej konkretnej sprawy w postępowaniu administracyjnym. Wskazał, że nawet gdyby podzielił w pełni poglądy wyrażone przez skarżącą Spółkę nie mógłby uchylić zaskarżonej decyzji, ponieważ nie wystąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Jak wynika ze stenogramu posiedzenia Komisji podstawą wymierzenia kary Spółce były jedynie okoliczności związane z nieinformowaniem o podwyższeniu kapitału podmiotu zależnego i zawarciem umowy o wydzierżawieniu znacznej części majątku.
Z poglądem tym nie zgodziła się jednak Spółka S. S.A. podkreślając (pkt V w związku z pkt IV uzasadnienia skargi kasacyjnej), że ta okoliczność miała wpływ na wysokość kary. Sądowi nie można zatem postawić, mającego znaczenie dla sprawy, zarzutu naruszenia powołanego prawa, tj. art. 158a ust. 3 w związku z art. 148 ust. 1 i art. 147 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, skoro przepisy te (i wnioski z nich płynące) zostały uznane za nieistotne w postępowaniu. Tak więc zarzut naruszenia wspomnianych przepisów, z punktu widzenia powołanego argumentu skargi kasacyjnej, w istocie polega na tym, że przepisy, których zastosowanie w sprawie uznane zostało przez organ za nieistotne, w istocie stanowiły okoliczność mającą wpływ na treść wydanej decyzji w części odnoszącej się nie tyle co do zasady, ile co do wysokości orzeczonej kary. Taka jednakże sytuacja odnosi się nie do kwestii obowiązków wynikających wprost z powołanych przepisów, ale do jakości przeprowadzonego przez organ postępowania administracyjnego i do oceny tego postępowania przez Sąd. W tej sytuacji nie może zostać uwzględniony również zarzut naruszenia zaskarżonym orzeczeniem art. 158a ust. 3 w związku z art. 148 ust. 1 i art. 147 powoływanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).