Wyrok NSA z 14 lipca 2004 r., GSK 567/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 5 lipca 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej

Od orzeczenia

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 9 grudnia 2003r. Nr I SA/Lu 362/03

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Rybińska, Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska, Czesława Socha (spr.)
Anna Tomaka protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 28 maja 2003 r. [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej i wartości celnej towaru I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, II. zasądza od D. W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej kwotę 220,-zł (dwieście dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2003r. o sygn.akt I SA/Lu 362/03 – Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie uchylił decyzje obu instancji i uwzględnił koszty postępowania na rzecz skarżącego od organu II instancji w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 28 maja 2003r. o nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej i wartości celnej towaru.

Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych, które stwierdziły, że w dniu 28 marca 2003r. zgłoszono w Urzędzie Celnym w Lublinie do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym używany samochód Renault Kangoo 1,9 D wyprodukowany w 2000r. z silnikiem o pojemności 1870 m3 i zadeklarowano towar do kodu PCN 8704 21 99. Organ I instancji zakwestionował klasyfikację taryfową i zadeklarowaną wartość celną. Ustalona wartość celna w kwocie 25.679,-zł za towar zaliczony do kodu PCN 8703 33 901. Organ zaś II instancji podzielił stanowisko organu I instancji co do zakwestionowania wartości transakcyjnej (3.049 EUR) towaru wynikającej z rażąco niskiej ceny przedstawionej w fakturze w stosunku do rzeczywistej ceny. Przyjęto, że nie było możliwe ustalenie wartości celnej na podstawie art. 23 – 28 – Kodeksu celnego co uzasadniało ustalenie jej w oparciu o art. 29 – Kodeksu celnego. Skorygował wartość bazową i przyjął kwotę 31.100 zł jako wartość rynkową wynikającą z notowań zawartych w katalogu "Eurotax-Informator rynkowy – samochody osobowe, terenowe, dostawcze (nr 2/2003, str. 366). Wartość celną wyliczono w ten sposób, że od wartości rynkowej odliczono 22% podatku VAT i 3,1 % akcyzą. Klasyfikacją towarową oceniono jako pojazd przeznaczony zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi).

W ocenie Sądu organy dokonały błędnej klasyfikacji towaru, skoro główną funkcją samochodu był przywóz towarów. Przebudowa samochodu została dokonana fabrycznie. Należało wobec tego zakwalifikować do kodu PCN 8704 22 991 jako pojazd samochodowy do transportu towarowego. Podzielono zaś ocenę organów co do przyczyn nieuwzględnienia przy ustaleniu wartości celnej towaru – wartości transakcyjnej jak też sposobu ustalenia wartości celnej samochodów używanych metodą "ostatniej szansy". Brak zbadania jednak cen rynkowych dla tego rodzaju pojazdów na terenie Francji, nie pozwalał na zastosowanie zastępczej metody ustalania wartości celnej tylko w oparciu o powołany katalog. Powyższe argumenty stanowiły podstawę do uchylenia decyzji obu instancji.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej zaskarżył wyrok w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego. Naruszenie prawa materialnego wskazał w art. 23 § 7 i 29 i 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 75,poz.802 z późn.zm.), przypisów załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 119, poz. 1253 ze zm.) – Tom II, Sekcja XVII, Dział 87 Poz. 8704 32 90 1 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie Poz. 8704 22 99 1 polegające na przyjęciu, że przedmiotowy samochód jest pojazdem do transportu towarowego z pominięciem stanu towaru i jego wartości celnej z dnia zgłoszenia. Nadto, że organy nie wykazały podstaw do kwestionowania ceny transakcyjnej i w efekcie nieprawidłowo ustaliły wartość pojazdu. Naruszenie zaś przepisów postępowania tj. art. 189, 187, 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.) w dowolnej ocenie materiału dowodowego z pominięciem wniosku strony o naliczenie wartości rynkowej pojazdu przyjętej przez organ i części dowodów – w tym protokołu oględzin pojazdu i dokumentacji fotograficznej, oceny technicznej. Wskazując na powyższe domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i oddalenia skargi bądź jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem na jego rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podał, że ocena Sądu co do klasyfikacji pojazdu jest błędna. Oparta jest jedynie na dowodach dołączonych przez stronę do zgłoszenia celnego oraz z toku postępowania. Pominięto inny materiał dowodowy a mianowicie dokumentację fotograficzną i protokół oględzin pojazdu. Wynika z nich, że samochód posiada przeszklone nadwozie, składane siedzenia tylne z pasami bezpieczeństwa oraz ruchomą przegrodę oddzielająca część pasażerską od ładunkowej a także kotwiczenia składanego siedzenia tylnego w płycie podłogowej. W rozumieniu kodu 8703 jest to samochód osobowo-bagażowy. Ustalona wartość celna ma kwotę 24.725 zł. Uwzględniała wniosek strony zawarty w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organy nie dysponowały materiałem porównawczym dotyczącym rynku francuskiego ale nie jest to obligatoryjne skoro analizowały materiał dotyczący rynku belgijskiego. Przyjęta wartość katalogowa nie odbiega w znaczny sposób od wartości ustalonej w decyzji. Przyjęcie zaś przez stronę określonej wartości, nie może prowadzić do konieczności poszukiwania przez organ materiału dowodowego, zmierzającego do dalszego wykazywania, że wartość transakcyjna – podana w fakturze dołączonej do zgłoszenia jest niewiarygodna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna została wniesiona na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) a więc w trybie szczególnym, pozwalającym w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., w których nie upłynął termin wniesienia rewizji do Sądu Najwyższego w terminie do 31 marca 2004r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Spełnione zostały także wymogi formalne skargi kasacyjnej określone w art. 174, 175 i 176 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co powoduje podstawę do merytorycznego jej rozpoznania.

Stosownie do art. 183 § 1 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób taksatywny wymienione zostały w § 2 tego przepisu. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. Skarga kasacyjna zarzuca zarówno naruszenie prawa materialnego jak i przepisów postępowania. W odniesieniu do naruszenia prawa materialnego zarzuca błędną wykładnię i w efekcie niewłaściwe jego zastosowanie. Naruszenie zaś przepisów postępowania na tyle istotne, że wpłynęło na ostateczny wynik sprawy.

Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej co do naruszenia prawa materialnego koncentrują się w wokół zagadnień – czy samochód jest pojazdem do transportu towarowego czy też przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi). Chodzi więc o klasyfikację towaru do właściwego kodu PCN Taryfy celnej a także istnienia podstaw do kwestionowania ceny transakcyjnej jak i prawidłowego ustalenia wartości pojazdu. Zarzuty zaś w zakresie przepisów postępowania w dowolnej ocenie materiału dowodowego z pominięciem istotnej części dowodów zarówno w ocenie rodzaju pojazdu jak i jego wartości. Oznacza to, ze skarga kasacyjna kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów dokonaną przez Sąd w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) a więc przepisów postępowania i poprzez ich zanegowanie wskazuje na niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Należało wobec powyższego ocenić, czy stan faktyczny został prawidłowo ustalony i oceniony i czy istniały podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy samochód jest pojazdem do transportu towarowego a także czy istniały podstawy do ustalenia wartości pojazdu.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że przedmiotem importu jest samochód marki Renault Kangoo 1,9D wyprodukowany w 2000r.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że stan faktyczny wymaga dodatkowej oceny. Dowody na których oparto klasyfikację towaru nie były wystarczające do przyjęcia, że samochód jest pojazdem do transportu towarowego. Sąd dokonując oceny oparł się jedynie na dowodach dołączonych przez stronę do zgłoszenia celnego i i złożonych w toku postępowania, a które nasuwają poważne wątpliwości co do ich wiarygodności. Chodzi przede wszystkim o francuski dowód rejestracyjny i francuski certyfikat homologacji. Zgłoszenie celne zostało dokonane w dniu 28 marca 2003r. zaś ważność dowodu rejestracyjnego obejmowała datę do dnia 19 marca 2003r. Oznacza to, ze w dacie zgłoszenia celnego dokument ten utracił ważność. Świadectwo homologacji nie posiada zaś daty jego wydania a nadto czy dotyczy spornego samochodu. Ocena zaś techniczna inż. A.W. z dnia 28 lutego 2003r. obejmuje uwagi rzeczoznawcy w zakresie podwyższenia wartości samochodu o 4 % w związku z tym, że jest to równocześnie samochód o 5 miejscach do przewozu osób. Pominięto pozostały materiał dowodowy a w szczególności dokumentację fotograficzną, protokół oględzin pojazdu sporządzony w dniu 13 maja 2003r. i podpisany bez zastrzeżeń przez właściciela pojazdu. Z dowodów tych wynika, że samochód ten posiada przeszklone nadwozie – szyby w drzwiach bocznych odsuwanych, tylnych otwieranych, za drzwiami bocznymi oraz z lewej strony nadwozia za siedzeniami kierowcy i pasażera. Pojazd posiada składane siedzenie tylne wraz z pasami bezpieczeństwa oraz ruchomą przegrodę oddzielającą część pasażerską od ładunkowej a także kotwiczenia składanego siedzenia tylnego w płycie podłogowej. Zapis znajdujący się w tomie IV Wyjaśnień do Taryfy celnej na stronie 1980 – wskazuje, że w rozumieniu pozycji 8703 określenie " samochody osobowo-bagażowe" oznacza samochody przeznaczone do przewozu osób i towarów których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji. Do tej pozycji zostały zaliczone samochody przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi). Przyjęcie zatem przez Sąd oceny, że zasadniczą funkcją jest transport ładunków bez ustaleń i oceny powyższych dowodów jest przedwczesne.

Podobnie zakwestionowana przez Sąd ocena przyjętej wartości celnej pojazdu. Sąd nakazał zbadanie cen rynkowych dla tego typu pojazdów na terenie Francji. Podczas gdy organy przyjęły wartość celną na podstawie oceny technicznej z dnia 28 lutego 2003r. inż. A.W. złożonej przez stronę wraz ze zgłoszeniem celnym. Ocena ta przedstawia wartość rynkową dla tego typu pojazdu uwzględnioną na wniosek strony zawarty w odwołaniu od decyzji organu I-szej instancji. Oznacza to, że w skardze strona wyszła poza zakres swojego odwołania. Pominięto więc wniosek strony o ustaleniu tej wysokości rynkowej pojazdów. Należało wobec tego ocenić – czy zarzut ten podlegał uwzględnieniu w ramach kognicji cytowanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zakresie tam wskazanym w związku z treścią art. 21, 51 i 59.

Wyżej wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na ocenę powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, a w związku z tym na ostateczny wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wobec takich uchybień zobowiązany był na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt. 2 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżony wyrok w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Nadto zasądzić zwrot kosztów postępowania na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej w wysokości określonej w § 12 ust. 4, pkt.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz. 134 ze zm.).