Uzasadnienie
W dniu l marca 2000 r. firma TIFFANY & BROADWAY, Inc. Div. of Texpol Corporation, USA, wystąpiła do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie w całości prawa ochronnego, rozciągającego się na teren Rzeczypospolitej Polskiej, a wynikającego z rejestracji międzynarodowej nr IR-581240 znaku towarowego TIFFANY & Co.
W uzasadnieniu swojego wniosku firma TIFFANY & BROADWAY, Inc. podniosła, iż zgłosiła do Urzędu Patentowego RP w dniu 7 lutego 1996 r. do zarejestrowania za nr Z-156110 znak towarowy słowno-graficzny TIFFANY oraz za nr Z-156112 znak towarowy słowno-graficzny TIFFANY & BROADWAY, Inc. do oznaczania szeregu towarów i usług. Urząd Patentowy RP w dwóch pismach z dnia 2 lipca 1998 r. poinformował wnioskodawcę, że zgłoszony przez niego znak nr Z-156110 (TIFFANY) jest podobny w rozumieniu art. 9 ust. l pkt l cyt. ustawy o znakach towarowych do zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia 21 grudnia 1991 r. pod nr IR-581240 na rzecz TIFFANY & Co. z Niemiec znaku towarowego TIFFANY & Co. przeznaczonego do oznaczania towarów: w klasach 36 i 37. Również znak TIFFANY & BROADWAY, Inc. zgłoszony za nr Z-156112, jest podobny w rozumieniu art. 9 ust. l pkt 2 ustawy o znakach towarowych do znaku TIFFANY & Co.
Według wnioskodawcy rejestracja międzynarodowa znaku TIFFANY & Co została uznana w Polsce na podstawie "późniejszego wyznaczenia", tzn. rozszerzenia żądanej ochrony terytorialnej w dacie 2 maja 1997 r., o czym ogłoszono w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" Nr 8 z 1998 r., na stronie 1013.
Zgłoszenia krajowe nr Z-156110 i nr Z-156112 znaków towarowych zostały zaś dokonane przez wnioskodawcę w dacie 7 lutego 1996 r., a więc były wcześniejsze na terytorium RP niż,,późniejsze wyznaczenie" zgłoszenia międzynarodowego nr IR-581240. Skoro rejestracja międzynarodowa nr IR-581240 znaku towarowego TIFFANY & Co. była późniejsza i stanowiła przeszkodę dla rejestracji krajowych zgłoszeń nr Z-156110 i nr Z-156112, to - w opinii wnioskodawcy - zaszły przesłanki do unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego TIFFANY & Co.
Urząd Patentowy decyzją z dnia 18 stycznia 2001 r., podjętą w trybie postępowania spornego, oddalił wniosek firmy TIFFANY & BROADWAY, Inc. o unieważnienie prawa z rejestracji międzynarodowej IR-581240 znaku TIFFANY & Co.
Urząd stwierdził, że powołane we wniosku o unieważnienie międzynarodowej rejestracji tego znaku TIFFANY & Co. - jako podstawa prawna unieważnienia - przepisy art. 8 pkt 2 i art. 11 ustawy o znakach towarowych nie mają w tej sprawie zastosowania. Jeżeli chodzi o naruszenie art. 11 cyt. ustawy, to bez względu na fakt, czy przepis ten został naruszony przez Urząd Patentowy w postępowaniu administracyjnym przy uznaniu rejestracji międzynarodowej czy też nie - przepis ten nie został wymieniony w treści art. 29 ustawy o znakach towarowych określającym podstawy unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego i dlatego nie może być podstawą unieważnienia rejestracji międzynarodowej.
Zdaniem Urzędu Patentowego nie jest również zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 8 pkt 2 ustawy o znakach towarowych, głównie dlatego, że wnioskodawca nie uzasadnił skutecznie swojego stanowiska, ani też nie wskazał żadnego dowodu na jego potwierdzenie, poza wymienieniem tego przepisu jako podstawy unieważnienia.
Firma TIFFANY & BROADWAY, Inc. odwołała się od tej decyzji Urzędu Patentowego RP do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP, zarzucając jej przede wszystkim naruszenie przepisów prawa procesowego i wniosła o uchylenie decyzji i wydanie w tym zakresie nowej decyzji, bądź też o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu odwołania zarzuciła, że Urząd Patentowy RP nie zastosował się do reguły pierwszeństwa i uznał w Polsce na podstawie "późniejszego wyznaczenia" w dacie 2 maja1997 r. rejestrację międzynarodową IR-581240 nie biorąc pod uwagę zgłoszeń znaków wnioskującej firmy TIFFANY & BROADWAY, Inc. dokonanych dużo wcześniej (najwcześniejsze z 1995 r.).
W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001r., Nr 49, poz. 508 ze zm.) przekazano tę sprawę do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 9 lutego 2004 r. pełnomocnik firmy skarżącej - TIFFANY & BROADWAY, Inc., złożył do akt sprawy kopie dwóch decyzji Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego RP z dnia 5 listopada 2003 r., którymi Urząd uchylił swoje wcześniejsze dwie decyzje z dnia 30 maja 2000 r. o odmowie rejestracji znaków towarowych TIFFANY i TIFFANY & BROADWAY Inc., zgłoszonych przez skarżącego odpowiednio pod numerami Z-156110 i Z-156112. Z rozstrzygnięć tych wynika, iż Urząd wydając w maju 2000 r. decyzje odmawiające rejestracji znaków towarowych słowno-graficznych zgłoszonych przez firmę TIFFANY & BROADWAY, Inc. uznał, iż są one podobne w takim stopniu do znaku towarowego słownego TIFFANY, powszechnie znanego, zarejestrowanego na rzecz firmy TIFFANY & Co. z Nowego Jorku- USA, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mogłyby wprowadzić w błąd, co do pochodzenia towarów.
Uchylając te decyzje w listopadzie 2003 r. Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego uznała, iż twierdzenie Urzędu, że powyższe oznaczenie TIFFANY jest powszechnie znane na terenie Polski nie zostało poparte wskazaniem choćby jednej z przesłanek, warunkujących uznanie tego oznaczenia za znak powszechnie znany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną i wyrokiem z dnia uchylił decyzję Urzędu Patentowego z dnia 18 stycznia 2001 r.
W ocenie Sądu decyzja Urzędu Patentowego RP naruszyła przepisy prawa materialnego - art. 8 pkt 2 w związku z art. 29 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
Sąd stwierdził, iż zgodnie z przepisem art. 29 ustawy o znakach towarowych, prawo z rejestracji znaku towarowego może być unieważnione w całości lub w części, jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, art. 6-9 i art. 32 tej ustawy. Zgodnie z art. 13 ust. l ustawy o znakach towarowych przedsiębiorstwo, na którego rzecz został zarejestrowany znak towarowy, nabywa wyłączne prawo używania znaku w obrocie gospodarczym na całym terytorium państwa dla towarów objętych rejestracją. Rezultatem nadania prawu z rejestracji znaku towarowego charakteru prawa wyłącznego jest możliwość udzielenia ochrony tylko na podstawie jednego zgłoszenia znaku towarowego.
W przypadku skarżącego - TIFFANY & BROADWAY, Inc. i uprawnionego z rejestracji międzynarodowej - firmy TIFFANY & Co. Niederlassung z siedzibą w Monachium w Niemczech, w wyniku niezależnych zgłoszeń znaków towarowych doszło do kolizji podań o zarejestrowanie znaku towarowego. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości to, że ta kolizja powinna być rozstrzygnięta przez Urząd Patentowy RP zgodnie z zasadą pierwszeństwa, albowiem zgodnie z art. 43 ust. l ustawy o znakach towarowych w toku postępowania Urząd Patentowy RP bada, czy zgłoszony znak odpowiada ustawowym warunkom rejestracji oraz czy nie narusza praw osób trzecich.
Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP w toku postępowania administracyjnego bezspornie naruszył zasadę pierwszeństwa wyrażoną w art. 11 ustawy o znakach towarowych, ustalaną według kryterium czasu zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP, albowiem z akt postępowania wynika jednoznacznie, iż rejestracja międzynarodowa nr IR-581240 - wg publikacji w Biuletynie Les Marques Internacjonales 02/92 - została uznana w Polsce na podstawie "późniejszego wyznaczenia", tzn. rozszerzenia żądanej ochrony terytorialnej w dacie 2 maja 1997 r. Bezsporne zdaniem Sądu, jest również to, iż zgłoszenia krajowe nr Z-156110 i nr Z-156112 znaków towarowych zostały dokonane przez skarżącego w dacie 7 lutego 1996 r., a więc były wcześniejsze na terytorium RP niż "późniejsze wyznaczenie" zgłoszenia międzynarodowego nr IR-581240. Z tego względu rejestracja znaku towarowego TIFFANY & Co była niedopuszczalna w świetle przepisu art. 8 pkt l ustawy o znakach towarowych, który stanowi, że niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, jeżeli znak jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego.
Zdaniem Sądu skarżąca firma TIFFANY & BROADWAY, Inc., której w świetle przepisu art. 11 ustawy o znakach towarowych przysługiwało prawo pierwszeństwa w uzyskaniu ochrony na zgłoszony znak towarowy, miała interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego na podstawie art. 8 pkt l wspomnianej ustawy.
Skarżący występując z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji międzynarodowej wskazał, jako podstawę swego wniosku, przepis art. 8 pkt 2 i art. 11, jak również przepis art. 43 ust. l ustawy o znakach towarowych. Wprawdzie przepis art. 11 ustawy o znakach towarowych rzeczywiście nie jest wymieniony w art. 29 tej ustawy, jako podstawa unieważnienia prawa z rejestracji, niemniej -zdaniem Sądu - skarżący wskazał precyzyjnie zakres naruszenia ustawowych warunków rejestracji (naruszenie zasady pierwszeństwa) i organ administracji zobowiązany był zakwalifikować to naruszenie jako wadę świadczącą o rejestracji znaku towarowego mimo przeszkody określonej w art. 8 pkt l cyt. ustawy.
Nie można zdaniem Sądu uznać, że naruszenie zasady pierwszeństwa, o której mowa zarówno w art. 4 Konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej, jak również w art. 11 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych skutkuje wyłącznie unieważnieniem decyzji o rejestracji. Naruszenie wspomnianej zasady stanowi bowiem podstawę unieważnienia prawa wynikającego z rejestracji znaku towarowego.
Z tych przyczyn Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i uchylił decyzję Urzędu Patentowego odmawiającą unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego TIFFANY & Co.
Firma Tiffany & CO. z siedzibą w Monachium w Niemczech, reprezentowana przez radcę prawnego D. R., wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2004r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
- 1. naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy o znakach towarowych w związku z art. 315 ust. 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż udzielenie ochrony w Polsce dla międzynarodowej rejestracji znaku towarowego TIFFANY & CO. nr IR-581240 jest sprzeczna z prawem, gdyż zostało dokonane z pogwałceniem zasady pierwszeństwa wyrażonej w art. 11 ustawy o znakach towarowych;
- 2. naruszenie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 stycznia 1985 roku (Dz. U. z 1985 r. Nr 5 poz. 17 ze zm.), w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 117 poz. 1119 ze zm.), zwanej dalej pwp, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu istnienia interesu prawnego po stronie TIFFANY & BROADWAY, Inc. Div. Of Texpol Corporation w unieważnieniu prawa z rejestracji znaku towarowego TIFFANY & Co. nr IR-581240;
- 3. naruszenie przepisu art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak oparcia rozstrzygnięcia o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, co w istotny sposób wpłynęło na wynik postępowania.
Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Strona skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonymi w zaskarżonym wyroku uznając, iż Sąd dokonał niewłaściwej interpretacji art. 11 uzt, co miało w konsekwencji wpływ na wadliwe zastosowanie przepisu art. 8 pkt 1 tejże ustawy. Skarżąca stwierdziła, iż przepis art. 11 uzt statuuje zasadę pierwszeństwa do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego, wynikającą z daty prawidłowego zgłoszenia znaku towarowego do rejestracji w Urzędzie Patentowym. Skarżący w oparciu o doktrynę wskazał, że: "pierwszeństwo wywiera jednocześnie dwa skutki: pozytywny i negatywny. Skutek pozytywny ujawnia się w stosunku zgłaszający - Urząd Patentowy i polega na tym, że najwcześniejsze pierwszeństwo jest przesłanką wydania decyzji o rejestracji znaku towarowego. Skutek negatywny tego pierwszeństwa oznacza wyłączenie z ochrony znaków towarowych zawartych w zgłoszeniach z późniejszym pierwszeństwem." (R. Skubisz "Prawo znaków towarowych.
Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze Sp. z o.o., Warszawa 1997, s. 114). Jednakże zdaniem Strony skarżącej, realizacja tego negatywnego skutku zasady pierwszeństwa tj. wyłączenia z ochrony znaków zawartych w zgłoszeniach późniejszych, zależy od spełnienia dodatkowych przesłanek, określanych w doktrynie jako warunki formalne i materialne. Warunki formalne przejawiają się w tym, iż na podstawie zgłoszenia z najwcześniejszym pierwszeństwem jest udzielane prawo z rejestracji znaku towarowego, a zatem najwcześniejsze pierwszeństwo wyłącza z ochrony znaki towarowe zgłoszone z późniejszym pierwszeństwem, pod warunkiem wydania decyzji o rejestracji w odniesieniu do znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem. Wszystkie warunki formalne rozstrzygania kolizji zgłoszeń znaków towarowych znajdują wyraz w postępowaniu o zarejestrowanie znaku towarowego. Zdaniem Skarżącego, z art. 43 ust. 1 w związku z art. 11-12 uzt wynika obowiązek Urzędu Patentowego sprawdzenia w toku badania poprzedzającego wydanie decyzji o rejestracji - czy nie ma już zgłoszenia zawierającego taki sam lub podobny znak towarowy z wcześniejszym pierwszeństwem.
Warunki materialne nakazują z kolei, z chwilą zrealizowania warunków formalnych, zestawić zakres żądanej ochrony w zgłoszeniu z późniejszym pierwszeństwem z zakresem ochrony prawa z rejestracji udzielonego na podstawie zgłoszenia z wcześniejszym pierwszeństwem. W tym zakresie należy zaś stosować te same kryteria podobieństwa towarów i oznaczeń jak w przypadku zgłoszenia znaku towarowego już po udzieleniu prawa z rejestracji znaku towarowego tj. przesłanki wskazane w przepisach art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 uzt.
Mając powyższe na uwadze, Strona skarżąca, uznała, iż Urząd Patentowy RP w postępowaniu dotyczącym udzielenia ochrony w Polsce dla międzynarodowej rejestracji znaku towarowego TIFFANY & CO. nr IR-581240 nie naruszył przepisu art. 11 uzt.
Stanowisko Sądu, według skarżącej, w tym zakresie jest wadliwe, ponieważ WSA dokonał interpretacji zasady pierwszeństwa jedynie w oparciu o badanie dat wniesienia zgłoszeń znaków towarowych zgłoszonych przez TIFFANY & BROADWAY, Inc. oraz daty wyznaczenia na Polskę międzynarodowej rejestracji znaku towarowego nr IR-581240.
Zdaniem Strony skarżącej, nie istniały inne wcześniejsze prawa wynikające z rejestracji, zgłoszeń bądź powszechnie znanych znaków towarowych, które spełniałyby kryteria podobieństwa towarów i oznaczeń określone w przepisach art. 9 ust 1 pkt 1 lub art. 9 ust 1 pkt 2 uzt. Stąd Urząd Patentowy RP, w oparciu o przepisy ustawy o znakach towarowych, a w szczególności art. 11, w sposób prawidłowy i nienaruszający wcześniejszych praw innych podmiotów, udzielił ochrony dla międzynarodowej rejestracji znaku towarowego TIFFANY & CO. nr IR-581240.
W ocenie skarżącej, dokonanej w oparciu o przepisy ustawy o znakach towarowych, pomiędzy znakiem towarowym TIFFANY & CO nr IR-581240 a znakami towarowymi zgłoszonymi tj. TIFFANY oraz TIFFANY & BROADWAY INC nr Z-156110 i nr Z-156112 nie występuje relacja inna niż zbieżność oznaczenia "tiffany". Na tej jednakże podstawie nie należy wyciągać wniosku, iż Urząd Patentowy RP winien był odmówić ochrony dla znaku towarowego nr IR-581240, skoro wymienione zgłoszenia, mimo, iż zgłoszone zostały wcześniej, nie były do niego podobne w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt.
Według skarżącej wskazywana przez Sąd "zasada pierwszeństwa" w rozumieniu art. 11 uzt nie została zatem pogwałcona, czego konsekwencją jest brak naruszenia dyspozycji przepisu art. 8 pkt 1 uzt, który z przedstawionych powyżej przyczyn w stanie faktycznym niniejszej sprawy, został w sposób wadliwy zastosowany przez WSA.
Jednocześnie skarżąca podniosła, iż Sąd Administracyjny nieprawidłowo ustalił, iż TIFFANY & BROADWAY, Inc. legitymował się interesem prawnym w unieważnieniu prawa z międzynarodowej rejestracji znaku towarowego TIFFANY & CO nr IR-581240.
Zgodnie z przepisem art. 30 ust 1 uzt, z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego może wystąpić każdy kto ma w tym interes prawny. Zdaniem strony skarżącej, interes prawny podmiotu występującego o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego jest warunkiem sine qua non możliwości wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie prawa wyłącznego i w konsekwencji wszczęcia i prowadzenia postępowania w tej sprawie. W ocenie skarżącej firma TIFFANY & BROADWAY, Inc. nie legitymowała się interesem prawnym w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji nr IR-581240. Wobec tego WSA w sposób wadliwy zastosował art. 30 uzt, w przeciwnym bowiem razie uznałby, iż decyzja Wydziału Spraw Spornych Urzędu Patentowego RP z dnia 18 stycznia 2001 r, jest decyzją prawidłową.
Analiza skarżonego wyroku, zdaniem Skarżącego, pozwala także stwierdzić, że został on wydany z naruszeniem przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. W opinii Strony z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż WSA oparł swoje rozstrzygnięcie jedynie na wybranych dowodach, pomimo iż był zobowiązany do wnikliwego i pełnego rozpoznania całego materiału dowodowego, zgromadzonego w aktach sprawy.
Według skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pomijając części informacji zawartych w dowodach złożonych w aktach postępowania, takich jak publikacja znaku towarowego nr IR-581240 w Biuletynie Les Marques Internacjonales, a także dane dotyczące zakresu ochrony zgłoszeń znaków towarowych nr Z-156110 oraz nr Z-156112. Informacje zawarte w tych materiałach potwierdzały w opinii strony brak pogwałcenia przez Urząd Patentowy RP art. 11 uzt w toku postępowania rejestracyjnego w sprawie znaku towarowego nr IR-581240. Strona podniosła, iż Sąd dokonał analizy tych dowodów w sposób wybiórczy, koncentrując się jedynie na analizie kryterium czasu zgłoszeń poszczególnych znaków towarowych. Nie uwzględnił natomiast pozostałych aspektów wynikających z zakresów ochrony tych oznaczeń, znajdujących potwierdzenie w dokumentach złożonych w aktach sprawy, czego konsekwencją było niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego w postaci wadliwego wskazania na naruszenie art. 8 pkt oraz art. 11 uzt.
W ocenie skarżącego, WSA był zobowiązany wziąć pod uwagę wszystkie informacje dotyczące zakresu ochrony udzielonej dla znaku towarowego, będącego przedmiotem unieważnienia i zestawić go w sposób wnikliwy i wyczerpujący z zakresem ochrony, o jaką ubiegała się w Urzędzie Patentowym RP spółka TIFFANY & BROADWAY, Inc. Brak takiego rozstrzygnięcia należy zakwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Uczestnik postępowania - firma TIFFANY & BROADWAY, Inc. Div. of Texpol Corporation, wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną. Domagała się oddalenia tej skargi w całości jako bezzasadnej oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną podniesiono m. in., że obecna sytuacja formalno-prawna w tej sprawie uległa zdecydowanej zmianie, gdyż Urząd Patentowy RP udzielił prawa ochronne na zgłoszenia Z-156110 i nr Z-156112 decyzjami z dnia 1 kwietnia 2004 r. W związku z tym uczestnik postępowania zauważył, iż będzie konieczne rozpatrzenie sprawy o unieważnienie prawa z międzynarodowej rejestracji nr IR - 581240 wobec kolizji zakresu ochrony prawnej tych znaków towarowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Instytucja skargi kasacyjnej uregulowanej w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowi odwzorowanie kasacji przewidzianej w procedurze cywilnej, stanowiącej środek odwoławczy od orzeczeń sądów drugiej instancji w sprawach cywilnych. Uwaga ta dotyczy w szczególności określenia podstaw skargi kasacyjnej (art. 174 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej ustawą procesową) oraz przyjęcia zasady związania sądu granicami tej skargi (art. 183 § 1 ustawy procesowej). Z tych też powodów stosowanie (interpretacja) przepisów ustawy procesowej o skardze kasacyjnej nie może nie uwzględniać dorobku orzecznictwa Sądu Najwyższego i doktryny prawniczej dotyczącego kasacji rozpatrywanej przez Sąd Najwyższy.
Sąd Najwyższy wielokrotnie i konsekwentnie podkreślał, że związanie Sądu granicami kasacji oznacza konieczność wskazania w kasacji m. in. jej podstaw. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacji polega zaś na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i uzasadnieniu zarzutu ich naruszenia (np. wyrok SN z 11 stycznia 2001r., IV CKN 1594/00, Lex nr 53119). Wymaganie określenia podstaw kasacji i ich uzasadnienia obejmuje wskazanie, które przepisy - oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) ustawy - zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało (na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu), a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - na wykazaniu dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (postanowienie SN z 11 marca 1997r. III CKN 13/97, OSN z 1997r., nr 8, poz. 114). (np. postanowienie SN z 5 grudnia 1997r. III CKN 491/97, Lex nr 50542 i wyrok SN z 24 kwietnia 2003r. I CKN 317/01, Lex nr 7888).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi również wątpliwości teza, że kasacja nie odpowiadająca wymaganiom ustawowym w zakresie określenia podstaw i ich uzasadnienia zawiera istotny brak, ponieważ uniemożliwia sądowi ocenę zasadności tego środka zaskarżenia. Wymaganie przytoczenia podstaw kasacji i ich uzasadnienia nie jest przy tym równoznacznie z wymaganiami stawianymi pismu procesowemu, nadającymi się do naprawienia w trybie wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma.
Wysokie wymagania stawiane skardze kasacyjnej, przewidzianej w ustawie - Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi korespondują z ustanowieniem przymusu adwokacko - radcowskiego do sporządzenia tej skargi (art. 175 § 1 - 3 ustawy procesowej). Przymus ten ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od adwokata czy radcy prawnego można bowiem oczekiwać (i egzekwować) podstawowej znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym.
Zaskarżonym wyrokiem WSA w Warszawie uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP z 18 stycznia 2001r. zarzucając temu organowi naruszenie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) przez to, że nie uwzględnił wynikającej z art. 11 tej ustawy zasady pierwszeństwa do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego. Inaczej mówiąc, Sąd przyjął, że w dyspozycji art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, według którego niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego mieści się rejestracja znaku dokonana z naruszeniem zasady pierwszeństwa, określonej w art. 11 tej ustawy.
W skardze kasacyjnej strona skarżąca nie zakwestionowała przyjętej przez WSA wykładni przepisu art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Zarzuciła Sądowi jedynie niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wspomnianego art. 8 pkt 1 ustawy. Utrzymywała bowiem, że Urząd Patentowy udzielając na podstawie rejestracji międzynarodowej ochrony znakowi "Tiffany & Co." nie naruszył zasady pierwszeństwa, ponieważ znak ten nie był podobny do zgłoszonych wcześniej do zarejestrowania przez firmę Tiffany & Broadway Inc. dwóch znaków słowno - graficznych: "Tiffany" i "Tiffany & Broadway Inc." A zatem Sąd zastosował art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych do stanu faktycznego, nie objętego jego dyspozycją. Zdaniem skarżącej skoro nie naruszono zasady pierwszeństwa (art. 11 ustawy), to nie można było przyjąć, że rejestracja znaku "Tiffany & Co." była sprzeczna z obowiązującym prawem (art. 8 pkt 1 tej ustawy). Ponadto według skarżącej Sąd w ogóle nie badał kwestii podobieństwa tych znaków i przez to dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tych zarzutów skargi kasacyjnej. Nie jest to jednakże równoznaczne z uznaniem zaskarżonego wyroku za prawidłowy.
Sąd dokonał bowiem błędnej wykładni art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Błąd ten polega na przyjęciu, że w dyspozycji art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych mieści się również naruszenie art. 11 tej ustawy, a więc że przeszkodą rejestracji znaku towarowego, o której mowa w art. 8 pkt 1 ustawy (sprzeczność znaku z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego) może być również naruszenie zasady pierwszeństwa. Naczelny Sąd Administracyjny uważa za nieuzasadnione stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że nie ma znaczenia pominięcie w określonym w art. 29 ustawy o znakach towarowych katalogu przyczyn unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego naruszenia art. 11 (zasady pierwszeństwa), ponieważ naruszenie tej zasady należy kwalifikować jako wadę (przeszkodę) określoną w art. 8 pkt 1 ustawy.
Trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że z art. 8 pkt 1 ustawy wynika, że sprzeczność z prawem ma dotyczyć samego znaku, a nie jego rejestracji. Przesłanką unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego na podstawie art. 29 w związku z art. 8 pkt 1 ustawy jest więc w zasadzie treść znaku sprzeczna z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego, nie zaś wadliwość rejestracji znaku, polegająca na niespełnieniu innych, niewymienionych w art. 29 ustawowych warunków jego zarejestrowania.
Ponadto WSA przyjmując, że naruszenie zasady pierwszeństwa (art.
11) może być przesłanką unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego bezpodstawnie przypisał samemu zgłoszeniu z wcześniejszym pierwszeństwem skutek w postaci powstania po stronie zgłaszającego uprawnienia do żądania unieważnienia prawa z rejestracji znaku zgłoszonego z późniejszym pierwszeństwem. Oznaczałoby to, że podmiot, który nie uzyskał jeszcze prawa z rejestracji znaku towarowego może skutecznie doprowadzić do pozbawienia innego podmiotu prawa do znaku już zarejestrowanego. Tymczasem wcześniejsze pierwszeństwo wyłącza z ochrony znaki towarowe zgłoszone z późniejszym pierwszeństwem, ale po zarejestrowaniu znaku wcześniej zgłoszonego. Wtedy dopiero powstaje prawo wyłączne do znaku, stanowiące źródło żądania unieważnienia prawa z rejestracji znaku zgłoszonego z późniejszym pierwszeństwem.
Skarżąca nie podniosła w skardze kasacyjnej zarzutu błędnej wykładni art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Naczelny Sąd Administracyjny związany przy ocenie zaskarżonego wyroku granicami skargi kasacyjnej nie mógł więc uwzględnić tego naruszenia prawa.
Zarzuty skargi kasacyjnej mieszczące się w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt 1 ustawy procesowej (naruszenie prawa materialnego) dotyczą naruszenia art. 8 pkt. 1 i art. 30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych przez niewłaściwe ich zastosowanie. Uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 8 pkt 1 wskazuje, że strona skarżąca akceptuje zaprezentowaną przez Sąd wykładnię tego przepisu. Twierdzi natomiast, że został on niewłaściwie zastosowany i ta niewłaściwość polegała na jego zastosowaniu do stanu faktycznego, w którym nie naruszono zasady pierwszeństwa, ponieważ nie istniało podobieństwo pomiędzy znakami towarowymi: TIFFANY & Co i znakami zgłoszonymi pod numerami Z - 156110 i Z - 156112. Skarżąca utrzymuje bowiem, że "pomiędzy znakiem towarowym TIFFANY & CO a znakami towarowymi zgłoszonymi tj. TIFFANY oraz TIFFANY & BROADWAY INC nie występuje relacja inna niż zbieżność oznaczenia "tiffany".
W związku z tym uważa, że na tej podstawie nie należy wyciągać wniosku, iż Urząd Patentowy winien był odmówić ochrony dla znaku towarowego nr IR - 58 1240, skoro wymienione zgłoszenia, mimo, że zgłoszone zostały wcześniej, nie były do niego podobne w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tych zarzutów nie można uznać za uzasadnione, ponieważ kwestia podobieństwa, czy niepodobieństwa pomiędzy wymienionymi znakami nie miała w rozpatrywanej sprawie żadnego znaczenia. Podobieństwo w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych znaku towarowego IR - 581240 (TIFFANY & CO) do znaków TIFFANY i TIFFANY & BROADWAY INC, zgłoszonych z wcześniejszym pierwszeństwem, mogłoby stanowić przeszkodę rejestracji znaku IR - 581240 i w konsekwencji uzasadniać unieważnienie prawa z rejestracji tego znaku tylko wtedy, gdyby znaki zgłoszone pod nr Z - 156110 i Z - 156112 były znakami zarejestrowanymi (co wyraźnie wynika z treści art. 9 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy).
Tym samych chybione są również zarzuty skargi kasacyjnej co do naruszenia przez Sąd art. 133 § 1 ustawy procesowej, przez nieuwzględnienie tych okoliczności (dowodów), które wskazywały, że omawiane znaki towarowe nie były podobne, a zatem Urząd Patentowy nie naruszył zasady pierwszeństwa (art. 11 ustawy).
Odnosząc się, na zakończenie, do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd art. 30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych przez niewłaściwe zastosowanie trzeba zauważyć, że wskazanie na taką formę naruszenia przepisu świadczy, że strona skarżąca zalicza go do prawa materialnego, a nie do prawa procesowego. Przepis ten stanowi, że z wnioskiem o uznanie prawa z rejestracji znaku towarowego za wygasłe, jak również z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny. Określa więc pojęcie strony - podmiotu, który ma prawo do zainicjowania takiego postępowania. Strona jest instytucją postępowania administracyjnego. Nieodłącznym elementem pojęcia strony jest interes prawny, który wywodzi się z prawa materialnego. O tym, czy ktoś ma przymiot strony w postępowaniu decyduje więc istnienie związku pomiędzy określonymi przepisami prawa materialnego, a sferą praw i obowiązków tego podmiotu.
Dlatego też sam zarzut naruszenia przepisu określającego legitymację do wszczęcia postępowania administracyjnego (w tym przypadku art. 30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych) nie może stanowić przesłanki zasadności skargi kasacyjnej.
Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 181, 183 § 1 i 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł, jak w sentencji.