Wyrok NSA z 20 lipca 2004 r., GSK 736/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 20 lipca 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. L. – [...] w Białej Podlaskiej

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lutego 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Lu 620/03

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński, Sędziowie NSA Hanna Rybińska (spr.), Zdzisław Sadurski
Eliza Skibińska protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi J. L. – [...] w Białej Podlaskiej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 8 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła – oddala skargę kasacyjną –

Uzasadnienie

W Y R O K

W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 20 lipca 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym:

|Przewodniczący |Sędzia NSA |Kazimierz Brzeziński |

|Sędziowie NSA |Hanna Rybińska (spr.) |

| |Zdzisław Sadurski |

|Protokolant |Eliza Skibińska | po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. L. – [...] w Białej Podlaskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lutego 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Lu 620/03 w sprawie ze skargi J. L. – [...] w Białej Podlaskiej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 8 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła

• oddala skargę kasacyjną –

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lutego 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Lu 620/03 oddalono skargę J. L. – [...] w Białej Podlaskiej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 8 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła.

Zgodnie ze stanem faktycznym, który sąd orzekający przyjął za organami celnymi, strona zgłosiła towary importowane z Chin. Ostatecznymi decyzjami z dnia 18 czerwca 1998 r. Nr [...]; z dnia 10 czerwca 1998 r. Nr [...] Dyrektor Urzędu celnego w Białej Podlaskiej uznał owe zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towarów i wartość tę ustalił na podstawie art. 25 ustawy – Kodeks celny. Powtórna kontrola, przeprowadzona w marcu 1999 r. wykazała, że strona nierzetelnie deklarowała koszty związane z zakupem importowanych towarów. Ujawniono m.in. umowy zawarte między firmą [...] a [...] – agentem strony, który za wykonanie czynności związanych z poszukiwaniem kontrahentów, wyszukiwaniem próbek towarów, kontrolą jakości towarów miał otrzymać stosowne wynagrodzenie. Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do wznowienia postępowań celnych w sprawach zakończonych wyżej wymienionymi decyzjami ostatecznymi, a następnie do wydania w dniu 11 czerwca 1999 r. przez organ I-szej instancji czterech odrębnych decyzji, w których ponownie ustalono wartość celną, z uwzględnieniem kwoty 27.583 USD przekazanej agentowi. Kwota powyższa stanowiła dodatkowy koszt związany z zakupem towarów i została proporcjonalnie doliczona do wartości towarów zgłoszonych według dokumentów SAD.

W wyniku odwołania strony Prezes GUC decyzjami z dnia 16 maja 2000 r. uchylił powyższe decyzje w całości i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia 31 maja 2000 r. połączono wyżej wymienione sprawy do łącznego rozpoznania.

Decyzją z dnia 11 września 2000 r., Dyrektor Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej uchylił decyzje zawarte w JDA SAD z dnia 18 czerwca 1998 r., z dnia 10 czerwca 1998 r., z dnia 29 czerwca 1998 r. i z dnia 12 listopada 1998 r. uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i kwoty wynikającej z długu celnego.

Na skutek odwołania Prezes GUC decyzją z dnia 31 lipca 2001 r. utrzymał ją w mocy.

W wyniku skargi Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2003 r. sygn. akt I SA/Lu 961/02uchylił decyzję II-giej instancji.

Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej ponownie decyzją z dnia 8 października 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej z dnia 11 września 2000 r.

Powyższą decyzję zaskarżył J. L., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I-szej instancji. W skardze zarzucał, że organ celnych nie zastosował się do wcześniejszych ustaleń sądu administracyjnego i pominął dokumenty zgromadzone w postępowaniu podatkowym.

Oddalając skargę, zaskarżonym wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzje organów celnych nie naruszyły prawa. [...] wprawdzie nie podpisywał przedmiotowych umów, w rzeczywistości jednak wykonywał on na rzecz firmy "[...]" czynności określone w § 1 tych umów. Okoliczność powyższa jest niesporna miedzy stronami, jak również potwierdzona została przez chińskie władze podatkowe. Dzięki staraniom T.K. [...], strona zakupiła od kontrahentów zagranicznych towary objęte zgłoszeniami celnymi omawianymi w niniejszej sprawie. Usługi przez niego świadczone na rzecz firmy "[...]" polegały wyłącznie na wykonywaniu pewnych czynności faktycznych nie był zaś upoważniony do zawierania i podpisywania umów z kontrahentami strony ani do jej reprezentowania. Według sądu czynności zrealizowane przez T.K. [...], których finalnym rezultatem był zakup, a następnie importowanie przez stronę towarów zgłoszenie ich do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, zakwalifikować należy jako czynności agenta o charakterze przedstawicielskim.

Stosowanie do art. 30 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Kodeks celny, w celu określenia wartości celnej, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się poniesione przez kupującego, lecz nieujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary, koszty prowizji i pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu.

Według art. 22 § 1 pkt 5 ustawy – Kodeks celny, prowizja od zakupu jest opłatą poniesioną przez kupującego na rzecz jego agenta za reprezentowanie go przy zakupie towarów, dla których ustalona jest wartość celna. Sąd orzekający, powołując się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I SA/Łd 1324-1383/2001, że warunkiem zakwalifikowania wynagrodzenia otrzymanego przez agenta jako prowizji od zakupu jest stwierdzenie, że agent wykonujący usługę był upoważniony także do reprezentowania kupującego – uznał, że T.K. [...] otrzymał kwotę 174.589,12 USD z tytułu pośrednictwa. Kwota ta w rezultacie powiększa cenę faktycznie zapłaconą lub należną stosownie do treści art. 30 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Kodeks celny. Tymczasem organy celne błędnie zaliczyły, zdaniem sądu, powyższą kwotę jako prowizję od zakupu i nie wliczyły jej do wartości celnej towarów. Jako koszty pośrednictwa przy zakupie uznano według sądu orzekającego, wadliwie, jedynie kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy wynagrodzeniem faktycznie wypłaconym agentowi, a wynagrodzeniem wynikającym z umów.

Naruszenie art. 30 § 1 pkt 1 lit a) ustawy – Kodeks celny nie należy jednak zdaniem sądu, do katalogu wad decyzji, skutkujących stwierdzeniem ich nieważności, w związku z tym nie jest możliwe wydanie orzeczenia na niekorzyść skarżącego. Wbrew zarzutom skargi, sąd orzekający uznał, że organ celny wykonał zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 23 kwietnia 2003 r.

Powyższy wyrok zaskarżył Jarosław Lewkowicz za pośrednictwem radcy prawnego Janusza Siennickiego. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię – w szczególności przepisów art. 22, art. 30, art. 31 ustawy – Kodeks celny,
2. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (nie informowanie skarżącego o terminach poszczególnych czynności).

W związku z powyższym, skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.

W uzasadnienie powyższej skargi, skarżący stwierdził, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej – dokonywał importu towarów handlowych z Chin. Korzystał z pomocy agenta [...] który wykonywał na jego rzecz w Chinach czynności określone w paragrafie 1 umowy jaką firma [...] zawarła z agentem i otrzymywał wynagrodzenie. Zdaniem kasacji błędne jest stanowisko przyjęte w uzasadnieniu wyroku, uznające kwoty pieniężne przekazane przez skarżącego na rachunek agenta za koszty pośrednictwa. Czynności wykonywane przez agenta stanowiły prowizję od zakupu, a zatem nie może być mowy zdaniem kasacji o zakwalifikowaniu ich jako kosztów pośrednictwa. Organy celne nie miały wątpliwości, ze kwoty płacone na rzecz agenta stanowiły prowizje od zakupu. Jako koszty pośrednictwa organy celne kwalifikowały tylko i wyłącznie różnicę pomiędzy kwotą wynagrodzenia wynikającą z zawartych umów a faktycznie przekazanymi na rachunek agenta kwotami. Skarżący podnosi, iż nie był poinformowany o terminach czynności podejmowanych przez organy celne co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Kasacja stwierdza, że jeżeli sąd uzna, że wynagrodzenie jakie otrzymywał agent stanowi prowizję od zakupu, wówczas żadna z kwot wypłaconych agentowi nie powinna być wliczona do wartości celnej.

W odpowiedzi na skargą kasacyjną organ celny wnosił o jej oddalenie podnosząc w uzasadnieniu, ze skarżący nie wskazał przepisów procesowych, które według niego zostały naruszone. Nie podał też faktów na poparcie zarzutu, że nie o wszystkich czynnościach organów celnych był powiadomiony. Również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego nie zostały poparte argumentami wskazującymi na błędną wykładnie powołanych w kasacji przepisów art. 22, art. 30 i art. 31 ustawy – Kodeks celny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została wniesiona przez pełnomocnika skarżącego w trybie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 174 cytowanej wyżej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna powołująca drugą z podstaw kasacyjnych powinna wskazywać, które przepisy ustawy procesowej zostały naruszone, podać na czym to naruszenie polegało i wykazywać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wysokie wymagania stawiane skardze kasacyjnej przewidziane w ustawie procesowej nawiązują do ustanowionego w tej ustawie przymusu adwokacko-radcowskiego do sporządzenia skargi (art. 175 § 1). Regulacja ta ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od adwokata czy radcy prawnego jako profesjonalistów można oczekiwać znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym i biegłości w pisaniu pism procesowych. Skarga kasacyjna winna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 176 ustawy procesowej. Sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej jest również i dlatego istotne, że sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a strony mogą przytaczać jedynie nowe uzasadnienie zarzutów. Pod rozwagę z urzędu sąd kasacyjny bierze tylko nieważność postępowania.

Na tle tych rozważań stwierdzić należy, że wniesiona w sprawie niniejszej kasacja nie odpowiada tym wymaganiom. Skarżący opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia przepisów postępowania nie wymienił żadnych przepisów, których naruszenie zarzuca.

Nie wskazał tez żadnych przepisów postępowania, które sąd orzekający naruszył, a przecież kasacja musi być skierowana do wyroku a nie decyzji organów celnych.

Ze względu na nieprawidłowy sposób sformułowania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie zostały w sposób skuteczny podważone ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydanego przez sąd I-szej instancji wyroku. W przypadku bowiem wadliwego sformułowania zarzutu naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi w zaskarżonym wyroku, musi zatem uznać te ustalenia za wiarygodne i na tej podstawie ocenić zasadność naruszenia przepisów prawa materialnego. W świetle ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I-szej instancji agent skarżącej otrzymywał wynagrodzenie, które należałoby zakwalifikować do kosztów pośrednictwa.

Skarżący zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego art. 22, 30 31 ustawy – Kodeks celny zaniechał wskazania paragrafów i punktów oraz nie sprecyzował na czym błędna wykładnia tych przepisów przez sąd I-szej instancji miałaby polegać.

Stwierdzić należy, że nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego – jako sądu kasacyjnego domniemywane czego i których konkretnie przepisów zarzuty te dotyczą. Dlatego sąd kasacyjny jest zwolniony od rozważenia tak ogólnie przytoczonych zarzutów kasacji, przyjmując ustalenia sądu I-szej instancji za wiążące i wnioski wynikające z brzmienia art. 30 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Kodeks celny.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.