Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 marca 2004 r. sygn. 3 I SA/Gd 1467/03 odrzucił skargę Auto Handel [...] M. i A. S. Spółki jawnej w Chojnicach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 28.11.2003 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Strona skarżąca M. i A. S. – Auto Handel [...]Spółka jawna w Chojnicach dnia 25.09.2003 r. udzieliła pełnomocnictwa doradcy podatkowemu do reprezentowania jej przed organami celnymi i podatkowymi oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawach objętych zgłoszeniem celnym z dnia 08.09.2003 r. [...]. Na podstawie tego pełnomocnictwa doradca podatkowy wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 28.11.2003 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.12.2003 r. skarżąca Spółka jawna została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. do podpisania skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie strona skarżąca nie podpisała skargi, zatem nie uzupełniła braku formalnego.
Sąd stwierdził, iż zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 05.07.1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz.
- doradca podatkowy uprawniony jest do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu z zakresu sądowej kontroli decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych.
Definicję pojęcia obowiązku podatkowego zawiera art. 4 § 1 i 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Obowiązkiem podatkowym jest nieskonkretyzowana powinność poniesienia przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Zakres podmiotowy obowiązku podatkowego, przedmiot opodatkowania, moment powstania obowiązku podatkowego oraz stawki podatkowe określają ustawy podatkowe. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej ilekroć w ustawie jest mowa o ustawach podatkowych – rozumie się przez to ustawy regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych i podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.
Przy takiej konstrukcji pojęcia obowiązku podatkowego, nie sposób objąć jego zakresem obowiązku uiszczenia należności celnych, których definicję zawiera art. 3 ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.).
Powyższych konstrukcji nie zmienia nowe brzmienie art. 253 § 2 pkt 1 Kodeksu celnego wprowadzone w życie ustawą o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o służbie celnej z dniem 10.08.2003 r.
Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny (...), a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne.
Przepisami szczególnymi są wskazane wyżej przepisy ustawy z 05.07.1996 r. o doradztwie podatkowym i Ordynacja podatkowa, które to przepisy nie uprawniają doradcy podatkowego do reprezentowania strony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Konsekwencją uznania braku należytej reprezentacji strony skarżącej i nieusunięcia tego braku w wyznaczonym terminie jest odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Auto Handel [...] – M. i A. S. – Sp.j. wniosła skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22.03.2004 r. sygn. 3 I SA/Gd 1467/03 – zarzucając rażące naruszenie art. 41 ust. 2 ustawy o doradztwie podatkowym przez jego błędną wykładnię i niedopuszczenie do sprawy w roli pełnomocnika strony doradcy podatkowego, wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że strona przeciwna w przedmiotowej sprawie występowała w podwójnej roli – organu celnego oraz organu podatkowego (w związku ze zmianą przepisów od 01.09.2003 r. organ celny nie jest już tylko płatnikiem podatków od importu, ale jest w tym zakresie organem podatkowym i może – co uczynił w niniejszej sprawie – wydawać w tym zakresie decyzje podatkowe i taka właśnie decyzja jest przedmiotem skargi).
Przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji było określenie:
- wartości celnej towaru na kwotę 13.623,47 EUR,
- kwoty wynikającej z długu celnego (cło) w wysokości 0,00 PLN,
- kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 1.304,10 PLN.
Przyjęty przez Sąd pogląd jakoby określenie w decyzji podatkowej kwoty podatku od towarów i usług od importowanego towaru nie było sprawą dotyczącą obowiązku podatkowego jest sprzeczne z obowiązującym prawem, wywodząc, iż sprawy, w których przed sądem mają zastosowanie odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej, do których zalicza się również sprawy celne (art. 262 Kodeksu celnego) ustawodawca określił w ustawie o Naczelnym Sądzie Administracyjnym jako sprawy z zakresu prawa podatkowego, zatem sprawa niniejsza jest sprawą z zakresu prawa podatkowego, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż stronę w tej sprawie może reprezentować doradca podatkowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Wprawdzie w skardze kasacyjnej wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 u.p.s.a. nie przytoczono podstawy kasacyjnej, jednakże treść powołanego przepisu, którego naruszenie zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi wskazuje, że jest to podstawa określona w art. 174 pkt 2 u.p.s.a.
Stosownie do treści art. 35 § 1 u.p.s.a. pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być adwokat lub radca prawny (...), a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Do przepisów szczególnych należy art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 05.07.1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 86 ze zm.). W myśl tego przepisu doradca podatkowy uprawniony jest do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych.
W ustawie z dnia 27.06.2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw (...) (Dz.U. Nr 37, poz. 1302), która weszła w życie z dniem 01.09.2003 r. w art. 20 znowelizowano ustawę z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), stanowiąc m.in., że naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej są organem podatkowym, stosownie do swej właściwości (art. 13 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej), jednak z przepisów tych nie wynika, że sprawy z zakresu prawa celnego należy zakwalifikować jako dotyczące obowiązków podatkowych.
W ustawie z dnia 05.07.1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 86 ze zm.) w przepisie art. 2 ust. 1 wskazano co obejmują czynności doradztwa podatkowego. Wśród tych czynności nie występują sprawy z zakresu prawa celnego. Nie czyni tego również przepis art. 41 ust. 1 i 2 tej ustawy.
Ustawodawca uznając celowość dopuszczenia doradcy podatkowego do czynności w postępowaniu administracyjnym przed organem celnym, dokonał stosownej nowelizacji art. 253 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), dodając przepisem art. 1 pkt 62 ustawy z dnia 23.04.2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (Dz.U. Nr 120, poz. 1122), który wszedł w życie z dniem 10.08.2003 r. – do osób uprawnionych do działania w charakterze przedstawiciela bezpośredniego – doradcę podatkowego.
Okoliczność, że wyżej wymienione organy administracji celnej od dnia 01.09.2003 r. otrzymały również status organów podatkowych w niczym nie zmienia uprawnień doradców podatkowych i nie rozszerza uprawnień doradców podatkowych na czynności z zakresu prawa celnego.
Uznając przeto, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w myśl art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – skargę kasacyjną oddalił.