Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 października 2003r. sygn. I SA/Wr 909/01 Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu oddalił skargę Z. C. i P. C. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 9 lutego 2001r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Legnicy z dnia 20 kwietnia 1999r. nr [...] określającą należności celne od samochodu marki Toyota Carina.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd przyjął ustalenia organów celnych za prawidłowe i w oparciu o nie podał, że w dniu 27 kwietnia 1997r. P. C. działający z upoważnienia Z. C. zgłosił do odprawy celnej nadwozie do samochodu Toyota Carina, natomiast w dniu 30 kwietnia 1997r. K. Ż. zgłosił do odprawy celnej silnik niskoprężny, skrzynię biegów oraz zawieszenie przednie i tylne także do samochodu Toyota Carina i towary te decyzjami Dyrektora Urzędu Celnego w Legnicy odpowiednio z dnia 27 i 30 kwietnia 1997r. zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym z pobraniem należności celnych.
Ponieważ jednak w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okazało się, że wymienione wyżej podzespoły posłużyły do zmontowania samochodu osobowego Toyota Carina zarejestrowanego na P. i Z. C., Dyrektor Urzędu Celnego w Legnicy wznowił postępowania zakończone wymienionymi wyżej decyzjami z 27 i 30 kwietnia 1997r. a następnie decyzją z dnia 20 kwietnia 1999r. uchylił te decyzje i orzekł, że przedmiotem przywozu był samochód osobowy Toyota Carina oraz wymierzył cło od tegoż samochodu.
P. C. i Z. C. wnieśli odwołanie od tej ostatnio wymienionej decyzji a po jego rozpoznaniu Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał ją w mocy wymienioną na wstępie decyzją z dnia 9 lutego 2001r.
Organ odwoławczy stwierdził, iż przywieziony towar stanowił w rzeczywistości samochód w stanie rozmontowanym, gdyż po zmontowaniu importowanych części został on zarejestrowany i dopuszczony do ruchu jako tzw. składak a więc przy zastosowaniu reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej należało go sklasyfikować według pozycji taryfy celnej stosownej dla samochodu. Zgodnie bowiem z tą regułą, wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego, pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Ujawnienie, że wwieziono do Polski kompletny samochód w stanie rozmontowanym jest nową okolicznością w rozumieniu art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej uzasadniającą wznowienie postępowania jeśli organ celny wcześniej wydał decyzje wymierzające cło od tych poszczególnych części samochodowych nie wiedząc, iż stanowią one elementy składowe samochodu. W niniejszym przypadku sprowadzony został do kraju kompletny samochód chociaż nastąpiło to w częściach, w dwóch różnych odprawach celnych i przez dwóch importerów ale dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia okoliczność, czy części do samochodu zmontowanego w kraju pochodziły z różnych pojazdów, czy były nabywane w różnym czasie i od różnych nabywców.
Ze względu na prawidłowe ustalenia organów celnych oraz brak podstaw do zarzucenia niezgodności z prawem powyższej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł, Sąd powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę na tę decyzję wniesioną przez P. C. i Z. C..
Od powyższego wyroku P. C. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną sporządzoną przez ustanowionego pełnomocnika – adwokata.
W skardze tej wyrok Sądu został zaskarżony w całości a jako podstawę kasacji wskazano naruszenie przepisów procesowych w sposób mający wpływ na wynik postępowania w sprawie a mianowicie naruszenie art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie przez organ I Instancji oraz Sąd wątpliwych wniosków dotyczących zmowy uczestników postępowania mającej na celu uszczuplenie należności celnych za istotne okoliczności /nowe dowody/ uzasadniające wznowienie postępowania. Zarzucono także naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności co do rzeczywistego istnienia porozumienia między uczestnikami postępowania oraz naruszenie art. 191 tejże Ordynacji przez przyjęcie faktu istnienia takiego porozumienia między importerami mimo braku ku temu dowodów.
W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie "akt sprawy" do ponownego rozpoznania a w jej uzasadnieniu podniesiono, że skarżący P. C. ze względu na niższe koszty zamierzał zmontować samochód z poszczególnych elementów i dlatego sprowadził do Polski nadwozie samochodu Toyota Carina a resztę części nabył od K. Ż. na giełdzie samochodowej. Dopiero później okazało się, że te nabyte części także były sprowadzone przez K. Ż. z Niemiec i to w zbliżonym czasie. Po zmontowaniu samochodu i zarejestrowaniu go, organy celne dopatrzyły się zmowy między skarżącym a K. Ż. i przyjęły, że sprowadzony został samochód w stanie rozmontowanym co stwierdził także Sąd wskazując dodatkowo, iż pochodzenie części do zmontowanego samochodu jest bez znaczenia. W ocenie skarżącego przede wszystkim nie było podstaw do wznowienia postępowania celnego, gdyż skojarzenie dwóch luźnych faktów dotyczących sprowadzenia do kraju podzespołów samochodowych przez dwie nieznane sobie osoby nie jest ani żadną istotną okolicznością ani nowym dowodem w sprawie. Samo ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie może być podstawą wznowienia postępowania, jeśli nie są one poparte dowodami, na poparcie zasadności wznowienia nie może też być przyjęta reguła 2a ORINS jako będąca wyrazem fiskalizmu i "odległa" od zasad postępowania wskazanych w art. 121, art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Skoro w niniejszej sprawie nie da się wykluczyć, że przedmiotem importu były podzespoły, to zmowa uczestników nie może być przesłanką rozstrzygnięcia tym bardziej, że nie stwierdzono by podzespoły zakupione od K. Ż. pochodziły z tego samego samochodu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu podtrzymał stanowisko wyrażone we własnej decyzji powołując się przy tym na szereg wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna wniesiona została na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm./ a więc w trybie szczególnym pozwalającym w przejściowym okresie do dnia 31 marca 2004r. na wniesienie takiej skargi od prawomocnego orzeczenia dawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego jeżeli nie upłynął jeszcze termin do wniesienia rewizji nadzwyczajnej od takiego orzeczenia do Sądu Najwyższego.
Jak wynika z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - zwaną dalej ustawą – p.s.a. – skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie wydanego przez wojewódzki sad administracyjnym a we wskazanym wyżej okresie przejściowym przez były Naczelny Sąd Administracyjny. Wymienione w art. 174 ustawy –p.s.a. podstawy skargi kasacyjnej muszą więc odnosić się do zaskarżonego orzeczenia sądowego, podobnie jak zakres wniosków - żądań skargi /art. 176 ustawy – p.s.a./.
Przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami tej skargi co do rozpoznania sprawy a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania /art. 183 § 1 ustawy – p.s.a./, jednakże w niniejszym przypadku nie zachodzą przesłanki nieważności wymienione w § 2 powołanego wyżej przepisu.
Związanie Sądu granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd /poza przesłankami nieważności/ bierze pod uwagę tylko te podstawy kasacyjne, które zostały przez skarżącego powołane czyli w niniejszej sprawie podstawę określoną w art. 174 pkt. 2 ustawy – p.s.a. dotyczącą naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej skardze skarżący w pierwszej kolejności zarzucił naruszenie przepisu art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./ przy czym zarzut ten skierował pod adresem organu celnego I instancji oraz pod adresem Sądu. Jak już wskazano wyżej, w postępowaniu kasacyjnym Naczelny Sąd Administracyjny może odnosić się do zaskarżonego orzeczenia Sądu a nie do postępowania prowadzonego przez stosowne organy i do rozstrzygnięć przez te organy wydanych i wobec powyższego w tej części tj. odnośnie rozstrzygnięcia organu I instancji zarzut kasacji nie może być rozpatrywany. Jeśli zaś chodzi o ocenę tegoż zarzutu pod adresem Sądu, to przede wszystkim podnieść należy, że Sąd wydał zaskarżony wyrok pod rządami i na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 z późn. zm./ - zwaną dalej ustawą o NSA - co oznacza, że mógł w swoim postępowaniu stosować tylko te przepisy powołanej Ordynacji podatkowej, które wymienione były w art. 59 tejże ustawy a ten ostatni przepis nie wymieniał wskazanego wyżej przepisu Ordynacji podatkowej. Jednakże z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż skarżącemu w istocie chodzi o naruszenie przez Sąd przepisu art. 22 cyt. ustawy o NSA przez to, że Sąd ten nie stwierdził takiego naruszenia prawa przez organy celne, które uzasadniałoby wydania orzeczenia właśnie na podstawie powołanego wyżej przepisu. Skarżący nie wskazał przy tym wprost, które z tych orzeczeń powinno być przez Sąd wydane: czy uchylenie zaskarżonej decyzji i z jakiej przyczyny, czy też stwierdzenie nieważności ale w uzasadnieniu skargi podniósł, iż Sąd niezasadne uznał istnienie podstawy do wznowienia postępowania przed organem celnym I instancji a mianowicie istnienie zmowy – porozumienia między dwoma importerami tj. P. C. i K. Ż..
Z kolei wskazując w skardze kasacyjnej na naruszenie przepisów art. 122 i art. 121 Ordynacji podatkowej skarżący wskazał, że naruszenie to nastąpiło poprzez przyjęcie istnienia porozumienia między tymi importerami mimo braku ku temu dostatecznych dowodów wobec nieprzeprowadzenia dokładnego postępowania wyjaśniającego.
Odnosząc treść powyższych zarzutów skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie do ustaleń powołanych przez Sąd w motywach zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, że przedmiotem rozważań Sądu była kwestia czy istotnie strony sprowadziły na polski obszar celny samochód marki Toyota Carina w stanie rozmontowanym, chociaż do odpraw celnych deklarowały poszczególne części samochodowe. W tym zakresie Sąd wskazał na prawidłowe zastosowanie przez organy celne reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej zgodnie z którą "wszelkie informacje zawarte o wyrobie w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego, pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego /oraz wyrobu uważanego za taki w myśl niniejszej reguły/ znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym" i jako podstawę swego rozstrzygnięcia przyjął ustalenie, że istotnie do kraju sprowadzony został - przez różnych importerów -samochód w stanie rozmontowanym. Przesłanką rozstrzygnięcia Sądu nie było natomiast przyjęcie istnienia zmowy – porozumienia między importerami a przeciwnie Sąd stwierdził, iż okoliczności związane z nabywaniem sprowadzonych do kraju elementów z których został zmontowany samochód, nie mają znaczenia.
Skoro więc podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut odnośnie wadliwego przyjęcia - między innymi przez Sąd - istnienia zmowy /porozumienia/ między importerami w niniejszej sprawie nie znajduje odzwierciedlenia w motywach zaskarżonego wyroku, to musi być oceniony jako nieskuteczny co w konsekwencji nie pozwala Sadowi kasacyjnemu na przyjęcie, że przy wydawaniu zaskarżonego wyroku doszło istotnie do naruszenia przepisów postępowania i tym samym Sąd ten związany jest poczynionymi w zaskarżonym wyroku ustaleniami faktycznymi a skarga kasacyjna nie zarzuca naruszenia prawa materialnego.
Ze względów naprowadzonych wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 181, art. 183 § 3 i art. 184 ustawy – p.s. a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.