Wyrok NSA z 6 grudnia 2004 r., GSK 964/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "[...]" Spółki z o.o. w Łodzi

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt III SA/Łd 343/04

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA - Hanna Szafrańska-Falkiewicz (spr.) Sędziowie NSA - Kazimierz Brzeziński - Janusz Zajda
- Anna Fyda protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 10 lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - uchyla zaskarżone postanowienie -

Uzasadnienie

W Y R O K

W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 6 grudnia 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia NSA - Hanna Szafrańska-Falkiewicz (spr.)

Sędziowie NSA - Kazimierz Brzeziński

• Janusz Zajda

Protokolant - Anna Fyda po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "[...]" Spółki z o.o. w Łodzi od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt III SA/Łd 343/04 w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 10 lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe

• uchyla zaskarżone postanowienie -

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt III SA/Łd 343/04, odrzucił skargę "[...]" Spółki z o.o. z Łodzi wniesioną na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 10 lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towarów.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że Dyrektor Izby Celnej w Łodzi w dniu 7 kwietnia 2004 r. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...]", reprezentowanej przez radcę prawnego J. G., na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 10 lutego 2004 r. Nr [...] o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towarów.

Zarządzeniem z dnia 8 kwietnia 2004 r. doręczonym stronie 19 kwietnia 2004 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu, złożenia dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do jednoosobowej reprezentacji spółki, ewentualnie o podpisanie pełnomocnictwa zgodnie z art. 205 § 1 i art. 373 § 1 Kodeksu spółek handlowych, podania daty złożenia skargi za pośrednictwem organu.

Pełnomocnik skarżącego pismem procesowym z dnia 22 kwietnia 2004 r. poinformował, że wpis został uiszczony bezpośrednio na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 20 kwietnia 2004 r. oraz przesłał w załączeniu wypis z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącego, w charakterze dokumentu świadczącego o upoważnieniu Marka Krochmalskiego do jednoosobowej reprezentacji Spółki. Pełnomocnik skarżącego nie wskazał jednak daty złożenia skargi za pośrednictwem Izby Celnej w Łodzi.

W decyzji z 10 lutego 2004 r. zamieszczono pouczenie, że skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem organu celnego. Z prezentaty umieszczonej na skardze wynika, że została ona wniesiona do Izby Celnej w Łodzi przez stronę skarżącą w dniu 25 marca 2004 r. Zaskarżona do Sądu decyzja doręczona została zaś stronie skarżącej w dniu 23 lutego 2004 r. Powyższe dane zostały potwierdzone w skardze.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2004 r., o sygn. akt III SA/Łd 343/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę.

Sąd wskazał, iż w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 10 lutego 2004 r., o numerze jak podano, doręczona została stronie skarżącej w dniu 23 lutego 2004 r., zatem termin do wniesienia skargi biegł od 24 lutego i upłynął w dniu 24 marca. Jak wynika natomiast ze wspomnianej prezentaty, pełnomocnik skarżącego złożył skargę we właściwej Izbie Celnej w dniu 25 marca 2004 r. Brak jest dowodu potwierdzającego, że skarga została wniesiona drogą pocztową, a zatem ustawowy termin do wniesienia skargi – trzydziestodniowy, określony w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153, poz. 1270), zwana dalej p.p.s.a., został przez stronę skarżącą przekroczony.

Spółka z o.o. "[...]" złożyła od powyższego postanowienia skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. oraz o wstrzymanie wykonania decyzji Izby Celnej w Łodzi z dnia 10 lutego 2004 r. nr [...]. Jako podstawę skargi skarżąca podała naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 58 § 1 pkt 3 i art. 54 p.p.s.a. ze względu na przerzucenie przez WSA na skarżącego obowiązku, który ciążył na organie administracyjnym. Izba Celna w Łodzi miała obowiązek przekazania do właściwego sądu skargi wraz z aktami sprawy, w tym również koperty potwierdzającej datę wpływu skargi do organu celnego, zgodnie z dyspozycją art. 54 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że wniósł skargę w dniu 23 marca 2004 r., o czym świadczy potwierdzenie nadania pisma na poczcie w dniu 23 marca 2004 r.

Ponadto podkreślił, iż wypełnił zobowiązanie nałożone na niego zarządzeniem z dnia 8 kwietnia 2004 r., wzywającym do uiszczenia wpisu, podania daty złożenia skargi za pośrednictwem organu i złożenia określonych dokumentów, poprzez złożenie w WSA w dniu 22 kwietnia 2004 r. pisma informującego o uiszczeniu wpisu bezpośrednio na konto tego sądu, załączając wypis z Krajowego Rejestru Skarżącego (świadczący o upoważnieniu Marka Krochmalskiego do jednoosobowej reprezentacji Spółki). Mimo usunięcia braków formalnych skargi przez stronę, Sąd wydał postanowienie, którym odrzucił skargę z uwagi na niewskazanie przez skarżącego daty złożenia skargi za pośrednictwem Izby Celnej W Łodzi. Argumentując powyższe stwierdzenia, powołał się na art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – przyczyną uzasadniającą odrzucenie skargi przez sąd administracyjny jest nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, przy czym dodać należy, iż brak ten winien mieć charakter istotny, czyli taki, którego nieusunięcia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. W opinii skarżącego, nie naruszył on ciążących na nim obowiązków, ponieważ nie był zobligowany do posiadania dowodu nadania pisma w placówce pocztowej (dokonanego w terminie, czyli w dniu 23 marca). Zgodnie zaś z art. 54 § 2 p.p.s.a. przekazanie do właściwego sądu kompletnych akt sprawy (czyli łącznie z kopertą, w której doręczono skargę) należy do czynności przypisanych organowi, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.

Skarżący podkreślił, że organ celny, wnosząc odpowiedź na skargę, nie kwestionował faktu, iż została ona wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Łodzi stwierdził, iż po stronie organu odwoławczego nie doszło do naruszenia ciążącego na nim z mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązku przekazania akt sprawy do właściwego sądu. Organ przekazał bowiem do sądu akta spraw dotyczących czterech decyzji wraz z odpowiedziami na skargi kasacyjne, a koperta - w której przesłano jeszcze cztery skargi - została dołączona do jednej z tych spraw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Instytucja skargi kasacyjnej została uregulowana w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. Skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom stawianym pismu procesowemu oraz zawierać elementy wskazane w art. 176 p.p.s.a., jak również w treści jej wskazać należy podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 p.p.s.a. Powołanie właściwych podstaw kasacyjnych polega nie tylko na przytoczeniu treści powyższego przepisu. Aby skarga kasacyjna została należycie sformułowana, musi zawierać wskazanie, którym konkretnie przepisom prawa uchybił sąd oraz w jaki sposób im uchybiono. Jeśli zarzut dotyczy naruszenia prawa procesowego skarżący powinien ponadto wykazać, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bez należytego dookreślenia podstaw skargi nie istnieje możliwość dokonania oceny zasadności wniesionego środka odwoławczego.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób taksatywny wymienione są w art. 183 § 2 p.p.s.a. Stwierdzić należy, iż w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Sąd stwierdził zgodnie z powyższym, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Strona powołała w skardze podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 54 p.p.s.a. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było zachowanie przez skarżącego terminu na wniesienie skargi od decyzji organu odwoławczego do sądu administracyjnego.

Zgodnie z postanowieniami art. 54 skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. To właśnie na tym organie, jak wynika z literalnego brzmienia przepisu, spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Materiał zebrany w sprawie pozostawał zatem do tego czasu w dyspozycji organu celnego.

Strona podnosiła, iż nie miała obowiązku posiadania dowodu nadania przesyłki w urzędzie pocztowym. Nie zwalniało jej to jednak z obowiązku wypełnienia nałożonych na nią zarządzeniem z dnia 8 kwietnia 2004 r. powinności. Skoro nie dysponowała dowodem na zachowanie wymaganego terminu, powinna przedstawić Sądowi informacje, które umożliwiłyby ustalenie tego faktu, w tym stwierdzenie, że w kopercie wysłanej w określonym dniu (23 marca) znajdowały się skargi na konkretne decyzje oraz że dane poświadczające wniesienie skargi w ustawowym terminie pozostają w dyspozycji organów celnych.

W ocenie Sądu nie jest zasadna zatem argumentacja zawarta w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która wskazuje jako wiążącą datę wniesienia skargi dzień 25 marca 2004 r., wynikającą z prezentaty na skardze, czyli z pieczęci biura podawczego Izby Celnej w Łodzi. Jednakże na mocy art. 165 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. 1964 Nr 43, poz. 296 ze zm.) w związku z art. 65 § 2 p.p.s.a. pismo uznaje się za wniesione w dniu nadania przesyłki w urzędzie pocztowym, a o dacie nadania świadczy data stempla pocztowego. Na kopercie, w której skarżący przesłał do Izby Celnej skargę w danej sprawie, tj. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi nr [...], wraz ze skargami na cztery inne decyzje organu odwoławczego, widnieje pieczęć wystawiona przez urząd pocztowy z datą 23 marca 2004 r., przy czym jest to stempel złożony na znaczkach pocztowych, na odwrocie koperty jest bowiem stempel z datą 24 marca 2004 r. Za wiążącą należy uznać datę wystawioną na znaczkach pocztowych, będącą dowodem skasowania opłaty (w postaci znaków pocztowych) wniesionej przez nadającego. Odnotować można, iż według drugiej z dat na rzeczonej kopercie termin na wniesienie pisma do sądu również byłby zachowany.

Jak już podkreślono, skarżący nie dopełnił spoczywających na nim obowiązków wynikających z powołanego zarządzenia z marca 2004 r. Nieustosunkowanie się do wszystkich postanowień sądu zawartych w piśmie skierowanym do strony postępowania świadczy o braku należytej staranności w prowadzeniu sprawy w postępowaniu oraz o naruszeniu rozstrzygnięć obligujących ją do podjęcia określonych czynności w sprawie.

Podkreślić należy, iż dopiero w odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej podał do wiadomości Sądu informacje dotyczące udokumentowania danych w kwestii daty wniesienia skargi na drugoinstancyjną decyzję do organu odwoławczego, tj. we wniesionym piśmie podał, że wraz z odpowiedziami na skargi kasacyjne przekazał akta spraw o określonych numerach i załączył do tej przesyłki kopertę, w której nadesłano skargi. Tym samym dopiero z chwilą nadesłania odpowiedzi na skargę Sąd uzyskał informację, po którą zwrócił się do Spółki. Przerzucenie obowiązku informacyjnego na organ celny należy poczytać skarżącemu za zachowanie niewłaściwe. Wystarczyłoby bowiem, by powiadomił on Sąd o fakcie znajdowania się konkretnych dowodów w posiadaniu organu administracji oraz podał datę złożenia skargi według swojej najlepszej wiedzy. Zarządzenie Sądu, obligujące stronę do podania daty złożenia skargi za pośrednictwem organu, nie nakładało obowiązku dostarczenia dokumentu, który dowodziłby prawdziwości zapewnień adresata tego zarządzenia.

Mając na względzie powyższe i na podstawie art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i orzekł jak w sentencji.