Postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 119/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. R. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]"

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2004 r. sygn. akt VI SA/Wa 371/04 oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych

Skład

Sędzia NSA Kazimierz Jarząbek

Sprawa

w sprawie ze skargi W. R. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za powstanie niedoboru zboża postanawia: - oddalić zażalenie - U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 września 2004 r. sygn. VI SA/Wa 371/04 oddalił wniosek W. R. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi ww. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za powstanie niedoboru zboża. W uzasadnieniu postanowienia podano, iż ww. wniósł o zwolnienie go od wpisu sądowego w wysokości 29.103,70 zł i że prowadzi działalność gospodarczą. Mimo posiadanych środków pieniężnych prowadzona egzekucja uniemożliwia mu dokonywanie wypłat wobec zajęcia jego rachunków bankowych, co z kolei nie pozwala mu na uiszczenie wpisu sądowego. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu jest jedynie potrzebą czasową, a waga i zasadność podniesionych zarzutów uzasadniają wnioski skargi. W urzędowym formularzu i dołączonych załącznikach z wykazem majątku ruchomego i nieruchomego skarżący wykazał, że ma na utrzymaniu żonę i pełnoletnią córkę, a w ramach umowy o pracę zarabia 1.000 zł. Jego majątek nieruchomy składa się z 16 nieruchomości, w tym 7 zabudowanych o różnych powierzchniach, w tym gospodarstwa rolne o pow. 249,4 ha i 874,2 ha, 3 stacje paliw (1 w dzierżawie, 1 rozpoczęta inwestycja), elewator zbożowy (w dzierżawie), budynek magazynowy o pow. 673 m2 i wiata o pow. 396 m2. Wartość pierwszych 11 nieruchomości skarżący wycenił na około 7.763.000 zł, natomiast nie określił wartości pozostałych 5 nieruchomości (w tym domu, w którym zamieszkuje i budynku magazynowego z wiatą w Słupcy). Majątek ruchomy to 3 samochody osobowe: 2 Seaty Cordoba z 1999 r. o wartości około 40.000 zł i Mercedes z 2000 r. o wartości około 102.000 zł, 2 ciągniki siodłowe z 1998 r. o łącznej wartości około 227.000 zł, 2 przyczepy ROSAD z 2000 r. o łącznej wartości około 223.000 zł oraz inny sprzęt rolniczy o wartości około 60.000 zł. Z pisma Urzędu Skarbowego w Słupcy wynika, że zobowiązanie skarżącego w zakresie prowadzonej egzekucji wynosi około 1.624.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając wartość majątku wykazaną przez skarżącego stwierdził, że przekracza ona znacznie wysokość jego zobowiązania, w związku z którym prowadzona jest egzekucja. Majątek ten przynosi mu w znacznej mierze dochody w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, jak i w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego o areale ponad 1000 ha. Skarżący określił, że miesięcznie otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.000 zł, ale okoliczności tej nie potwierdził zaświadczeniem o wysokości zarobków ani też PIT-em za rok poprzedzający złożenie skargi. Nie wskazał też majątku i środków stanowiących podstawę utrzymania rodziny, prowadzącej z nim wspólne gospodarstwo domowe. Rozmiary prowadzonej działalności gospodarczej nie pozwalają na przyjęcie, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący W. R. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym domaga się zwolnienia z obowiązku złożenia wpisu. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, iż zaskarżonemu orzeczeniu zarzuca nierozpatrzenie wszystkich okoliczności potwierdzających niemożność poniesienia kosztów, przez nieuwzględnienie faktu, że niemożność ta jest potrzebą czasową związaną z bieżącym brakiem środków wywołanym obiektywnymi okolicznościami. Jego trudną sytuację pogorszyły anomalia pogodowe występujące w okresie letnim. W dniu 30 sierpnia 2004 r. gradobicie pozbawiło go całkowicie dochodu z uprawy rzepaku. Ponadto skarżący uważa, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która jest przedmiotem skargi nie jest uzasadniona i to również przemawia za słusznością jego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w myśl którego przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny po przeanalizowaniu wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym wysnuł słuszny wiosek, że nie wykazał on, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do korzystania z prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że instytucja przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Sytuacja taka w tej sprawie nie zachodzi i dlatego na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 powołanej wyżej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Uzasadnienie

Postanowienie

Dnia 30 listopada 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie:

Sędzia NSA Kazimierz Jarząbek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. R. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2004 r. sygn. akt VI SA/Wa 371/04 oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. R. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za powstanie niedoboru zboża postanawia:

• oddalić zażalenie -

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 września 2004 r. sygn. VI SA/Wa 371/04 oddalił wniosek W. R. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi ww. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 listopada 2003 r. [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za powstanie niedoboru zboża.

W uzasadnieniu postanowienia podano, iż ww. wniósł o zwolnienie go od wpisu sądowego w wysokości 29.103,70 zł i że prowadzi działalność gospodarczą.

Mimo posiadanych środków pieniężnych prowadzona egzekucja uniemożliwia mu dokonywanie wypłat wobec zajęcia jego rachunków bankowych, co z kolei nie pozwala mu na uiszczenie wpisu sądowego. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu jest jedynie potrzebą czasową, a waga i zasadność podniesionych zarzutów uzasadniają wnioski skargi.

W urzędowym formularzu i dołączonych załącznikach z wykazem majątku ruchomego i nieruchomego skarżący wykazał, że ma na utrzymaniu żonę i pełnoletnią córkę, a w ramach umowy o pracę zarabia 1.000 zł. Jego majątek nieruchomy składa się z 16 nieruchomości, w tym 7 zabudowanych o różnych powierzchniach, w tym gospodarstwa rolne o pow. 249,4 ha i 874,2 ha, 3 stacje paliw (1 w dzierżawie, 1 rozpoczęta inwestycja), elewator zbożowy (w dzierżawie), budynek magazynowy o pow. 673 m2 i wiata o pow. 396 m2. Wartość pierwszych 11 nieruchomości skarżący wycenił na około 7.763.000 zł, natomiast nie określił wartości pozostałych 5 nieruchomości (w tym domu, w którym zamieszkuje i budynku magazynowego z wiatą w Słupcy).

Majątek ruchomy to 3 samochody osobowe: 2 Seaty Cordoba z 1999 r. o wartości około 40.000 zł i Mercedes z 2000 r. o wartości około 102.000 zł, 2 ciągniki siodłowe z 1998 r. o łącznej wartości około 227.000 zł, 2 przyczepy ROSAD z 2000 r. o łącznej wartości około 223.000 zł oraz inny sprzęt rolniczy o wartości około 60.000 zł.

Z pisma Urzędu Skarbowego w Słupcy wynika, że zobowiązanie skarżącego w zakresie prowadzonej egzekucji wynosi około 1.624.000 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając wartość majątku wykazaną przez skarżącego stwierdził, że przekracza ona znacznie wysokość jego zobowiązania, w związku z którym prowadzona jest egzekucja. Majątek ten przynosi mu w znacznej mierze dochody w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, jak i w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego o areale ponad 1000 ha. Skarżący określił, że miesięcznie otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.000 zł, ale okoliczności tej nie potwierdził zaświadczeniem o wysokości zarobków ani też PIT-em za rok poprzedzający złożenie skargi. Nie wskazał też majątku i środków stanowiących podstawę utrzymania rodziny, prowadzącej z nim wspólne gospodarstwo domowe. Rozmiary prowadzonej działalności gospodarczej nie pozwalają na przyjęcie, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Skarżący W. R. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym domaga się zwolnienia z obowiązku złożenia wpisu.

W uzasadnieniu zażalenia podniósł, iż zaskarżonemu orzeczeniu zarzuca nierozpatrzenie wszystkich okoliczności potwierdzających niemożność poniesienia kosztów, przez nieuwzględnienie faktu, że niemożność ta jest potrzebą czasową związaną z bieżącym brakiem środków wywołanym obiektywnymi okolicznościami. Jego trudną sytuację pogorszyły anomalia pogodowe występujące w okresie letnim. W dniu 30 sierpnia 2004 r. gradobicie pozbawiło go całkowicie dochodu z uprawy rzepaku. Ponadto skarżący uważa, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która jest przedmiotem skargi nie jest uzasadniona i to również przemawia za słusznością jego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w myśl którego przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po przeanalizowaniu wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym wysnuł słuszny wiosek, że nie wykazał on, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do korzystania z prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że instytucja przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.

Sytuacja taka w tej sprawie nie zachodzi i dlatego na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 powołanej wyżej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.