Postanowienie NSA z 15 grudnia 2004 r., GZ 128/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3848/02 o odmowie przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Urzędu Patentowego RP – Izba Odwoławcza z dnia 21 października 2002r., nr IO. Odw. 1822/00 w przedmiocie odmowy udzielenia patentu p o s t a n a w i a: – oddalić zażalenie– U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 września 2004r. sygn. akt 6 II SA 3848/02 odmówił przyznania prawa pomocy J. K. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia rzecznika patentowego. Strona złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na to postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przyznanie mu prawa pomocy. Skarżący podniósł, że nie posiada żadnych oszczędności. Pieniądze otrzymywane z tytułu emerytury pozwalają jedynie na skromne utrzymanie jego i małżonki. Stwierdził także, iż znajduje się w sytuacji finansowej, która nie pozwala mu na pokrycie wydatków sądowych i wynajęcie rzecznika patentowego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /zwanej dalej p.p.s.a./ (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jak słusznie podkreślił WSA w Warszawie przedstawione przez skarżącego zestawienie dochodów i wydatków składających się na koszty utrzymania jego i żony pozwala stwierdzić, że wystarczają one na skromne utrzymanie. Należy również podzielić pogląd Sądu zawarty w zaskarżonym postanowieniu, że strona ubiegająca się o udzielenie patentu powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone. W piśmiennictwie podnosi się, iż "zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych" (Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Przegląd Sądowy nr 11-12/2003 s.85). Należy stwierdzić, że sytuacja skarżącego, dysponującego stałym źródłem dochodów nie jest szczególnie trudną, uzasadniającą twierdzenie, iż poniesienie z jego strony kosztów sądowych z tytułu wpisu sądowego, czy kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nie może się odbyć bez poniesienia uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy i dlatego jego zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie Sąd uznał za nieuzasadnione. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a Sąd orzekł, jak w sentencji.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Korycińska

Uzasadnienie

Postanowienie

Dnia 15 grudnia 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie:

Sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3848/02 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Urzędu Patentowego RP – Izba Odwoławcza z dnia 21 października 2002r., nr IO. Odw. 1822/00 w przedmiocie odmowy udzielenia patentu p o s t a n a w i a:

• oddalić zażalenie–

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 września 2004r. sygn. akt 6 II SA 3848/02 odmówił przyznania prawa pomocy J. K. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia rzecznika patentowego.

Strona złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na to postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przyznanie mu prawa pomocy. Skarżący podniósł, że nie posiada żadnych oszczędności. Pieniądze otrzymywane z tytułu emerytury pozwalają jedynie na skromne utrzymanie jego i małżonki. Stwierdził także, iż znajduje się w sytuacji finansowej, która nie pozwala mu na pokrycie wydatków sądowych i wynajęcie rzecznika patentowego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /zwanej dalej p.p.s.a./ (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.

Podkreślenia wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Jak słusznie podkreślił WSA w Warszawie przedstawione przez skarżącego zestawienie dochodów i wydatków składających się na koszty utrzymania jego i żony pozwala stwierdzić, że wystarczają one na skromne utrzymanie. Należy również podzielić pogląd Sądu zawarty w zaskarżonym postanowieniu, że strona ubiegająca się o udzielenie patentu powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania.

Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone.

W piśmiennictwie podnosi się, iż "zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych" (Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Przegląd Sądowy nr 11-12/2003 s.85).

Należy stwierdzić, że sytuacja skarżącego, dysponującego stałym źródłem dochodów nie jest szczególnie trudną, uzasadniającą twierdzenie, iż poniesienie z jego strony kosztów sądowych z tytułu wpisu sądowego, czy kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nie może się odbyć bez poniesienia uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania.

Mając na uwadze wszystkie te okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy i dlatego jego zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie Sąd uznał za nieuzasadnione.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a Sąd orzekł, jak w sentencji.