Postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 139/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 20 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. B.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2004 r. sygn. akt V SA/Wa 728/04

Skład

Sędzia NSA Czesława Socha

Sprawa

w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 14 stycznia 2004 r. sygn. akt [...] w przedmiocie powstania długu celnego postanawia: - zażalenie oddalić - U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi odrzuconej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2004 r. Podstawą odmowy jest brak zachowania należytej staranności wymaganej przy złożeniu skargi. Chodzi o to, że przekroczenie terminu do nadania skargi było wynikiem nie tyle błędnej informacji żony skarżącego co do upływu wymaganego terminu, ale błędnego obliczenia tego terminu przez adresata decyzji. Okoliczności zaś dotyczące choroby i nieobecności domowników nie mogły usprawiedliwiać zaniedbania jakiego dopuścił się skarżący, gdyż nie miały ostatecznie wpływu na jego zachowanie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. B.. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podał, że ocena Sądu jest błędna. Niedyspozycja ruchowa, jak też brak świadomości co do faktycznej daty odebrania przesyłki, uniemożliwiały nadanie skargi w prawidłowym terminie. Weryfikacja osobista doręczenia nie była możliwa nie tylko z uwagi na chorobę, ale także z powodu braku udzielania informacji w urzędzie pocztowym drogą telefoniczną. Chodzi o ochronę danych osobowych. Powyższe okoliczności nie są zawinione przez skarżącego i dlatego przywrócenie terminu jest w pełni uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Istotnie powołany przez Sąd art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uzależnia przywrócenie terminu od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Trafnie Sąd przyjął, że skarżacy dopuścił się zaniedbań, a to już jest element winy, który uniemożliwia przywrócenie terminu. Nie można zaliczyć do kategorii przeszkód prawidłowo otrzymanej przesyłki z decyzją II instancji i pouczeniem, a następnie niedotrzymać terminu złożenia skargi, twierdząc, że przesyłkę podjęła żona a skarżący był przekonany o innym terminie doręczenia. Powyższe wyraźnie wskazuje na element winy. Twierdzenia zatem o konieczności osobistej weryfikacji doręczenia w urzędzie pocztowym pozostają bez znaczenia, skoro jest to już subiektywny miernik staranności wykluczający przywrócenie terminu. Nie można też przyjąć, że okoliczności dotyczące choroby i nieobecność domowników stanowiły usprawiedliwienie. Przedłożone zaświadczenie lekarskie nie jest jeszcze zwolnieniem lekarskim, a takiego skarżący nie przedstawił. Podkreślić jednak należy, że nawet zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy, gdyż niekoniecznie musi wykluczać możność dokonania czynności procesowej. O braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 184 w związku z art. 193 i 197 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zażalenie zostało oddalone.

Uzasadnienie

Postanowienie

Dnia 20 grudnia 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie:

Sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2004 r. sygn. akt V SA/Wa 728/04 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 14 stycznia 2004 r. sygn. akt [...] w przedmiocie powstania długu celnego postanawia:

• zażalenie oddalić -

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi odrzuconej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2004 r. Podstawą odmowy jest brak zachowania należytej staranności wymaganej przy złożeniu skargi. Chodzi o to, że przekroczenie terminu do nadania skargi było wynikiem nie tyle błędnej informacji żony skarżącego co do upływu wymaganego terminu, ale błędnego obliczenia tego terminu przez adresata decyzji. Okoliczności zaś dotyczące choroby i nieobecności domowników nie mogły usprawiedliwiać zaniedbania jakiego dopuścił się skarżący, gdyż nie miały ostatecznie wpływu na jego zachowanie.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. B.. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podał, że ocena Sądu jest błędna. Niedyspozycja ruchowa, jak też brak świadomości co do faktycznej daty odebrania przesyłki, uniemożliwiały nadanie skargi w prawidłowym terminie. Weryfikacja osobista doręczenia nie była możliwa nie tylko z uwagi na chorobę, ale także z powodu braku udzielania informacji w urzędzie pocztowym drogą telefoniczną. Chodzi o ochronę danych osobowych. Powyższe okoliczności nie są zawinione przez skarżącego i dlatego przywrócenie terminu jest w pełni uzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie jest uzasadnione.

Istotnie powołany przez Sąd art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uzależnia przywrócenie terminu od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności.

Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Trafnie Sąd przyjął, że skarżacy dopuścił się zaniedbań, a to już jest element winy, który uniemożliwia przywrócenie terminu.

Nie można zaliczyć do kategorii przeszkód prawidłowo otrzymanej przesyłki z decyzją II instancji i pouczeniem, a następnie niedotrzymać terminu złożenia skargi, twierdząc, że przesyłkę podjęła żona a skarżący był przekonany o innym terminie doręczenia. Powyższe wyraźnie wskazuje na element winy. Twierdzenia zatem o konieczności osobistej weryfikacji doręczenia w urzędzie pocztowym pozostają bez znaczenia, skoro jest to już subiektywny miernik staranności wykluczający przywrócenie terminu.

Nie można też przyjąć, że okoliczności dotyczące choroby i nieobecność domowników stanowiły usprawiedliwienie. Przedłożone zaświadczenie lekarskie nie jest jeszcze zwolnieniem lekarskim, a takiego skarżący nie przedstawił. Podkreślić jednak należy, że nawet zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy, gdyż niekoniecznie musi wykluczać możność dokonania czynności procesowej. O braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 184 w związku z art. 193 i 197 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zażalenie zostało oddalone.