Postanowienie NSA z 19 kwietnia 2004 r., GZ 9/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 kwietnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 lutego 2004 r. sygn. akt I SO/Bd 12/04

Skład

Sędzia NSA Czesława Socha

Sprawa

w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 18 listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego w postępowaniu wznowieniowym postanawia: - zażalenie oddalić - U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem oddalono sprzeciw M. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 lutego 2004 r. sygn. akt I SO/Bd 12/04 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu wznowieniowym w sprawie określenia kwoty długu celnego. W uzasadnieniu Sąd przyjął, że zwolnienie od ponoszenia kosztów w trakcie postępowania sądowego ma charakter wyjątku od zasady ponoszenia tych kosztów. W rodzinie skarżącego miesięczny dochód netto na osobę przypada w wysokości 152 zł. Oznacza to, że nie jest to trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący M. M. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie powoduje brak możliwości korzystania z prawa do sądu. Uchybia to jego godności i pozbawia obrony konstytucyjnych uprawnień. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy, jak to trafnie ocenił Sąd i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Koszty sądowe obciążające skarżącego w sprawie, sprowadzają się w obecnym jej stadium do wpisu określonego w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 z 2003 r.). Trafnie Sąd przyjął, że wysokość tego wpisu w sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżący, pozwala na jego uiszczenie. Strona wnosząc sprawę przed sądem, powinna liczyć się z kosztami i gromadzić potrzebne środki z dochodów bieżąco uzyskiwanych. Wyjątkowo, gdy niezwłoczne wniesienie sprawy zapewni ochronę praw strony ze względu na bliski termin, z upływem którego jej roszczenie wygaśnie lub ulegnie przedawnieniu, albo ze względu na inne okoliczności prawne lub faktyczne. Chodzi wówczas o sytuację, że nie ma podstaw do zarzucenia stronie rozmyślnego braku działania. W sprawie takie wyjątkowe okoliczności o jakich mowa wyżej nie zachodzą. Rodzaj sprawy, posiadany majątek, dochody bieżące pozwalają na poniesienie kosztów sądowych. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że skarżący poprzez brak zwolnienia pozbawiony jest prawa do sądu i obrony konstytucyjnych uprawnień. Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 197 w związku z art. 184 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie zostało oddalone.

Uzasadnienie

Postanowienie

Dnia 19 kwietnia 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie:

Sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 lutego 2004 r. sygn. akt I SO/Bd 12/04 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 18 listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego w postępowaniu wznowieniowym postanawia:

• zażalenie oddalić -

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem oddalono sprzeciw M. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 lutego 2004 r. sygn. akt I SO/Bd 12/04 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu wznowieniowym w sprawie określenia kwoty długu celnego.

W uzasadnieniu Sąd przyjął, że zwolnienie od ponoszenia kosztów w trakcie postępowania sądowego ma charakter wyjątku od zasady ponoszenia tych kosztów. W rodzinie skarżącego miesięczny dochód netto na osobę przypada w wysokości 152 zł. Oznacza to, że nie jest to trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

Skarżący M. M. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu podał, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie powoduje brak możliwości korzystania z prawa do sądu. Uchybia to jego godności i pozbawia obrony konstytucyjnych uprawnień.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie jest bezzasadne.

Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy, jak to trafnie ocenił Sąd i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.

Koszty sądowe obciążające skarżącego w sprawie, sprowadzają się w obecnym jej stadium do wpisu określonego w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 z 2003 r.). Trafnie Sąd przyjął, że wysokość tego wpisu w sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżący, pozwala na jego uiszczenie.

Strona wnosząc sprawę przed sądem, powinna liczyć się z kosztami i gromadzić potrzebne środki z dochodów bieżąco uzyskiwanych. Wyjątkowo, gdy niezwłoczne wniesienie sprawy zapewni ochronę praw strony ze względu na bliski termin, z upływem którego jej roszczenie wygaśnie lub ulegnie przedawnieniu, albo ze względu na inne okoliczności prawne lub faktyczne. Chodzi wówczas o sytuację, że nie ma podstaw do zarzucenia stronie rozmyślnego braku działania. W sprawie takie wyjątkowe okoliczności o jakich mowa wyżej nie zachodzą. Rodzaj sprawy, posiadany majątek, dochody bieżące pozwalają na poniesienie kosztów sądowych. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że skarżący poprzez brak zwolnienia pozbawiony jest prawa do sądu i obrony konstytucyjnych uprawnień.

Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 197 w związku z art. 184 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie zostało oddalone.