Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 9 lutego 2016 r., I SA/Ol 779/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę P. K. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (dalej: DIS) z 1 października 2015 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji ostatecznej.
2. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej postanowieniem z 22 czerwca 2015 r., wznowił na żądanie Y. P. Sp. z o.o. (dalej: spółka) postępowanie kontrolne zakończone wydaniem 3 decyzji z 5 listopada 2013 r. Natomiast decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z 29 października 2014 r., której dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania, nie została objęta wznowieniem postępowania.
3. W ocenie Sądu niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca treści art. 246 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613; dalej: O.p.). Błędne było zatem stanowisko skarżącego, że wznowienie postępowania w stosunku do spółki umożliwia wstrzymanie wykonania decyzji nieobjętej wznowieniem postępowania oraz wydanej w stosunku do innego podmiotu, tj. skarżącego. W ocenie Sądu pierwszej instancji dopiero wznowienie postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności skarżącego będzie dawało możliwość wystąpienia o jej wstrzymanie.
W ocenie Sądu pierwszej instancji niezasadne były także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. W toku postępowania organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Szczegółowo przeanalizowały materiał dowodowy, a następnie poddały go szczegółowej ocenie, co znalazło swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, które spełnia wymogi wynikające z art. 210 § 4 O.p.
4. Skarżący zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia podstaw do jej uchylenia tj. naruszenia przez organy obu instancji:
- a) art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez wydanie postanowienia bez poczynienia niezbędnych ustaleń stanu faktycznego, zaniechania w postępowaniu dowodowym i uchybienia w ocenie dowodów, które doprowadziły do błędnego przyjęcia, że nie zachodzą okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji,
- b) art. 246 § 1 O.p. poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji pomimo wystąpienia okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo jej uchylenia.
- 5. Pismem z 11 maja 2016 r. skarżący zrzekł się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
- 6. Skarga kasacyjna jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zrzekł się rozprawy (k-74). Strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, wobec czego rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty sprowadzają się do kwestionowania przez skarżącego prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji oddalającego skargę na postanowienie DIS w przedmiocie odmowy wstrzymania ostatecznej decyzji o odpowiedzialności solidarnej skarżącego ze spółką za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 246 § 1 O.p., organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Treść powołanego przepisu wskazuje, że przyznanie stronie postępowania podatkowego środka ochrony tymczasowej uzależnione jest od zaistnienia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Jak wynika z akt sprawy wniosek spółki o wznowienie postępowania, który został pozytywnie rozpatrzony przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej dotyczył postępowania kontrolnego prowadzonego przez organy podatkowe w stosunku do spółki i zakończonego ostatecznymi decyzjami z 5 listopada 2013 r. orzekającymi odpowiedzialność spółki za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczy tego, czy fakt wznowienia postępowania podatkowego z wniosku spółki uzasadnia żądanie skarżącego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z niekwestionowanym stanem faktycznym, decyzją organu pierwszej instancji z 29 października 2014 r. orzeczono odpowiedzialność skarżącego jako prezesa zarządu spółki solidarnie ze spółką, za określone w decyzjach z 5 listopada 2013 r. zaległości podatkowe dotyczące podatku od towarów i usług. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją DIS z 18 grudnia 2014 r., a WSA w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z 23 kwietnia 2015 r., I SA/Ol 130/15 oddalił skargę na ww. decyzję. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że decyzja ta, nie została objęta wznowionym postępowaniem kontrolnym.
Wskazać należy, że organy podatkowe jak i sąd I instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły, rozważania nad instytucją wznowienia postępowania jako trybu nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej oraz instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Z regulacji prawnej zawartej w art. 246 § 1 O.p. wynika bowiem, że wniosek strony o wstrzymanie wykonania decyzji może zostać uwzględniony jedynie wówczas, kiedy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Zatem aby taki wniosek został w ogóle merytorycznie rozpoznany najpierw musi zostać skutecznie wszczęta sprawa wznowieniowa z inicjatywy strony. Dopiero po skutecznym wszczęciu takiej sprawy, czyli wtedy jeśli strona wykazała dopuszczalność wznowienia, którą organ podatkowy stwierdza w formie postanowienia dopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej.
Trafnie więc w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznał Sąd pierwszej instancji, że ze względu na brak objęcia zakresem wznowienia decyzji określającej odpowiedzialność solidarną skarżącego wraz ze spółką za zaległości podatkowe bezzasadne jest badanie zasadności wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, co do której nie zostało wznowione postępowanie. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, dopiero skuteczne wznowienie postępowania w sprawie odpowiedzialności skarżącego umożliwi badanie ewentualnych przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo jej uchylenia, a w konsekwencji ocenę możliwości zastosowania art. 246 § 1 O.p.
Zaaprobowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w postanowieniu z 1 października 2015 r., jak i powołanej na jego poparcie argumentacji, było zatem zgodne z prawem, a w konsekwencji było też uzasadnione oddalenie skargi.
W tym stanie rzeczy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 §1 p.p.s.a. w zw. z art. art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p oraz art. 246 § 1 O.p. okazały się chybione.
Stwierdzając zatem, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.