Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 czerwca 2005 r., I SA/Łd 1178/04, mocą którego oddalono skargę P.P.H.U. "E." Sp. z o.o. z siedzibą w A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 27 października 2004 r., (...) w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego oraz zasądzono od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, na rzecz adwokata Andrzeja J., kwotę 240 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd opisał przebieg sprawy.
Wskazał, że decyzją z dnia 30 kwietnia 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., działając w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 155 poz. 1287 ze zm., zwana dalej: ustawa restrukturyzacyjna/ umorzył postępowanie restrukturyzacyjne prowadzone w stosunku do P.P.H.U. "E." spółki z o.o., wszczęte 15 listopada 2002 r. na wniosek przedsiębiorcy. Decyzją z dnia 18 grudnia 2002 r., doręczoną stronie w dniu 23 grudnia 2002 r., wskazano należności podlegające restrukturyzacji oraz określono opłatę restrukturyzacyjną w wysokości 15 % należności objętych restrukturyzacją, która decyzją z dnia 6 stycznia 2003 r. rozłożona została na 15 rat. Spośród nich tylko cztery pierwsze raty zapłacone zostały w terminie, rata piąta i szósta uiszczone zostały w części, a pozostałe w ogóle. Ze względu na brak informacji o bieżącej sytuacji finansowej spółki oraz nie wpłacenie opłaty restrukturyzacyjnej nie spełnione zostały wymogi wynikające z art. 10 ustawy restrukturyzacyjnej, dlatego też postępowanie restrukturyzacyjne należało umorzyć.
W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia 30 kwietnia 2004 r. strona zarzuciła, iż Urząd Skarbowy w Z. uniemożliwił jej spłatę opłaty restrukturyzacyjnej w terminach wskazanych w decyzji, nie zawiesił bowiem postępowania egzekucyjnego w stosunku do spółki, do czego był zobowiązany na mocy art. 14 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej. Argumentowano, że poza spłatą rat opłaty, spółka wypełniła wszelkie warunki restrukturyzacji.
Decyzją z dnia 27 października 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uznano, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, iż spółka nie spełniła warunków restrukturyzacji, przewidzianych w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej, co powoduje, iż organ był zobowiązany wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Stwierdzono też, że skarżąca spółka zaniechała możliwości zdobycia środków na zapłatę chociażby jednej raty opłaty restrukturyzacyjnej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarządzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu argumentowano, że chcąc spełnić warunki restrukturyzacji spółka musiała uzyskać środki niezbędne do uruchomienia produkcji, ale organ egzekucyjny odmówił zwolnienia spod egzekucji jednej z maszyn oraz samochodu, uniemożliwiając stronie ich sprzedaż.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpatrzeniu skargi uznał, że jest ona bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Podkreślono, że sądy administracyjne powołane zostały do badania zgodności z prawem działania organów publicznych, a przepisy ustawy restrukturyzacyjnej należy interpretować w sposób ścisły.
W ocenie Sądu pierwszej instancji poza sporem pozostaje fakt, iż do dnia 30 kwietnia 2004 r. /termin dla spełnienia warunków restrukturyzacji/ wynikające z art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 przesłanki nie zostały przez stronę spełnione. Zdaniem Sądu sama okoliczność, iż strona nie wpłaciła w całości opłaty restrukturyzacyjnej, skutkować winna w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy koniecznością umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Zaznaczono również, że wobec użytego w powołanym powyżej przepisie sformułowania "organ umarza postępowanie" organ restrukturyzacyjny zobowiązany jest z urzędu wydać decyzję stosownej treści w przypadku, gdy stwierdzi zaistnienie wskazanych przesłanek. Nie ocenia on zatem i nie bada przyczyn, jakie doprowadziły do niespełnienia warunków restrukturyzacji. Dlatego też podniesiony przez stronę argument, iż to organ przeprowadzający postępowanie restrukturyzacyjne i organ egzekucyjny uniemożliwiły stronie uzyskanie środków na spłatę rat nie ma znaczenia dla oceny legalności wydanej decyzji.
Ponadto, w przekonaniu Sądu podnoszone w skardze zarzuty odnoszące się do niewłaściwego zastosowania art. 14 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej oraz art. 58 par. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogły być podniesione w zażaleniu na postanowienie o odmowie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. W obecnym postępowaniu Sąd nie bada jednakże prawidłowości orzeczeń wydanych w postępowaniu egzekucyjnym, jest bowiem zgodnie z art. 134 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a./ związany granicami sprawy.
W ocenie Sądu trafnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie ma wpływu na moc czynności egzekucyjnych dokonanych przed zawieszeniem. Ponadto fakt, iż strona w postępowaniu egzekucyjnym nie mogła skorzystać z kolejnych uprawnień nie świadczy o tym, iż organ restrukturyzacyjny utrudniał jej wywiązanie się z obowiązków nałożonych decyzją restrukturyzacyjną.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącej spółki zaskarżył wyrok w całości oraz wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięciu zarzucono rażące naruszenie prawa, tj. art. 134 par. 1 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.
W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd nie dokonał oceny zaistnienia przesłanek zastosowania art. 48 par. 1 Ordynacji podatkowej przez organy podatkowe, przez co ocena Sądu dokonana w zakresie zastosowania przepisów prawa materialnego nie czyni zadość prawidłowej kontroli sądowej działania organów administracji.
W powołanym przez stronę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Katowicach z dnia 27 czerwca 2002 r. /I SA/Ka 1821/98/ stwierdzono, że w sprawach stosowania ulg podatkowych przedmiotem oceny organów podatkowych musi być stan faktyczny, w tym głównie sytuacja finansowa, rodzinna i życiowa podatnika istniejąca w dacie rozstrzygania sprawy. Jeśli zmieni się choćby jeden element tego stanu faktycznego, taki jak na przykład wysokość dochodów, wysokość kosztów utrzymania czy wysokość zaległości, której rozłożenia na raty podatnik zabiega, to jest oczywiste, że nie można mówić o "niezmienionym stanie faktycznym". Zdaniem strony skarżącej takiej okoliczności Sąd nie badał.
W ocenie autora skargi kasacyjnej rozpoznanie jej przez Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnione jest potrzebą wykładni art. 134 par. 1 p.p.s.a. w zakresie ustalenia granic obowiązku sądu administracyjnego kontrolowania z urzędu ustaleń faktycznych dokonywanych przez organy administracyjne. Wynika to zwłaszcza z wcześniejszego orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym sąd nie będąc związanym granicami zarzutów winien badać prawidłowość całego wcześniejszego postępowania administracyjnego.
Pełnomocnik strony podniósł, iż przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej nie jest odmienna ocena stanu faktycznego, dokonana przez podatnika, ani naruszenie prawa materialnego. Zarzut dotyczy naruszenia prawa procesowego przez Sąd, który pomimo możliwości i obowiązku działania nie dokonał należytej kontroli zaskarżonej wcześniej decyzji, albowiem nie badał przesłanek zastosowania przez organ powołanych w decyzji przepisów prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, według norm przepisanych.
Zgodnie ze stanowiskiem organu, rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest prawidłowe, a zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej jest niezasadny i gołosłowny. Podkreślono, że w skardze kasacyjnej nie wskazano, która konkretnie okoliczność nie została poddana ocenie Sądu i nie wykazano w jaki sposób mogło to wpłynąć na prawidłową kontrolę sądową działalności organów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do art. 48 par. 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym mógł:
1/ odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty, 2/ odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, 3/ odraczać inne terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego, z wyjątkiem terminów określonych w art. 68-71, art. 77 par. 1-3, art. 79 par. 2, art. 80 par. 1, art. 87 par. 3 i 4, art. 88 par. 1 i art. 118.
Autor skargi kasacyjnej nie wskazał żadnego konkretnego wniosku podatnika o odroczenie terminu przewidzianego w 3 punktach par. 1 art. 48 Ordynacji podatkowej, którego nie rozpatrzenie przez organ podatkowy miało istotny wpływ na wynik sprawy, a czego nie dostrzegł i nie uwzględnił Wojewódzki Sąd Administracyjny, naruszając art. 134 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego zgadywanie co autor skargi kasacyjnej miał na myśli, a w szczególności, naruszenie którego punktu par. 1 art. 48 Ordynacji podatkowej zarzuca.
Zarzut skargi kasacyjnej jest więc ogólnikowy i nie poparty żadną konkretną okolicznością wyczerpującą hipotezę jednej z kilku norm prawnych zawartych w par. 1 art. 48 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 134 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tego względu nie może być uwzględniony.
Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w rozumieniu art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.