Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 13 października 2022 r., sygn. akt I FSK 1311/22

Uzasadnienie

1. 1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2022 r., VIII SA/Wa 12/22, uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 8 listopada 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

1. 2. Skarga kasacyjna.
2. 2.1. K.O., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 24 lipca 2022 r., wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2022 r., VIII SA/Wa 12/22.
3. 2.2. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżono "w części dotyczącej nieuchylenia przez Sąd decyzji organów podatkowych, pomimo że w okolicznościach sprawy wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, skutkująca koniecznością jego umorzenia", zarzucając mu naruszenie:

1. 1. Art. 1 § 1 i § 2 u.p.u.s.a. poprzez odstąpienie przez Sąd od kontroli działania administracji poprzez kryterium zgodności działania z ustawowym celem regulacji prawnej,
2. 2. Art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do podnoszonych w skardze przeciwko decyzjom istotnych kwestii prawnych, to jest wpływu aksjologii systemu prawa upadłościowego na rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej, w szczególności sposobu wykładni jego przepisów, oceny skutku przyjętej przez organy podatkowe wykładni prawa podatkowego prowadzącego do obejścia przez organ podatkowy przepisów ustawy Prawo upadłościowe i celów jego regulacji oraz zasad zaspokajania się wierzycieli upadłego w ściśle oznaczonym prawem trybie,
3. 3. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (o.p.) poprzez nieuchylenie decyzji, podczas gdy wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania podatkowego przez organ podatkowy,
4. 4. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 o.p. poprzez nieuchylenie decyzji skierowanej do osoby, która nie mogła być stroną postępowania,
5. 5. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122 o.p., poprzez nieuchylenie decyzji, pomimo że nie ustalono stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do prawidłowego jej rozstrzygnięcia, to jest nie poczyniono ustaleń dotyczących zachowania się organu I instancji jako uczestnika postępowania upadłościowego,
6. 6. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 120 o.p. oraz art. 121 § 1 o.p. poprzez nieuchylenie decyzji i oddalenie skargi, pomimo że organ podatkowy nie działał w granicach obowiązującego prawa oraz wydana decyzja narusza zasadę zaufania do działania organów państwa.
7. 2.3. Mając na uwadze powyższe wniesiono m.in. o uchylenie wyroku Sądu w wyżej wskazanej części oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.

1. 3. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

1. 4. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu.
2. 5.1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi kasacyjnej zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
3. 5.2. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać:
4. 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;
5. 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;
6. 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Poza tymi wymaganiami, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

1. 5.3. O ile niespełnienie wymagań wymienionych w drugiej kolejności, przypisanych dla pism w postępowaniu sądowym, stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 p.p.s.a., o tyle niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej w art. 176 § 1 p.p.s.a. nie podlega sanacji. W skardze kasacyjnej wniesionej w tej sprawie skarżąca wskazała, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarża "w części dotyczącej nieuchylenia przez Sąd decyzji organów podatkowych, pomimo że w okolicznościach sprawy wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, skutkująca koniecznością jego umorzenia".

1. 5.4. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2022 r., VIII SA/Wa 12/22, uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 8 listopada 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług w całości. Z sentencji zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd uchylił decyzję w całości, bez zakreślenia części, w jakiej decyzję uchylono i ewentualnie w jakiej skarga została oddalona.

1. 5.5. Nie ulega wątpliwości, że wskazanie, czy kwestionowane orzeczenie jest zaskarżone w całości czy też jedynie w części, musi być dokonane w sposób umożliwiający identyfikację zakresu zaskarżenia. W przeciwnym bowiem wypadku nie zostaną ustalone granice zaskarżenia, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznanie skargi kasacyjnej stosownie do postanowień zawartych w art. 183 § 1 p.p.s.a. zdanie pierwsze.

1. 5.6. Ponadto w ramach realizacji normy art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wymagającej zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku "o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany", w skardze kasacyjnej strony wniesiono o "uchylenie wyroku Sądu w wyżej wskazanej części".

1. 5.7. Takie sprecyzowanie zakresu zaskarżenia oraz żądania skargi kasacyjnej jest sprzeczne z art. 176 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. Nie jest bowiem możliwe zidentyfikowanie zarówno zakresu zaskarżenia jak i zakresu i istoty wniosku skargi kasacyjnej. Całkowicie niezrozumiałe jest zaskarżenie wyroku Sądu pierwszej instancji w części "dotyczącej nieuchylenia przez Sąd decyzji organów podatkowych", w sytuacji gdy z sentencji tego orzeczenia bezsprzecznie wynika, że decyzję uchylono w całości. W rezultacie nie istnieje przedmiot zaskarżenia określony w skardze kasacyjnej, gdyż w świetle sentencji zaskarżonego wyroku nie ma nieuchylonej części decyzji. W konsekwencji nie ma możliwości zrealizowania wniosku strony sformułowanego w skardze kasacyjnej, gdyż nie jest możliwe uchylenie wyroku w zaskarżonej części skoro nie da się jej wyczytać z sentencji tego orzeczenia.

1. 5.8. Brak zatem prawidłowego oznaczenia przedmiotu zaskarżenia i w rezultacie wadliwie sformułowany wniosek o uchylenie orzeczenia w części nieistniejącej, wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a., uniemożliwił merytoryczne rozpoznanie skargi.
2. 6. Pozbawienie skargi jednego z jej podstawowych elementów powoduje niedopuszczalność skargi i w konsekwencji jej odrzucenie na podstawie art. 180 p.p.s.a.
3. 7. O zwrocie skarżącej ze środków finansowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwoty uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA

Dominik Mączyński Roman Wiatrowski Janusz Zubrzycki