Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Po 915/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 21 sierpnia 2009 r. wydaną w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r., kwiecień - czerwiec 2003 r. oraz umorzenie postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług za lipiec 2003 r.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, powołując się na art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami dalej "p.p.s.a.") stwierdził, że skoro profesjonalny pełnomocnik Skarżącego nie dokonał wpłaty należnego wpisu stałego, tym samym uznać należało, iż w sprawie zachodzi przesłanka do odrzucenia skargi.
Na powyższe postanowienie Strona wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania to jest:
- - art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez zaniechanie szczegółowego uzasadnienia dla przyjętego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowiska, iż zachodzą przesłanki zastosowania § 2 ust. 3 pkt 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "rozporządzenie"), to jest, że w sprawie winien być uiszczony wpis stały,
* art. 231 p.p.s.a. w związku z § 1 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię, to jest przyjęcie, że przedmiotem zaskarżenia w odrzuconej zaskarżonym postanowieniem skardze, nie jest akt obejmujący należności pieniężne,
* art. 221 p.p.s.a. oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, to jest ich zastosowanie pomimo braku uprzedniego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego,
* art. 220 § 3 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 3 pkt. 12 rozporządzenia poprzez ich zastosowanie w braku obowiązku uiszczenia opłaty stałej z uwagi na przedmiot zaskarżenia w odrzuconej skardze, obejmujący należności pieniężne,
* art. 220 § 1 w związku z § 1 rozporządzenia, poprzez ich niezastosowanie, to jest zaniechanie obowiązku wezwania do uiszczenia wpisu sądowego,
* przepisów Rozdziału 15 działu IV ustawy Ordynacja podatkowa poprzez ich błędną wykładnię, to jest przyjęcie, że przedmiotem postępowania o przeniesienie na członka zarządu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki nie jest ustalenie wysokości należności pieniężnej obciążającej członka zarządu,
* art. 231 i 221 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię, prowadząca do nieważności postępowania w świetle art. 183 § 2 pkt. 5 p.p.s.a wobec pozbawienia strony możliwości obrony swych praw przed niezawisłym sądem w konsekwencji braku precyzji przepisów określających zasady pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest poprzez dokonanie wykładni art. 231 i 221 p.p.s.a. z pominięciem art. 8 ust. 2 Konstytucji RP gwarantującego prawo do sądu i wbrew art. 32 Konstytucji RP gwarantującemu zasadę równości w dostępie do sądu.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów i wobec tego podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 231 p.p.s.a., wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w pozostałych sprawach należny jest wpis stały. Z uwagi na dalece idące uproszczenie zastosowane w powołanym przepisie, budzi on pewne wątpliwości interpretacyjne. Należy bowiem stwierdzić, iż przedmiotem zaskarżenia w sprawach sądowoadministracyjnych nie są należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Co za tym idzie, należy przyjąć, że ustawodawca miał na myśli sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie. Z powyższego wynika, że nie wszystkie sprawy, które w jakimkolwiek stopniu dotyczą należności pieniężnych, będą podlegały wpisowi stosunkowemu. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi do sądu I instancji była decyzja dotycząca orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe spółki.
Spór nie dotyczy więc ustalenia kwoty samej zaległości podatkowej. Mówiąc w sposób uproszczony, to nie należność pieniężna objęta jest postępowaniem administracyjnym, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej, ale kwestia odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania innego podmiotu. Na dalszy plan schodzi w takim przypadku sama wysokość należności, strony postępowania sądowoadministracyjnego nie dążą tu do jej weryfikacji. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji miał zbadać legalność przeniesienia odpowiedzialności na Skarżącego, a nie poprawność ustalenia wysokości należnej kwoty podatku. Dlatego też należy uznać, że w niniejszej sprawie należny wpis winien zostać ustalony w oparciu o przepis § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 24 września 2007 r., I FSK 1361/07; 4 września 2008 r., sygn. akt I FSK 778/08; 19 listopada 2008 r., I FSK 1678/08; 16 stycznia 2009 r., I FSK 1855/08; 14 października 2009, II FSK 1776/09; 5 listopada 2009 r., II FSK 1955/08 24 listopada 2009 r., II FSK 473/09).
W świetle powyższych okoliczności należy uznać, że chybionym jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu art. 231 p.p.s.a. w związku z § 1 rozporządzenia, art. 221, art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. Sąd nie miał podstawy do wezwania Strony do uiszczenia wpisu stosunkowego. Zasadnie natomiast odrzucił nieopłaconą skargę, bowiem zgodnie z art. 221 p.p.s.a., pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie zapłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem - stosowanym również odnośnie postanowień (art. 166 p.p.s.a.) - uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji wskazał jako podstawę swojego rozstrzygnięcia art. 221 p.p.s.a. i wyjaśnił przyczyny zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie, wskazując na treść § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia. Sąd I instancji nie mógł przewidzieć jaka była przyczyna nieuiszczenia przez pełnomocnika Skarżącego wpisu od wniesionej skargi. Uzasadnione jest więc nieodniesienie się przez ten Sąd szczegółowo do kwestii wynikającej z przywołanych przepisów, że w niniejszej sprawie winien być uiszczony wpis stały.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisów Rozdziału 15 działu IV ustawy Ordynacja podatkowa to zdaniem Sądu ani przepisy tego, ani III działu tej ustawy nie stoją w sprzeczności z przywołanymi podstawami niniejszego rozstrzygnięcia a kwestie, które Strona wiąże z tym zarzutem zostały szczegółowo omówione powyżej.
W odniesieniu do ostatniego zarzutu, rozważając w aspekcie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., czy odrzucenie skargi z uwagi na błąd pełnomocnika wywołany brakiem precyzji przepisów określających zasady pobierania wpisów sądowych nie ogranicza konstytucyjnie gwarantowanego (art. 8 ust 2 Konstytucji RP) "prawa do sądu". należy zauważyć, iż brak zachowania przez stronę określonych przez ustawodawcę ram formalnych procedury nie może być odczytywany jako zagrożenie konstytucyjnych praw i wolności (w tym także zasady równości zawartej w art. 32 Konstytucji RP), zwłaszcza gdy jest ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Konstytucyjne prawo do sądu i kontroli decyzji administracyjnych przez sąd nie może usprawiedliwiać braku staranności w dokonywaniu czynności procesowych w ustawowych terminach, czy to przez stronę, czy przez ustanowionego przez nią pełnomocnika.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.