Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej złożonej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (dalej: sąd pierwszej instancji) z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1203/13, A. Spółka Cywilna z siedzibą w B. (dalej: skarżąca lub spółka) zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku w całości na zasadzie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie niewstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku przez sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała na wysokość sumy zobowiązania, która zgodnie z zaskarżonym wyrokiem ma podlegać zapłacie, na to, że stabilność finansowa powiązanych ze spółką działalności gospodarczych zależy od orzeczonego w sprawie wyroku, jak i na to, że brak zawieszenia wykonania skarżonego wyroku może spowodować wydanie kolejnych niekorzystnych decyzji administracyjnych lub orzeczeń sądów administracyjnych, które błędnie wygenerują bardzo dużą sumę należności do zapłaty, co może oznaczać koniec prowadzonych przez wspólników spółki działalności. W ocenie skarżącej do czasu zajęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska w sprawie wykonalność zaskarżonego wyroku winna zostać zawieszona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącej podlega odrzuceniu.
Należy zauważyć, że w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidziano generalnej możliwości wstrzymywania wykonania nieprawomocnych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Ustawa ta przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku sądu administracyjnego jedynie w ściśle określonych przypadkach, np. w związku z wniesieniem skargi o wznowienie postępowania (por. art. 284 p.p.s.a.). Należy przy tym zaznaczyć, że wstrzymanie wykonania wyroku podlegającego zaskarżeniu jest zbyteczne ze względu na charakter prawny skargi kasacyjnej, która jest środkiem suspensywnym (jej wniesienie wstrzymuje uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia). W myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wnioskując a contrario z treści tego przepisu, należy stwierdzić, że orzeczenie, które nie ma przymiotu prawomocności nie ma mocy wiążącej, a tym samym nie wywiera skutków prawnych.
Wniosek ten wspiera treść działu VIII ustawy, regulującego wykonywanie orzeczeń sądowych, w tym przede wszystkim art. 286 § 1 p.p.s.a., expressis verbis odwołujący się do czasu po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji, jak i art. 196 p.p.s.a., przewidujący możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia, a nieposiadający odpowiednika w rozdziale 1 działu IV, dotyczącym skargi kasacyjnej.
Wbrew ocenie skarżącej podstawą wstrzymania wykonania wyroku w niniejszej sprawie nie może być art. 61 § 3 p.p.s.a. – z tego przepisu wynika jednoznacznie, że odnosi się on wyłącznie do aktów lub czynności wydanych przez organy administracji publicznej i nie dotyczy wyroków sądów administracyjnych. Celem instytucji prawnej uregulowanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, a więc zapewnienie skarżącemu ochrony tymczasowej w toku postępowania sądowego przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Stosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. w toku postępowania kasacyjnego może dotyczyć wyłącznie aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że powołany przepis nie znajduje zastosowania do wyroków sądów administracyjnych, co uzasadnia odrzucenie wniosku jako niedopuszczalnego (por. np. postanowienie z dnia 1 marca 2016 r., II OSK 375/16).
Z uwagi na to, że autorem skargi kasacyjnej (a więc również zawartego w niej obecnie badanego wniosku) jest profesjonalny pełnomocnik, tj. adwokat, który w uzasadnieniu tego środka zaskarżenia konsekwentnie domaga się wstrzymania wykonania wyroku, brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżąca w istocie wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., postanowił odrzucić wniosek jako niedopuszczalny.